Bernardo Granolachs - [Incunable] Summario de la Luna - 1499

KSIĘGA UKRYTYCH PRZECIWŚWIATÓW KSIĘŻYCA I JEGO WPŁYWÓW: O CZASIE I PRZEZNACZENIU LUDZI
Dzieło astrologiczne o niezwykle rzadkim zainteresowaniu, aby być ubranym w iluminację, opublikowane w Wenecji w 1499 roku przez Giovanniego Battistę Sessę, słynnego drukarza, który później użyje znaków ryciny z kotem i myszą.
Summario de la Luna Bernardo Granolachs de Barzelona łączy obliczenia lunarne z wiedzą wróżebną, łącząc naukę, symbol i przepowiednię. Tekst graniczny między praktyczną astronomią a mistyczną astrologią, prowadzi człowieka do zrozumienia rytmów niebiańskich, które rządzą materią, porami roku i duszą ludzką. Jest to jeden z najstarszych popularnych traktatów o księżycu wydrukowanych w języku narodowym, przeznaczony dla tych, którzy pragnęli czytać niebo, by odczytać nadchodzący rok.
WARTOŚĆ RYNKOWA
Bardzo rzadki incunabul astrologiczny venecki. Nieliczne znane kopie lunarnych tekstów z końca XV wieku drukowanych przez Sessę znajdują się w segmencie najwyższej rzadkości bibliograficznej. W zależności od stanu, pochodzenia i kompletności, egzemplarz całkowity może dziś warte być od 10 000 do 15 000 euro na rynku antykwarycznym międzynarodowym. Kopie z oprawą z epoki i świeżym papierem są niezwykle rzadkie; obecność tablic, znaków zodiaku lub równoczesnych notatek znacznie zwiększa ich wartość.

URZECZENIE FIZYCZNE I STAN
Incunabolo weenecki, wydany 10 stycznia 1499 roku. Tekst nie posiada numeracji stron w kopiach znanych. Typografia wenecka w charaktrach gotyckich, z ozdobnymi inicjałami rycinowymi i rubrykowaniem na czerwono, rękopisy pergaminowe rubrykowane na czerwono i niebiesko na okładkach. Lekko zabarwiona rycina tytułowa, wykonana później, marginesy szerokie i układ na pełnej stronie. Kolofon zawiera „Stampato in Venetia per Io Baptista Sessa del M cccc Lxxxxyiiii die vero x Ianuarii”. Strony (2); 44; (2) nie ponumerowane, ostatnia karta odwzorowana na starym papierze, brązowienia marginalne i lekkie restauracje na wewnętrznym marginesie nie naruszające ozdobnego grawera. Oprawa w półskórze na deskach drewnianych, z śladami metalowych spinek, grzbiet odnowiony.

PEŁNY TYTUŁ I AUTOR
Summario de la Luna de maestro Bernardo Granolachs de Barzelona: che monstra a quanti di fa la Luna. L’advento, la Septuagesima, Carneuale, la Pascha, la Ascensione, la Pentecoste, il Quatro tempori, Lau­reo, nu­mero, la littera Dominicale, le Letanie:le noze con molte belle rasone de Astrologia de varii Auctori, che mo­strano per le Kalende quello a essere per l’anno. Et li di infelici da guardarsi, da far alchuna cosa, con la natura de li Pianeti & Elementi & multe altre cose agiunte &c. che neli altri non sono stampati.
[Al Colophon] Stampato in Venetia per Io Baptista Sessa del M cccc Lxxxxyiiii, die vero X Ianuarii.
Bernardo Granolachs de Barzelona

KONTEKST I ZNACZENIE
Summario de la Luna to tekst astrologiczno-praktyczny, który ilustruje fazy księżycowe, ich wpływy i konsekwencje na bieg roku. Granolachs, astrologa kształcącego się w Katalonii, czerpie z źródeł klasycznych i arabskich, by pokazać, jak księżyc determinuje cykle natury i ludzkie skłonności, łącząc astronomię z filozofią naturalną. Dzieło wpisuje się w tradycję lunarnych traktatów średniowiecznych, lecz rozszerza ich teoretyczny zasięg: nie tylko kalendarz, lecz przewodnik po interpretowaniu woli niebiańskiej. W kluczu ezoterycznym księżyc to Królowa cienia, zasada wilgotna i zmienna, która rządzi narodzinami i rozpadem, czasem i pamięcią. „Rasone de Astrologia”, które autor zbiera dla Kalende, ukazują system kosmiczny oparty na korespondencji między niebem a człowiekiem, mikro- i makrokozmem, w którym ruchy księżyca stają się znakami porządku i przepowiedni. Wydany w magicznej Wenecji późnego XV wieku, gdzie drukarze szerzyli razem horoskopy, kalendarze i teksty sakralne, tom zajmuje miejsce na skrzyżowaniu nauki przyrodniczej, alchemii i hermetycznego symbolizmu.

BIOGRAFIA AUTORA
Bernardo Granolachs de Barzelona był astrologiem i obliczeniowcem działającym w drugiej połowie XV wieku, prawdopodobnie na obszarze katalońskim. Niewiele pewnych danych o jego życiu, lecz jego imię pojawia się w spisach iberyjskich autorów astrologii praktycznej. Należy do pokolenia uczonych, którzy, kształceni tradycją arabską i scholastyczną, starali się udostępnić w języku narodowym zasady astrologii naturalnej i obliczenia lunarne. Jego myśl wykazuje pokrewieństwo z katalońską astrologiczną alchemią i z doktrynami ruchu księżyca traktowanego jako odzwierciedlenie duszy wszechświata.

HISTORIA WDRUKU I OBRÓT
Wydany w Wenecji 10 stycznia 1499 roku przez Giovanniego Battistę Sessę, wydawcę i księgarza o wielkiej sławie, słynnego z godła typograficznego z kotem i myszą. Edycja, prawdopodobnie przeznaczona dla astrologów, aptekarzy i miłośników przepowiedni, była jedną z pierwszych prac łączących astrologię i popularyzację w języku narodowym. Obieg był ograniczony: lunary miały krótki żywot i zachowało się niewiele egzemplarzy. Możliwe, że tekst pochodzi z oryginału katalońskiego lub łacińskiego, tłumaczonego w Wenecji na potrzeby rynku handlowego i morskiego, wrażliwego na cykle lunarne. Nie udokumentowano żadnej późniejszej reedycji, czyniąc incunabolo unikalnym świadectwem popularnej wiedzy astrologicznej końca XV wieku.

BIBLIOGRAFIA I ODNOŚNIKI
Indeks General de Incunables en Bibliotecas Españolas (IGI).
British Library Incunabula Short Title Catalogue (ISTC nr ig00360000).
Reichling, Incunabula Typographica Veneziana.
Houzeau & Lancaster, Bibliographie générale de l’astronomie ancienne et du moyen âge.
Thorndike, History of Magic and Experimental Science, vol. III, cap. sull’astrologia iberica.
Kopia w Bibliotece Marciana i Bibliotece Narodowej Hiszpanii.