Salvator Rosa - Satire - 1787

SALVATOR ROSA, MALARZ-FILSOZ, KTÓRY WYZWALAŁ NEAPolIĘ I RZYM SWOIMI ZŁOTKIMI SATIRAMI
Rzadka i fascynująca, toska Livorno siese XVIII-wiecznych Satir Salvatora Rosy, towarzyszona przez Życie autora i urozmaicona eleganckimi miedziorytami. Dzieło ukazuje najbardziej niespokojny i współczesny oblicze wielkiego artysty neapolitańskiego: nie tylko malarza pejzaży burzowych i czarów, lecz poety satyry, moralisty i buntownika Umysłu włoskiego XVII wieku. Fałszywe wydawnicze miejsce “Londyn” odzwierciedla kosmopolityczny smak i strategie edytorskie livorneskiego Settecenta, które często skłaniały się ku używaniu fikcyjnych miejsc druku, by nadawać publikacjom międzynarodowy prestiż. Egzemplarz zachował swoją autentyczną, rustykalną oprawę kartonową, współczesną, rzadko przetrwaną.
WARTOŚĆ RYNKOWA
Wydania siedemnastowieczne Satir Salvatora Rosy, kompletne z tablicami miedziorytniczymi i zachowane w oryginalnej, współczesnej oprawie, stają się coraz częściej poszukiwane na międzynarodowym rynku antykwarycznym. Kopie porównywalne zwykle wahają się między 400 a 600 euro, a wartości są wyższe w przypadku egzemplarzy o skromnych marginesach, autentycznych i niezsiniastych jak ten.
OPIS FIZYCZNY I STAN
Oryginalna oprawa w kartonie z tytułem ręcznie zapisanym na grzbiecie. Grzbiet oddzielony od kart. Miedziorytniczy portret Salvatora Rosy i alegoryczny frontispis ryciną. Karty z kilkoma plamami i naturalnym zbrązowieniem. W starych książkach, o wielowiekowej historii, mogą występować pewne niedoskonałości, nie zawsze ujawnione w opisie. Strony (2); 378; (2).
CAŁKOWITY TYTUŁ I AUTOR
Satire di Salvator Rosa.
Livorno, presso Tomaso Masi e Compagnia, 1787.
Salvator Rosa.
KONTEKST I ZNACZENIE
Satire Salvatora Rosy stanowią jedną z najgwałtowniejszych i najbardziej fascynujących inwektyw moralnych baroku włoskiego. Poprzez utwory poświęcone Malarstwu, Muzyce, Wojnie, Poecie i Zawiści Rosa atakuje wprost społeczną korupcję, kulturową obłudę i przeciętność swoich czasów. Ton, mocno żwawo najeżony na Giovenalia, zmienia wartości sarkazm, moralna furia i niemal teatralne wizje. W XVIII wieku te dzieła zostały ponownie odkryte i prze wydrukowane w środowiskach wykształconych i libertynów, zwłaszcza w centrach edytorskich otwartych na handel międzynarodowy, takich jak Livorno, miasto głęboko związane z angielskimi sieciami handlowymi. Użycie fałszywego miejsca druku “Londyn” mieści się właśnie w tej strategii edytorskiej: wywołać nowoczesność, wolność intelektualną i kosmopolityczny prestiż.
BIOGRAFIA AUTORA
Salvator Rosa urodził się w Neapolu w 1615 r. i był jednym z najbardziej oryginalnych artystów europejskich XVII wieku. Malarz, rytownik, aktor, muzyk i poeta, działał w Neapolu, Florencji i Rzymie, rozwijając styl wizjonerski, burzliwy i głęboko antykonformistyczny. Znany z dzikich pejzaży, scen magii, wędrownych filozofów i dramatycznych kompozycji, wywarł głęboki wpływ na europejski romantyczny gust. Jego Satire przyczyniły się do budowy jego wizerunku jako buntownika i niezależnego intelektualisty.
HISTORIA WYDANIA I KRĄŻENIE
Satire były publikowane i wielokrotnie wznawiane między XVII a XVIII wiekiem, często z erudywnymi komentarzami i biografiami. Livorneskie wydania późnego Settecento są szczególnie interesujące ze względu na charakter półtajny i międzynarodowy. Livorno, wolny port i kulturowe skrzyżowanie Morza Śródziemnego, gościło tu dynamiczne i stosunkowo wolne środowisko edytorskie w porównaniu z innymi włoskimi ośrodkami. Egzemplarze zachowane w oryginalnym kartonie są dziś znacznie mniej powszechne niż te oprawione w skórę w XIX wieku.
BIBLIOGRAFIA I ODNIOSZENIA
Passano, Salvator Rosa w literaturze artystycznej i satyrycznej baroku, Napoli.
Croce, I teatri di Napoli e Salvator Rosa.
Mannocci, Salvator Rosa 1615–1673, katalog wystawy, London.
Bénézit, Dictionnaire des Peintres, sculpteurs, dessinateurs et graveurs, ad vocem “Rosa, Salvator”.
British Museum, katalogi rycin dotyczących Salvator Rosa.
ICCU / OPAC SBN, zapisy bibliograficzne livorneskich siedemnastowiecznych Satir.
Graesse, Trésor de livres rares et précieux, ad vocem.
Brunet, Manuel du libraire, IV, s. 1410–1411.