Virgilius Maroos / van den Vondel - Wercken - 1659

VIRGILIO CONQUISTA L’OLANDA: L’ENEIDE DI VONDEL NEL SECOLO D’ORO
Ta wykwintna edycja z 1659 roku dzieł Publia Wergiliusza Mariusza stanowi jeden z najważniejszych przykładów popularności klasyków łacińskich w protestanckiej Europie XVII wieku. Przetłumaczona przez wybitnego poety Joosta van den Vondela, dominującej postaci literatury niderlandzkiej, dzieło to potwierdza dialog między dziedzictwem antycznej Rzymu a niezwykłym okresem kulturowym Złotego Wieku Holandii. W małym, poręcznym formacie przeznaczonym do czytania prywatnego tom gromadzi niektóre z najsłynniejszych virgilicznych kompozycji, a zwłaszcza Eneida, poema, które przez wieki stanowiło moralne, polityczne i literackie fundamenty cywilizacji europejskiej. Druk z 1659 roku zachowuje nienaruszony urok eleganckich holenderskich wydań książkowych, charakteryzujących się precyzyjną typografią, międzynarodową dystrybucją i silnym naciskiem na humanistyczne wykształcenie czytelnika.
MARKET VALUE
Wersje siedemnastowieczne Wergiliego, dokonane przez Joosta van den Vondela, są poszukiwane zarówno przez kolekcjonerów literatury klasycznej, jak i badaczy Złotego Wieku Holandii. Pełne i dobrze zachowane egzemplarze tej edycji z 1659 roku pojawiają się na rynku antykwarycznym międzynarodowym dość rzadko i zwykle wyceniane są na 600–1 000 euro, z wyższymi cenami za szczególnie świeże okazy w autentycznym oprawieniu z dawnego okresu lub z historycznie istotnymi pochodzeniami.

FIZYCZNY OPIS I STAN
Amsterdam, voor de Weduwe van Abraham de Wees, 1659. Kolacja: [32], 563 str. Oprawa z dawnego okresu w pełnej pergaminowej oprawie. Egzemplarz w doskonałym stanie zachowania. Niewielkie plamy i ślady czasu na okładkach, minimalne ślady użytkowania. Wnętrze bardzo świeże, rzadkie i lekkie przebarwienia oraz okazjonalne ślady z foxingu. Struktura solidna i dobrze zachowana.
W księgach antycznych, mających wieloletnią historię, mogą występować pewne niedoskonałości, nie zawsze wykazywane w opisie.

FULL TITLE AND AUTHOR
Publius Virgilius Maroos Wercken.
Publio Virgilio Marone.
Dutch translation by Joost van den Vondel.
Amsterdam, voor de Weduwe van Abraham de Wees, 1659.

KONTEKST I ZNACZENIE
Znaczenie tej edycji polega przede wszystkim na roli, jaką odegrał Joost van den Vondel w popularyzacji klasyków starożytnych w kulturze niderlandzkiej. Uważany za największego poetę Niderlandów, Vondel widział w Wergiliuszu wzorzec najwyższej sztuki poetyckiej i doskonałości stylu. Jego tłumaczenie nie było prostym przekładem językowym, lecz prawdziwą reinterpretacją literacką, mającą wprowadzić dziedzictwo klasyczne do kultury narodowej Holandii.

Tom zawiera różne utwory virgiliczne, wśród nich Alexis, Silenus i Pollio, oprócz słynnej Eneidy. Ta ostatnia opowiada o podróży Eneasza po upadku Troi i jego proroczej misji ku Italii, stając się na przestrzeni wieków wzorcem zakładania państw, cnoty bohaterskiej i historycznego przeznaczenia. Dzięki mediacji Vondela dzieło zyskało nowe życie wśród publiczności Zjednoczonych Prowincji, przyczyniając się do kształtowania literatury narodowej, która mogła bezpośrednio konfrontować się z modelami antycznymi.

BIOGRAFIA AUTORA
Publio Virgilio Marone urodził się w Mantui w 70 p.n.e. i zmarł w Brindisi w 19 p.n.e. Uważany za najwybitniejszego poetę okresu augusta, był autorem Bucolik, Geografii i Eneidy. Jego wpływ na kulturę europejską był ogromny i nieprzerwanie trwa od świata starożytnego po czasy współczesne.
Joost van den Vondel urodził się w Kolonii w 1587 roku, zmarł w Amsterdamie w 1679 roku. Poeta, dramaturg i tłumacz, powszechnie uznawany jest za najwybitniejszego autora literatury niderlandzkiej XVII wieku. Jego tłumaczenia klasyków greckich i łacińskich odegrały kluczową rolę w kształtowaniu niderlandzkiego języka literackiego i popularyzowaniu humanizmu w prowincjach zjednoczonych.

PRINTING HISTORY AND CIRCULATION
Tłumaczenie dzieł virgilicznych autorstwa Vondela po raz pierwszy ukazało się w 1646 roku i wielokrotnie było ponownie drukowane w XVII wieku, co świadczy o jego znacznym powodzeniu wydawniczym. Edycja z 1659 roku została wyprodukowana w Amsterdamie, jednym z najważniejszych europejskich ośrodków typograficznych, w okresie, gdy Republika Zjednoczonych Prowincji dominowała handel międzynarodowy i przeżywała wyjątkowy rozwój kulturowy. Te małe tomiki były przeznaczone dla studentów, ludzi literatury, wykształconych kupców i członków miejskich elit, przyczyniając się do niezwykłej dyfuzji kultury klasycznej w północnej Europie.

BIBLIOGRAPHY AND REFERENCES
STCN – Short Title Catalogue Netherlands, zapisy edycji Vondela i Wergiliusza z XVII wieku.
USTC – Universal Short Title Catalogue, holenderskie edycje dzieł virgilowych.
WorldCat, międzynarodowe spisy biblioteczne edycji z 1659 roku.
Koninklijke Bibliotheek, Den Haag, katalogi dzieł Joosta van den Vondela.
Van Gemert, J.W.J., Joost van den Vondel (1587–1679): Dutch Poet and Playwright.
The Virgil Encyclopedia, Wiley-Blackwell, has dedicated entries on European reception of Virgil.
Enciclopedia della Letteratura Neerlandese, entries "Vondel" i "Virgilio".
Cataloghi storici delle edizioni amsterdamesi del XVII secolo conservati presso biblioteche olandesi ed europee.