Manuzio - Epistolarum Pauli Manutii - 1560

Republika listów według Manuzio, czyli epistoła jako forma rządów
Ta wenecka edycja z 1560 r. Epistolarum libri quattuor Paolo Manuzio stanowi jeden z szczytów epistolografii humanistycznej XVI wieku, a także bezpośrednie świadectwo centralnej roli warsztatu aldine w budowaniu europejskiej „Republiki Listów”. Listy Manuzia, intelektualnego spadkobiercy i drukarza Aldo il Vecchio, nie są prostymi dokumentami prywatnymi, lecz prawdziwymi narzędziami interwencji kulturowej, politycznej i filologicznej, dzięki którym autor definiuje model łaciny klasycznej, postępowania intelektualnego i odpowiedzialności obywatelskiej uczonego.
Wartość rynkowa
Na rynku książek antycznych wydania aldynowskie lub paraaldynowe dzieł Paolo Manuzio są nieustannie poszukiwane ze względu na wartość filologiczną i historyczną, zwłaszcza gdy zachowane w oprawie z epoki i kompletne. W tym egzemplarzu, złożonym i kompletnym, z oprawą pergaminową z epoki i obecnością znaku typograficznego aldyny, wycena jest dziś, realistycznie i zgodnie z ostatnimi trendami na rynku międzynarodowym, w przedziale od 2.000 do 3.000 euro, zmiennym w zależności od jakości pergaminu i ogólnej świeżości papieru.

Opis fizyczny i stan
Oprawa współczesna z miękkiej pergaminy, tytuł rękopisu na grzbiecie, czerwone brzegi; brak wstęg zamykających. Frontispis z słynną marką typograficzną kotwicy Aldiny, powtórzoną także na końcu tomu. Karty z kilkoma przebarwieniami, plamami i dziurkami od mola. Obecność podkreśleń i śladów czytania z epoki. W książkach zabytkowych, o wielowiekowej historii, mogą występować pewne niedoskonałości nie zawsze odnotowane w opisie. Str. 16; 458; 6nn.

TYTUŁ I AUTOR
Cztery księgi listów Pawła Manutiego.
Wenecji, 1560.
Paolo Manuzio.

Kontekst i znaczenie
Listy Paolo Manuzio tworzą gatunek będący pośrednim między literaturą, filologią a polityką kultury. Poprzez formę epistolarną Manuzio rozważa rolę uczonego w społeczeństwie, łacinę jako żywy język kultury europejskiej oraz moralną odpowiedzialność wydawcy i filologa. Dzieło to całkowicie wpisuje się w aldynowski projekt restauracji klasycyzmu, który jednak skierowany jest ku współczesności i nie ogranicza się do samej erudycji antycznej.

Biografia autora
Paolo Manuzio (1512–1574), syn Aldo Manuzio Starszego, był humanistą, wydawcą i typografem o niezwykłym znaczeniu. Kontynuował i odnowił spuściznę Aldy, kierował warsztatem weneckim, a następnie założył Typografię Watykańską w Rzymie. Jego edycje i pisma przyczyniły się w sposób decydujący do kształtowania łacińskiego humanizmu XVI wieku.

Historia druku i obiegu
Wydana w Wenecji w 1560 roku, ta edycja należy do pełnej dojrzałości działalności wydawniczej Paolo Manuzio. Tomy były szeroko rozpowszechniane w środowiskach uniwersyteckich i dworów europejskich, często intensywnie czytane i notowane, co potwierdzają częste ślady użytkowania widoczne w zachowanych egzemplarzach.

Bibliografia i źródła
Renouard, Roczniki Drukarstwa Alde.
Edit16, inwentaryzacja włoskich wydań z XVI wieku.
Grafton, Obrońcy Tekstu.
Nuovo, Handel księgarski w renesansie włoskim.