Cicerone - Opera quae supersunt - 1724

CICERON Z WETSTEINOWYM KOMENTARZEM, JAK ŻYWE ARCHIWUM REPUBLIKI RZYMSKIEJ

Ten tom dzieł Cicerona, drukowany w Amsterdamie w 1724 roku przez Wetsteina i opracowany przez Isaaca Verburgiusa, koncentruje się na najgłębszym, politycznym sercu twórczości ciceronowej: na Epistoarium. Umieszczony w monumentalnej serii “Series Operum”, tom gromadzi i porządkuje Epistolae ad Atticum, ad Quintum Fratrem, ad Brutum i ad Octavium, oferując bezpośrednią, niemal diarystyczną wizję kryzysu Republiki Rzymskiej. Tutaj filologia iluministyczna nie ogranicza się do ustalania tekstu, lecz oddaje żywy, warstwowy głos, przesiąknięty wariantami i komentarzami, które powiększają jego historyczną głębię. Tom w ten sposób kształtuje się jako uporządkowane archiwum myśli w działaniu, gdzie prywatne pisma stają się dokumentem politycznym i świadectwem moralnym.

WARTOŚĆ RYNKOWA
Poszczególne tomy serii Wetstein (1724), gdy są izolowane, ale kompletne, zazwyczaj osiągają od około 200 do 400 euro na rynku antykwarycznym; obecność antiporty (przodu) z wyciętymi elementami i dobra kondycja strukturalna, jak w obiekcie będącym przedmiotem niniejszego opisu, wspierają wycenę z wyższej półki.

OPIS FIZYCZNY I STAN
– wiekowy oprawa w pergaminie twardym, z naszytym skórzanym grzbietem i złotym tytułem.
– Siódmy tom w komplecie, należący do “Series Operum”, z frontispisem w czerwieni i czerni i kalkograficznym antyportem przedstawiającym figurę.
– Tekst łaciński z aparatem krytycznym, scholami i wariantami.
– Główna zawartość stanowi epistolarium (Epistolae ad T. Pomponium Atticum libros XVI; ad Quintum Fratrem; ad Brutum; ad Octavium, etc.).
– Papier z fizjologicznym żółknięciem i rozmyślonymi plamami. W starych książkach, mających wielowiekową historię, mogą występować pewne niedoskonałości, które nie zawsze są uwzględnione w opisie.
– Pp. (2); 8nn; 1304; (2).

CAŁKOWITY TYTUŁ I AUTOR
Opera quae supersunt
Amstelaedami, apud Rod. & Gerh. Wetstenios, 1724.
M. Tullii Ciceronis.

KONTEKST I ZNACZENIE
Siódmy tom zajmuje kluczową pozycję w zbiorze, gromadząc korpus epistolarny cicerona, źródło podstawowe dla poznania historii politycznej i osobistej późnej Republiki. Wydanie Verburgiusa opiera się na złożonej tradycji, która łączy rękopisy, renesansowe edycje i wkłady wielkich edytorów nowożytnych. Systematyczna organizacja listów i aparat wariantów przekształca tekst w narzędzie krytyczne najwyższego poziomu. W tym kontekście epistolarium nie jest już tylko świadectwem historycznym, lecz staje się żywą materią rozważań iluminizmu na temat polityki, etyki i roli intelektualisty w społeczeństwie. Tom odzwierciedla zatem ideał uporządkowanej i weryfikowalnej wiedzy, charakterystyczny dla Republiki Liter.

BIOGRAFIA AUTORA
Marco Tullio Cicerone (106–43 p.n.e.) był oratores, filozofem i rzymskim politykiem, postacią centralną późnej Republiki. Jego listy, podobnie jak dzieła retoryczne i filozoficzne, stanowią niezastąpione źródło zrozumienia życia publicznego i prywatnego jego czasów, dając bezpośredni wgląd w wydarzenia i protagonistów kryzysu republikańskiego.

HISTORIA WYDANIA I OBIEG
Listy Cicerona były jednymi z najczęściej studiowanych i ponownie drukowanych tekstów od czasów Humanizmu, ze względu na ich wartość historyczną i stylistyczną. Wydanie Wetsteina z 1724 roku wpisuje się w wielką nordycko-europejską tradycję filologiczną, która widzi w Niderlandach jedno z głównych centrów produkcji edycji krytycznych klasyków. Siódmy tom, poświęcony epistolarium, cieszył się szczególną popularnością w środowiskach akademickich, gdzie służył jako tekst referencyjny do studiów retoryki i historii Rzymu.

BIBLIOGRAFIA I ODNOŚNIKI
ICCU/OPAC SBN: do zweryfikowania w konkretnym tomie (Series Operum, vol. VII, Amsterdam 1724)
WorldCat: Cicero, Opera, Wetstein, 1724 (vol. VII, Epistolae)
Brunet, Manuel du libraire, II, s. 27–35 (Cicéron, edizioni olandesi)
Graesse, Trésor de livres rares, II, s. 129–135
Harwood, View of the Various Editions of the Greek and Roman Classics, s. 138–145
Sandys, A History of Classical Scholarship, vol. II, s. 350–360