Jan van Andel - De bestemming der vrouw. Eene lezing van J. van Andel. - 1875

Jan van Andel: Przeznaczenie kobiety. Wykład J. van Andela. Kampen, G. Ph. Zalsman, 1875. 8o: 67(1) s. Pół twarda okładka z grzbietowym tytułem. Oprawa dobra. Papier tutaj i tam w miejscach wzmocniony przez starą wilgoć i plamy pośmiertne.

** ANDEL (Jan van), ur. 11 października 1839 w ’s-Hertogenbosch, zmarł w Gouda 29 czerwca 1910. Ukończył gimnazjum w Tiel, gdzie rektor Dr. Tydeman uczył go języków klasycznych, dalej kształcił się w Theologisches-Fachschule w Kampen, gdzie zawarł przyjaźń z Simonem Evenhuisem i Pietrem Ariëns Lantingiem, studiował wiele niemieckiej teologii, zaskakiwał współstudentów swoim wielkim talentem do improwizacji i był wielkim admiratorem kaznodziejstwa Adolpha Monoda. W 1861 ożenił się z Anną Henriette Brummelkamp, która odeszła od niego w 1875 w wyniku śmierci. Później ponownie się ożenił, z J. v.d. Wetering. W wieku 22 lat został chrześcijańskim duchownym reformatorem w Zutphen (1861), potem podróżującym nauczycielem w Noord-Holland (1873), następnie służył w Heusden (1877), Leeuwarden (1879–1893) i Gouda, gdzie w 1907 uzyskał zasłużone emerytowanie. Był bardzo poszukiwanym kaznodzieją, zwłaszcza w czasach Fryzji. Chociaż był znawcą i miłośnikiem mineralogii i etnografii, jego praca w prasie koncentrowała się wyłącznie na teologii. Z jego pióra ukazały się: Królestwo człowieka. Wykład (Kampen 1873); Przeznaczenie kobiety (1875); Poranek życia Jezusa (Heusden 1878); Ostatnie pożegnanie Jezusa (Heusden 1879); Punkty zwrotne w historii Jezusa. Wyklad (Leeuwarden 1880); Małe Proroki dla domowej praktyki religijnej opracowane (Leeuw 1881); Od Adama do Abrahama (Heusden 1882); Nauczanie Jezusa (Heusden 1883); Prawo Mojżeszowe (Heusden 1883); Krótkie pojęcie o rady Bożej, objawione nam w Pismach. W pytaniach i odpowiedziach (Leeuw 1884); Ewangelia Pawła (Kampen 1885); Wspomnienie naszych zmarłych (Leeuw 1885); Podręcznik praktyk duchowych historii, 2 tomy (Leeuw 1886–88); Krótkie pojęcie chrześcijańskiej wiary. Trzymaj to, co masz. Mowa wygłoszona w Assen, na otwarcie Synodu Chrześcijańsko-Reformowanego Kościoła w dniu 13 siep. (Winterswijk 1888); Z Pism (Kampen 1892); Napomnienie i pociecha (Leeuw 1893); Pytania i odpowiedzi o historię Biblii (Leiden 1894); List Pawła do Efezjan dla zbiorowości (Leiden 1894); Ziarna (Leeuw 1896); Jednota kościelna (Leeuw 1899); Ewangelia według opisu Łukasza wyjaśniona dla zgromadzenia (Leiden 1902); Wspólnota świętych (Kampen 1902); Ewangelia według opisu Łukasza w opisach dla zgromadzenia (Leiden 1902); Drugi list Pawła do Koryntian wyjaśniony dla zbiorowości (Leiden 1903); List Pawła do Rzymian, odczytany z gminą (Kampen 1904); Oba listy Pawła do Timoteusza wyjaśnione (Leiden 1904); List do Hebrajczyków dla gminy wyjaśniony (Kampen 1906); Listy pasterskie (Kampen 1907); Wyjaśnienie Pawła do Kolosan dla zgromadzenia (Kampen 1907); Wybór z „Gwiazdy Wieczornej” (Kampen 1908). Po jego śmierci wydano jeszcze: Vademecum Pastoralne (Kampen 1910) i Z źródeł Zbawiciela (Kampen 1914). Te pisma charakteryzują się piękną formą. Wielu fragmentów nie zaszkodziłoby jako antologia religijnej prozy. Przez wiele lat autor był współpracownikiem tygodnika De Bazuin i należał do redakcji miesięczników Evangelische Getuigenissen (1862), De Zendeling (1869), De Avondster (1876), De Vrije Kerk (1883). Ideje chiliaystyczne, którym nie był obcy, oraz łagodne ewangeliczne usposobienie, które jego pisma przenoszą, powodowały niekiedy trudności z bardziej starymi kalwinistami, lecz ostatecznie były tolerowane ze względu na jego wysoką osobowość. Jeden z jego współczesnych tak o nim ocenił: „Był jednym z przywódców życia reformowanego w drugiej połowie minionego wieku; jedną z tych charakterystycznie typowanych osobowości z drugiej generacji mężczyzn Rozerwania, którzy przede wszystkim poprzez własną formację potrafili rozwijać bogactwo ducha, a ich oryginalność nie została utracona przez jednolite wykształcenie, przystosowane do wszystkich. Zarówno w jego kaznodziejstwie, jak i w jego pismach potrafił złożyć plon swoje głębokich badań Pisma w formie literacko-artystycznej.” Był przewodniczącym zjednoczonej synodu w Amsterdamie, który 17 czerwca 1892 roku zjednoczył Kościół Chrześcijańsko Reformowany i Kościoły Reformowane w jednym związku kościelnym.