Antonio Morato (1903–1989) - Il Prestigiatore

AUTORE

Antonio Morato (Este, 17 marca 1903 – Padova, 13 marca 1989) kształtował się w żywiołowej Padovie dwudziestych lat, poza tradycyjnymi ścieżkami akademickimi. Początkowo zbliżony do postulatów „Novecento”, wyróżnił się wyraźną wrażliwością figuratywną opartą na instynktownej więzi z rzeczywistością. Chętnie definiował artystów jako „ zwierzęta z okularami”, zdolne wcześnie wychwycić to, co krąży w powietrzu. W pierwszych obrazach, poświęconych martwym naturom, maskom i widokom, połączył autentyczne ludowe duchy z najwyższą dbałością formalną i kompozycyjną.

Po wojnie jego język ewoluował, asymilując przestrzenne rozbicia Picasso i chromatyzm Matisse’a, by od końca lat pięćdziesiątych dotrzeć do produkcji bardziej intymnej i pozbawionej złudzeń. Strzegąc przed chwilowymi trendami, jego późniejsza faza nabrała tonów bardziej introwertywnych: prymitywny, idylliczny śpiew pejzażu Veneto ustąpił miejsca malarstwu wyrażającemu namacalny dyskomfort wobec postępującej urbanizacji i cywilizacji przemysłowej. Jego typowe tematy ukazane zostały więc poprzez bardziej skromny i esencjonalny nakład kolorów, pozostawiając kolor jako kluczowy element konstrukcji objętości.

Z punktu widzenia technicznego, oprócz bycia utalentowanym malarzem zwieszakowym, zdolnym do pracy olejnej i pastelowej, Morato był znakomitym freskantem. Wśród jego najważniejszych publicznych dzieł wyróżniają się ozdoby „Sala delle studentesse” w Palazzo del Bo oraz cykle freskowe, w tym „Via Crucis” w padewskiej kościele Sacra Famiglia (1939-1940). Dziś jego prace, cenny świadectwo całego zakresu jego stylistycznej paraboli, są przechowywane i popularyzowane w kolekcjach miejskich Padwy, a także w prestiżowych kolekcjach prywatnych, potwierdzając znaczenie tego oryginalnego i samotnego interpretera Wszechwczesnego Veneto.

OPIS

„Il Prestigiatore”, technika mieszana na płótnie, 100x70 cm, datowana na lata ’60, chociaż obraz nie sygnowany, jest ręką Morato, zarówno na podstawie porównania, jak i pochodzenia, gdyż pochodzi od spadkobierców samego malarza. Przedstawiono regularny certyfikat autentyczności i pochodzenia.

U środka kompozycji dominuje wygimnastyzowana postać iluzjonisty, portretowana z torsie oplecionym białą koszulą o poszarpanym kroju i otoczona szerokim draperowanym płaszczem, który otwiera się za ramionami jak kurtyna. Z wyostrzoną, zamyśloną twarzą zwróconą do tyłu, podobny do rzeźbionej maski, mężczyzna wykonuje podwójny, jednoczesny gest: prawej ręce zagłębia się w cylindra położonego na pierwszym planie na stole — rozsypane karty do gry, kości i magiczne pudełka — a lewa ręka unosi się ku górze, by podtrzymać dwie gołębie. W wyższej partii kompozycji cud dokonuje się w locie kolejnego ptaka ze skrzydłami rozwartymi, zatopionego w wirze świetlistych smug prowadzących wzrok ku księżycowemu sierpniowi w prawym rogu.

Układ kompozycyjny rozwija się wzdłuż wyważonej kierunkowej osi w górę, która od pochyłego stołu przechodzi przez diagonalę wyciągniętego ramienia aż do sklepienia niebieskiego, znajdując solidny kontrapunkt w jakichś ostrych planach płaszcza. Ślad, szybki, nerwowy i trzepoczący, prowadzi poprzez gęste, skrzyżowane linie i linie łamane, które karzą plany rzeźbić, pozwalając oddychać jasności białych rezerw na kartach, na piersi i na piórach ptaków. Niezwykła jest konstrukcja i chromatyczna harmonia dzieła, w której to właśnie splot barw generuje strukturalną plastykę i głębię przestrzeni: ciepłe, intensywne odcienie płaszcza, grające na kaskadzie czerwieni, pomarańczy, ochry i fioletów, doskonale kontrastują z świeżymi fakturami zieleni szmaragdowej, które profilują anatomie, z błękitem jasnego fiołka i lawendą tła. Aby podkreślić tonalną równowagę, pojawiają się żółte wstęgi słońca przecinające niebo, przypominające ochry stołu dolnego i łączące całą scenę w partyturze chromatycznej o rzadkiej lekkości i muzyczności.

Pochodzący z lat Sześćdziesiątych obraz świadczy o pełnej dojrzałości ekspresyjnej Morato i jego zaawansowanej biegłości w technice pastelowej, medium preferowanym obok oleju w jego późniejszej twórczości. W tej bardziej intymnej i introspektywnej epoce, lekcja europejska przyswojona po wojnie — tutaj wyraźnie widoczna w pryzmowej fragmentacji natury martwej na stole, koszuli i fałdzie, tak samo jak w muzycznej pamięci Matisse’a — prowadzi do bardziej skromnego i esencjonalnego nakładu, który nadal utrzymuje kolor jako absolutny krążek w budowie objętości. Odwracając się od chwilowych mód, by pozostać wiernym autentycznemu ludowemu duchowi, nasyconemu maseczkami i postaciami teatru życia, Morato w tym dziele potwierdza się jako ten „zwierzę z okularami” obdarzony instynktowną wrażliwością na to, co unosi się w powietrzu, i potrafiący przekładać czar rzeczywistości na lirystyczny i jasny obraz poetowy.

KONDITION REPORT

Dobra ogólna kondycja. Dzieło w pełni intaktne we wszystkich partiach z żywymi i czytelnymi chromiami i pociągnięciami pędzla.

Zdjęcie obrazu umieszczonego w aranżacji została wygenerowana sztuczną inteligencją i należy ją traktować jedynie jako ilustrację. Tekst jednolity stanowią tylko pozostałe zdjęcia, które wiernie ukazują przedmiot i jego cechy, zarówno ogólne, jak i szczegółowe.

Wysyłka śledzona i ubezpieczona z odpowiednim opakowaniem.