Włochy - Perugia; Pflaumern - Perusia Augusta - 1650

Dane techniczne

Tytuł: Perusia Augusta – Widok perspektywiczny miasta Perugia
Autor dzieła: Johann Heinrich von Pflaumern (1585–1671)
Ryciniarz: Wolfgang Kilian (1581–1662)
Wydawca: Georg Wildeisen
Drukarz: Johann Praetorius
Miejsce: druk wykonano w Augusta Vindelicorum, obecnie Augusta
Epoka: 1650
Technika: grawerowanie miedzią (rycina calcografica) wykonywane głównie bulinem
Nośnik: papier z wodnym znakiem
Wymiary: arkusz 16 × 21 cm; odcisk 15,5 × 18,5 cm
Kompozycja: tablica złożona na jednym arkuszu, ilustrowana legendą ponumerowaną z trzydziestoma odniesieniami topograficznymi
Dzieło pochodzenia: Johann Heinrich von Pflaumern, Mercurius Italicus hospiti fidus per Italiae praecipuas regiones et urbes dux, druga edycja powiększona, 1650
Tył: biały

Opis

Widok perspektywiczny Perugii z XVII wieku, pokazany z lotu ptaka, z łacińskim tytułem Perusia Augusta umieszczonym na górze kompozycji. Miasto opisane jest w swoim zróżnicowanym krajobrazie pagórkowatym, z wyraźnym uwzględnieniem układu urbanistycznego, fortyfikacji, obiektów religijnych i cywilnych oraz głównych arterii komunikacyjnych.

Rdzeń miasta przedstawiono w gęstej sekwencji budynków, wież, dzwonnic, murów i bram miejskich. Perspektywa z suszem pozwala odczytać nieregularny przebieg miasta i jego integrację z otaczającym terytorium, charakteryzowanym przez wzniesienia, drogi, cieki wodne, uprawy i małe osady. W lewym górnym rogu widnieje rosa wiatrów, precyzująca jego orientację.

Na dolnym pasażu umieszczono numerowaną legendę z trzydziestoma odniesieniami. Zidentyfikowano między innymi zamek, kompleksy San Francesco, San Pietro, Sant’Agostino i San Domenico, kościół Sant’Angelo, San Lorenzo, Pałac Legata, biskupi pałac, seminarium, Collegio degli Oratoriani, wodociągi oraz liczne miejskie bramy.

Precyzyjne przedstawienie grawerskie, oparte na gęstym systemie równoległych i krzyżujących się hatchów, skutecznie odróżnia architektury, mury i morfologię terenów pagórkowatych. Tablica łączy funkcje topograficzne i dokumentalne z scenograficzną konstrukcją typową dla widoków miejskich tworzonych w północnej Europie w pierwszej połowie XVII wieku.

Uwagi historyczno-artystyczne

Tablicę wykonał Wolfgang Kilian, przedstawiciel znanej rodziny rycinistów działających w Augsburgu, autor portretów, frontispisów, widoków miejskich i ilustracji książkowych. Macierz Perusia Augusta pojawiła się już w pierwszej edycji Mercurius Italicus, wydanej w Augsburgu w 1625, a następnie ponownie użyta w drugiej powiększonej edycji z 1650 roku.

Johann Heinrich von Pflaumern postrzega Mercurius Italicus jako erudywny przewodnik po najważniejszych miastach i regionach Italii. Tom towarzyszył opisom historycznym, artystycznym i zabytkowym zestawem planów i widoków poświęconych największym ośrodkom Półwyspu. Druga edycja, zadeklarowana na froncie „plurimis locis et tabulis aliquot auctior”, została wydana na koszt księgarza Georg Wildeisen i drukowana przez Johann Praetorius.

Widok stanowi interesujące świadectwo obrazu Perugii rozpowszechnianego w literaturze podróżniczej Europy XVII wieku. Obecność legendy monumentalnej wzmacnia charakter przewodnika wizualnego, mającego orientować podróżnego i ukazywać miasto poprzez jego najważniejsze obiekty religijne, cywilne i obronne.

Raport stanu zachowania

Egzemplarz na papierze z wodnym znakiem, z zagięciami wynikającymi z dawnego włączenia do tomu. Obecne drobne oderwania i nieszczęśliwe otwory wzdłuż zgięć i marginesów, zrekonstruowane na odwrocie poprzez miejscowe przyklejenia papieru. Drobne uzupełnienia i wzmocnienia obejmują szczególnie dolny margines, środek i prawy dolny róg. Marginesy są ograniczone i nieregularne, z lekkimi utlenieniami, plamami i śladami użytkowania zgodnymi z epoką. Odcisk ogółem czytelny i wyraźny. Tył biały.