AAVV - (XIV C. manuscript) Missal- Gregorian chants - 1380

Duży, podwójny, rękopiasty arkusz z okresu średniowiecza, z ozdobnymi inicjałami i gregoriańskimi cantami, Ewangelia według św. Łukasza, glosy św. Tomasza, Rabano Mauro, itp.

POCHODZENIE:
Klasztor francuski lub włoski, druga połowa XIV wieku.

OPIS:
Duży pergaminowy arkusz z dwoma stronami (40x29 cm) pochodzący z Mszału z drugiej połowy XIV wieku (1350-1400), prawdopodobnie francuski lub włoski ze względu na typologię męczeń opisanych świętych. Dobra kondycja; pergamin jasny i miękki, plamy od przeglądania na dolnym prawym marginesie. Starodawne naprawy z pergaminu na pierwszym arkuszu. Gęsty i dobrze zachowany czerwony atrament.
14 inicjałów rysowanych naprzemiennie w czerwieni i błękicie, fleuronnés z tuszu fioletowego lub czerwonego, atrament w różnych odcieniach brązu i czerwieni.

KOMENTARZE:
Zidentyfikowano rozdział 16 Ewangelii według św. Mateusza, jednych z najsłynniejszych fragmentów Świętej Biblii (Dicit illis Jesus: Vos autem, quem me esse dicitis? Respondens Simon Petrus dixit: Tu es Christus, Filius Dei vivi. … … Et ego dico tibi, quia tu es Petrus, et super hanc petram ædificabo Ecclesiam meam, et portæ inferi non prævalebunt adversus eam.), męczeństwo św. Agaty (z Vetus Romanum Martyrologium IX w.), glosy Rabano Mauro i św. Tomasza z Akwinu, homilie Bedy Ciebie i około 30 cantów gregoriańskich: „Posui adjutorium super potens, et exaltavi electum de plebe mea; manus enim mea auxiliabitur ei” (n.007411); „Inveni David servum meum oleo sancto meo unxi eum” (n.007411a); „Elegit te Dominus sacerdotem sibi ad sacrificandum ei” (n.006649) i inne.

Mszały są to księgi liturgiczne zawierające różne formularze do celebrowania Mszy w całym roku wraz z odpowiednimi normami rytualnymi (zwykle zapisanymi czerwonym - ruber- stąd nazwa rubryki), kształtowały się przez wieki w średniowieczu, przyjmując różne formy i treści aż do ukształtowania w średniowieczu niskim w XI-XIV wieku.

Produkcja tekstów religijnych miała miejsce w licznych europejskich klasztorach, gdzie teksty były kopiowane i studiowane przez pokolenia mnichów, którzy często zostawiali własny znak na nowo powstającym kodeksie tuż po rękopisie, rysując inicjały i dając capitel, fantazyjne i kolorowe.

Od XIII wieku mszał, w którym zgromadzono canty, czytania, wcześniej rozdzielone w sacramentarium, antyfonarium i evangelistarium, a także modlitwy, stał się podstawą sacramentarium gregoriańskiego narzuconego całemu duchowieństwu przez Karola Wielkiego.
W naszym bifolium liczne są canty gregoriańskie przerywające ryt, jednak bez neumów im towarzyszących, ponieważ celebrans musi jedynie szeptem wymawiać słowa śpiewane przez chór.

Piękne świadectwo średniowiecza klasztornego, tam wyprodukowane i używane przez dziesięciolecia, naprawiane w razie uszkodzenia i z oznakami osób, które stronę po stronie przewracały od momentu powstania, około 650 lat temu.