Albrecht Dürer - La Resurrezione

Chrystus w Złamanym Kamieniu: Zmartwychwstanie w Wielkiej Pasji z 1511 roku
Ten duży druk przedstawia Zmartwychwstanie Chrystusa jako wydarzenie gwałtownego i materialnego rozłamu. W centrum kompozycji nagie ciało Zmartwychwstałego wyłania się z grobu w energetycznym skręcie, pochylone do przodu, gdy dłonią chwyta i unosi z grobu Zmartwychwstałego starca. Gest jest fizyczny, bezpośredni, pozbawiony statycznego patosu: ciało Chrystusa działa, waży, ciągnie. Z jego głowy promieniuje intensywne światło, które ukazuje się gęstymi liniami rozchodzącymi się promieniście i organizującymi całą przestrzeń wizualną.
Grób jawi się jako architektura złamana i niestabilna: kamienne bloki rozkruszone, odrwane płyty, pochyłe łuki. Dookoła umierli wyłaniają się ze grobów w zniekształconych i chaotycznych pozach, ciała nadal obciążone ciężarem ziemi. Po lewej stronie tłoczy się tłum nagich i półnagich postaci pod łukiem, podczas gdy wyżej i na marginesach pojawiają się stworzenia potworne i demoniczne, zepchnięte w stronę strefy mroku. Na prawym górnym rogu, skrzydlatą i uzbrojoną postaćą dominuje nad przestrzenią górną, podkreślając konfliktowy charakter sceny.
Kompozycja przebiega przez silne diagonale i wyraźny kontrast między światłem a ciemnością. Światło nie jest atmosferyczne, lecz wyraziste: przecina formy, uwydatnia mięśnie, oddziela plany. Całość oddaje obraz Zmartwychwstania jako dynamicznego i cielesnego zdarzenia, w którym zwycięstwo nad śmiercią jest przedstawiane poprzez wysiłek, pęknięcie materii i podporządkowanie sił niższych, bez jakichkolwiek ustępstw wobec uspokojonej lub kontemplacyjnej koncepcji triumfu.
Wartość rynkowa
Reprodukcje na papierze vergellato Große Passion wydane przez Amsler & Ruthardt pod koniec XIX wieku przedstawiają wycenę z wyższymi wartościami dla tablic o większym oddziaływaniu ikonograficznym, takich jak Zmartwychwstanie. Zbiory kompletne przekraczają 2.500 euro. Jakość druku, wierność znakowi i czystość odbitki czynią te reprodukcje jednymi z najbardziej cenionych na rynku kolekcjonerskim grafiki niemieckiej historyzującej.

Opis fizyczny i stan
Druk na papierze żebrowanym, w dużym formacie (arkusz ok. 433 × 315 mm; obraz 390 × 280 mm). Egzemplarz dobrze zachowany, odbitka wyraźna, znak czysty i jednolity. Na odwrocie arkusza znajduje się druk typograficzny w języku łacińskim, odwzorowany w renesansowym kroju pisma zgodnie z układem oryginalnego wydania z 1511 roku.

TYTUŁ I AUTOR
Zmartwychwstanie z Wielkiej Pasji
XIX-wieczna reprodukcja
Amsler & Ruthardt, Berlin, koniec XIX wieku
Oryginalna kompozycja Albrechta Dürera

Kontekst i znaczenie
Wielka Pasja, stworzone przez Dürera między 1497 a 1510 rokiem i opublikowane w 1511 roku, stanowi jedną z największych syntez niemieckiej myśli figuratywnej renesansu. W Zmartwychwstaniu artysta porzuca wszelki resztkowy spokój symboliczny, by zbudować obraz przełomu: grób nie jest pojemnikiem, lecz naruszoną granicą, materia kruszy się, światło działa jako siła porządkująca. Postać Chrystusa staje się osią pionową kosmosu, punktem zbieżności między porządkiem boskim a światem niższym. Wydanie Amsler & Ruthardt wiernie odtwarza format, znak i układ wizualny, przemieniając dureroowskie arcydzieło w narzędzie badań, kolekcji i przekazu krytycznego.

Biografia autora
Albrecht Dürer urodził się w Norymberdze w 1471 roku i był najwybitniejszym interpretem niemieckiego renesansu. Malarz, rytownik i teoretyk sztuki, połączył nordycki rygor z włoską harmonią. Jego drzeworyty i ryty, w tym Melancholia I, Rycerz, Śmierć i Diabeł oraz serie Pasji, wywarły decydujący wpływ na europejską kulturę sztuki figuratywnej. Zmarł w Norymberdze w 1528 roku.

Historia druku i obiegu
Firma Amsler & Ruthardt, założona w Berlinie w 1861 roku i działająca do 1930 roku, była jedną z najbardziej autorytowanych pracowni rycin i galerii druków w niemieckiej Europie. Jej reprodukcje mistrzów starożytnych były wykonywane z najwyższą wiernością filologiczną. Wydanie Große Passion odtwarza format i układ pierwszego wydania z 1511 roku, towarzysząc każdej rycinie tekst łaciński oryginał wydrukowany na odwrocie, i było przeznaczone dla uczonych, muzeów i kolekcjonerów.

Bibliografia i źródła
Bartsch, Adam, Le Peintre-Graveur, Wiedeń, 1808–1821, tom VII.
Meder, Joseph, Dürer-Katalog, Wiedeń, 1932.
Strauss, Walter L., Kompletne drzeworyty Albrechta Dürera, Nowy Jork, 1967.
Dodgson, Campbell, Katalog wczesnych niemieckich i flamandzkich drzeworytów, Londyn, 1903.
Amsler & Ruthardt, Wykaz starych miedziorytów, drzeworytów i suchorytów, Berlin, wydania między 1880 a 1900.