Georg Herold (1947) - Nietenblatt

Het werk van Georg Herold hoort in een context thuis die essentieel is voor het begrip: het zogenoemde „Nietenblatt“ als bewust gecreëerde tegenfiguur van het auratische, individuele kunstwerk. Binnen de Tombola-structuur van den KJUBH wordt de klassieke waardemec​hanisme van de kunstpraktijk ondermijnd. Het „Niets“ – de Niete – krijgt een vorm, een handschrift, een artistieke instelling. Daarmee verschuift de verwachting: de troostprijs wordt het echte object van begeerte.

Herold reageert op dit format met een merkbaar precieze strategie. De voorstelling – een vereenvoudigde, lineaire tekening van een vrouwelijk lichaam in een gestrekte, bijna balletachtige houding – oogt aanvankelijk intiem en alledaags. De lijn is spaarzaam, gecontroleerd, bijna tastend gezet. Tegelijk ontstaat een duidelijke lichamelijke aanwezigheid. De figuur is niet uitgebouwd, maar geïmpliceerd; juist daarin ligt de spanning. De lichte erotische geladenheid – zichtbaar, maar niet uitgestald – blijft in een staat van onafgemaakt zijn, van schetsachtig zijn.

Cruciaal is echter de tweede laag: de technische omlijsting. De offset-lithografie op zelfklevend papier verwijst bewust naar reproduceerbaarheid, naar distributie, naar het tegendeel van het singuliere kunstwerk. De aan de zijkant zichtbare grijze balkjes en de technische beschrijving aan de onderrand („End Time… Separation Black“) stammen duidelijk uit een druk- of prepress-proces. Het gaat om de aanduiding van een kleurenseparatie – concreet de Zwarteplaat. Daarmee wordt het productieproces niet verborgen, maar.opengelegd.

Deze openlegging is geen bijeffect, maar constitutief. Herold integreert de taal van de technische reproductie in de beeldbetekenis. De tekening verschijnt niet als een oorspronkelijke geste, maar als reeds doorgelopen, gereproduceerd, procesmatig toestand. De verwijzing naar „Mies“ in de drukvermelding is hierbij geen toeval: zij roept de Moderne op als project van helderheid en reductie – en wordt hier in het kader van een nuchter productieprotocol getrokken.

De spanning ontstaat precies uit deze verstrengeling: lichamelijkheid en techniek, intimiteit en reproductie, tekening en drukproces. Het zelfklevende drager-materiaal versterkt dit bovendien. Het maakt van het werk potentieel iets toepasbaars, verplaatsbaars, bijna functioneels – een beeld dat niet alleen bekeken, maar ook gebruikt zou kunnen worden.

De nummering 300/300 markeert bewust het einde van de oplage. In een systeem dat sowieso met gelijkwaardigheid opereert, krijgt juist het laatste nummer een eigen kwaliteit: niet exclusief in de klassieke zin, maar als grenspunt van de serie.

Binnen het werk van Herold sluit de Arbeit zich consequent aan. Sinds de jaren tachtig interesseren hem minder het autonome kunstobject als wel de condities waaronder het ontstaat en circuleert. Taal, materiaal, context en productiewijze worden evenwaardige betekenisdragers. Het „Nietenblatt“ is daarvoor een ideaal draagvlak: definiëerbaar als marginaal – en daardoor juist een precies punt van artistieke reflectie.

Het werk opereert dus tegelijkertijd op meerdere niveaus: als tekening, als dragerproduct, als commentaar op de kunstwereld en als ironische herwaardering van waarde en verwachting. Haar kracht ligt niet in formele weelde, maar in conceptuele scherpte en in de gecontroleerde onderbieding van wat men doorgaans van een „kunstwerk“ verwacht.