Hans Liska - Mein Skizzenbuch - 1944

Przedmiotem aukcji jest wyjątkowy, oryginalny egzemplarz legendarnego albumu „Mein Skizzenbuch” (Mój szkicownik) autorstwa wybitnego austriackiego artysty i korespondenta wojennego Hansa Liski, wydany w Berlinie w 1944 roku przez Verlag Dr. Buhrbanck & Co. Ta unikatowa publikacja z okresu II wojny światowej stanowi niezwykłe świadectwo epoki, łącząc walory dokumentalne z wybitnym kunsztem artystycznym autora, którego powojenne prace zdobiły m.in. materiały reklamowe marki Mercedes-Benz. Prezentowany egzemplarz zachował swoje najbardziej charakterystyczne cechy edytorskie, w tym podłużny format o dokładnych wymiarach 30 cm x 21 cm (odpowiadający horyzontalnemu formatowi albumowemu), oryginalną okładkę o głębokiej, fakturowanej strukturze z faksymile podpisu artysty na froncie oraz autentyczne mocowanie introligatorskie. Szczególnym atutem tego rzadkiego wydania są zachowane detale konstrukcyjne, takie jak oryginalna, tekstylna tasiemka oraz materiałowe pętelki służące do wiązania i zabezpieczania albumu przed otwarciem, co widać na zbliżeniach krawędzi bloku książki. Stan zachowania tych drobnych elementów, często niszczejących lub usuwanych w toku wieloletniego użytkowania, drastycznie podnosi wartość kolekcjonerską i historyczną woluminu. Książka liczy łącznie 68 stron, w tym 3 strony tekstu wprowadzającego autorstwa Waltera Kiaulehna oraz tablice z reprodukcjami, które fabrycznie nie posiadają nadrukowanych numerów. Niezwykle cennym elementem prezentowanego egzemplarza jest rzadka strona z rysunkami satyrycznymi oraz zapiskami o charakterze humorystycznym. Widoczna na niej charakterystyczna plama przypominająca rozlaną kawę wraz z dorysowaną sylwetką kota nie jest zabrudzeniem ani uszkodzeniem mechanicznym, lecz oryginalnym drukiem z epoki. Stanowi ona integralną, zamierzoną część artystycznego konceptu autora, który w ten sposób stylizował swój album na autentyczny, spontanicznie prowadzony w trudnych warunkach frontowych brudnopis. Humorystyczny rysunek kota uzupełniony odręczną sygnaturą „Liska” oraz żartobliwy dopisek w języku niemieckim o treści „richtiger Bohnenkaffee, selbstverständlich zuckerfrei” (prawdziwa kawa ziarnista, oczywiście bez cukru) z datą luty 1944 roku doskonale oddają dystans i specyficzny klimat osobistych zapisków rysownika. Co niezwykle istotne z punktu widzenia kunsztu poligraficznego, również wszelkie widoczne na tej karcie odręczne opisy ołówkiem – w tym matematyczne wyliczenia oraz podpis właściciela z datą 17.IX – są w rzeczywistości fabrycznym nadrukiem z epoki. Zostały one celowo naniesione przez wydawcę metodą druku offsetowego, aby idealnie odwzorować każdą kreskę i notatkę z prywatnego kajetu artysty. Ta mistrzowska mistyfikacja introligatorska i poligraficzna nadaje całemu wydaniu niezwykle osobistego charakteru. Kolejnym niezwykłym atutem oferowanego albumu jest doskonale zachowana, oryginalna wklejka księgarska umieszczona na wewnętrznej stronie przedniej okładki. Czerwona, papierowa etykieta z wyraźnym białym liternictwem identyfikuje miejsce pierwotnego zakupu książki jako niemiecką księgarnię „Deutsche Buchhandlung ANTON GOSS”, mieszczącą się v Dreźnie pod historycznym adresem Dresden A, Moritzstr. 16. Tuż obok wklejki, na sąsiedniej karcie, widoczny jest również częściowo zatarty, wtórny stempel tuszowy w kolorze pomarańczowym, stanowiący kolejny historyczny ślad z epoki. Obecność tej doskonale zachowanej etykiety księgarskiej ma kluczowe znaczenie dla kolekcjonerów, ponieważ bezsprzecznie potwierdza autentyczność pochodzenia woluminu z legalnego obiegu księgarskiego w III Rzeszy. Co niezwykle istotne z punktu widzenia historii, ulica Moritzstraße w Dreźnie wraz z całą tamtejszą zabudową została niemal całkowicie zniszczona podczas tragicznych dywanowych nalotów alianckich w lutym 1945 roku. Sprawia to, że zachowana w nienaruszonym stanie papierowa wklejka z tego konkretnego adresu stanowi unikalny, materialny mikro-eksponat historyczny przetrwały wojenną zawieruchę, co nadaje książce niepowtarzalnego charakteru i dodatkowej wartości rynkowej. Wewnątrz albumu znajduje się bogaty zbiór barwnych, całostronicowych reprodukcji wykonanych w technice zaawansowanego druku offsetowego, które zachwycają głębią kolorów i realizmem. Jedna z nich przedstawia niezwykle ekspresyjną scenę bojową, opatrzoną odręcznym opisem artysty „Schwerer Mörser beim Abschuss” (Ciężki moździerz podczas wystrzału), na której widać potężną sylwetkę artylerzysty w hełmie, obsługującego dymiącą broń wewnątrz umocnionego stanowiska. Każda z tych wielobarwnych plansz jest sygnowana przez autora wyrazistym podpisem „Hans Liska”. Pod względem fizycznym blok książki zachował swoją integralność i zwartą strukturę. Jedynym drobnym mankamentem, w pełni naturalnym dla papieru z tego okresu, są lekkie zagięcia w rogu trzech kartek. Te drobne niedoskonałości krawędzi nie wpływają negatywnie na samą warstwę artystyczną ani na czytelność ilustracji, stanowiąc jedynie drobny ślad wieloletniego przechowywania woluminu. Papier zachował swoją pierwotną elastyczność, nie kruszy się, a kolory na tablicach malarskich pozostają żywe i wyraziste. Warto również zwrócić uwagę na unikalną, całostronicową notę technologiczną umieszczoną na końcu albumu i podpisaną przez mistrza drukarskiego Carla Wernera Reichenbacha. Tekst ten stanowi swoisty manifest ówczesnej sztuki poligraficznej, szczegółowo wyjaśniając, że do stworzenia albumu wykorzystano pionierską i niezwykle zaawansowaną jak na lata 40. technikę druku offsetowego. Wydawca celowo zastosował specjalny, wysokogatunkowy papier o mocno ziarnistej strukturze – dokładnie taki sam, na jakim artyści tworzą swoje oryginalne szkice. Dzięki temu zabiegowi oraz elastycznemu przenoszeniu farby przez cylindry gumowe, reprodukcje ołówka, sepii, sangwiny czy delikatnych akwareli zyskały niespotykaną głębię i fakturę. Dla kupującego oznacza to, że obcując z tym albumem, ma się wrażenie oglądania autentycznego, ręcznie rysowanego brudnopisu bojowego. Ta rzadka strona z technicznym posłowiem rzuca fascynujące światło na kulisy wojennej produkcji wydawniczej i drastycznie podnosi walor dokumentalny całego dzieła. Prezentowany egzemplarz posiada w pełni zachowaną, kompletną stopkę redakcyjną (kolofon) umieszczoną u dołu strony, która stanowi ostateczne potwierdzenie metryki i pełnej oryginalności książki. Oficjalny zapis o zastrzeżeniu praw autorskich („Alle Rechte vorbehalten”), precyzyjne wskazanie renomowanego berlińskiego wydawnictwa Verlag Dr. Buhrbanck & Co. z datą 1944 oraz czytelna sygnatura zakładu graficznego Carl Werner Reichenbach to kluczowe detale faktograficzne poszukiwane przez historyków i certyfikowane domy aukcyjne. Książka nie posiada żadnych współczesnych ingerencji introligatorskich, poprawek czy renowacji – to w 100% autentyczny świadek historii, który przetrwał w doskonałym stanie ponad osiem dekad. Podsumowując, rzadkość tego tytułu na rynku antykwarycznym, nienaganna proweniencja z drezdeńskiej księgarni, obecność rzadkich not technicznych oraz unikalne walory artystyczne czynią z tej pozycji wyjątkową okazję inwestycyjną. Książka do wysyłki zostanie zapakowana w sposób pancerny i całkowicie zabezpieczony przed wilgocią oraz uszkodzeniami mechanicznymi. Serdecznie zapraszam do licytacji tego unikatowego dzieła sztuki edytorskiej.

Nie realizuję wysyłki do USA oraz krajów objętych konfliktem zbrojnym na Bliskim Wschodzie.