Maria Helena Vieira Da Silva (1908-1992) - S/ Titulo

Biografia Maria Helena Vieira da Silva

Tytuł : S/ Título
Technika : Litografia
Wymiar: 75x50 plama 55x30
Litografia 67/150

Dzieło prezentowane to tempera artystki portugalskiej Marii Heleny Vieira da Silva, charakteryzujące się jej geomerycznym i labiryntowym abstrakcyjnym stylem perspektyw miejskich. W odcieniach niebiesko-zielonkawych
Perfekcyjnie zapakowane i wysłane
W pudełku kartonowym

Dane biograficzne
Maria Helena Vieira da Silva (1908-1992), malarka pochodzenia portugalskiego, urodziła się w Lizbonie w rodzinie, która od młodości stymulowała jej zainteresowania malarstwem, czytaniem i muzyką, jedynaczka Mariana Vieiry da Silvy i Márii da Silvy Graçy.

Pierwsze trzy lata życia to podróże do Francji i Anglii, a w 1910 r. choroba ojca skłania rodzinę do Leysin w Szwajcarii. Po śmierci ojca w 1911 r. Vieira i matka wracają do Portugalii, gdzie dorasta w środowisku intelektualnym bogatym, lecz prawie wyłącznie wśród dorosłych. Pod koniec lata 1913 r., po dwumiesięcznym pobycie w Anglii, pełnym odkryć muzeów i teatru Szekspira, Vieira wspomina, że postanowiła zostać malarką. Po nauce rysunku, malarstwa i rzeźby w Lizbonie wyjeżdża do Paryża w 1928 r., niezadowolona z programu nauczania w Escola de Belas Artes de Lisboa, w czasie politycznie niestabilnym wobec rosnącego faszyzmu i kulturowo mało stymulującym. W Paryżu zachwyca się tężeniem stolicy francuskiej w okresie obfitującym w wymianę idei przez plastyków, pisarzy, muzyków i tancerzy. Uczestniczy w spektaklach, muzeach i galeriach. Z wahaniem między malarstwem a rzeźbą uczęszcza do Académie de la Grande Chaumière na zajęcia z rzeźby u Bourdelle’a, któryowi towarzyszyło wsparcie Germaine Richier i Alberto Giacometti, a na Despiau w Académie Scandinave, porzucając tę technikę w 1929 r. by poświęcić się wyłącznie malarstwu. Współpracuje z Dufresne, Waroquier i Friez i zaczyna zajęcia w Atelier 17 Haytera, koncentrując się na badaniach reprezentacji przestrzeni. Uczestniczy także w zajęciach Fernanda Légera i Bissière w fazie intensywnego odkrywania i eksperymentowania. Latem 1928 r. odbywa podróż studyjną do Włoch, która ostatecznie naznaczy jej prace plastycznie; szczególnie zainspirowana Siena i malarstwem przedrenesansowym. W 1930 r. wychodzi za mąż za malarza pochodzenia węgierskiego, Arpada Szenesa (1897-1985), którego poznała w Académie de la Grande Chaumière, tracąc portugalską narodowość. Niedługo później staje się apatrydą, gdy Arpad Szenes również traci narodowość węgierską. Malarzka o tematach zasadniczo miejskich, jej malarstwo od samego początku ukazuje troskę o przestrzeń i głębię. W 1932 r. poznaje Jeanne Bucher, która odegrała kluczową rolę w jej karierze, rozpoczynając organizację pierwszej wystawy indywidualnej w kolejnym roku. Dzięki niej Vieira da Silva odkrywa malarstwo Torres-Garcíi, które wywarło na niej głębokie wrażenie. W Portugalii jej prace po raz pierwszy pojawiają się w 1935 r. w Galerii UP, podczas wystawy zorganizowanej przez António Pedra. W kolejnym roku Vieira da Silva wystawia z Arpadem Szenesem w jego pracowni w Lizbonie. W momencie obaw o rosnący faszyzm w Europie para regularnie zbiera się, aż do początku II wojny światowej, w Café Raspail, z grupą artystów i intelektualistów lewicy, by dyskutować o sztuce i polityce pod nazwą „Amis du monde”. W 1938 r. opuszcza Villa des Camélias – rezydencję pary od 1930 r. – i zamieszkuje pracownię-dom przy Boulevard Saint-Jacques, gdzie przebywa z Albertem Giacomettim, Jean Lurçat, Jacques Lipchitz, Etienne Hajdu i innymi. W 1939 r., pod wpływem okoliczności, opuszcza Paryż, pozostawiając prace i pracownię pod opieką Jeanne Bucher. Po krótkim pobycie w Lizbonie, podczas którego Vieira usiłuje bezskutecznie odzyskać portugalską narodowość i by ta została przyznana mężowi, wyjeżdża z Arpadem do Brazylii w 1940 r., gdzie przebywa do 1947 r. Para osiedla się w Pensjonacie Międzynarodowym w Santa Teresa, miejscu które staje się centrum kultury i wymiany idei. Żyją tu w towarzystwie intelektualistów i artystów, takich jak Cecília Meireles i Murilo Mendes, among others. Jej wyalienowanie, a przede wszystkim traumatyczny kontekst wojny, odzwierciedlają się w jej malarstwie. Vieira odczuwa plan i odległość, a prace tego okresu odzwierciedlają jej niepokoje: wojna, absurdu człowieka, tęsknotę. Wystawia w Museu Nacional de Belas Artes (1942) i galerii Askanazy (1944) w Rio de Janeiro. Po zaskarbieniu krytyków brazylijskich, nadszedł czas na Paryż i prace Vieiry na Salon des Réalités Nouvelles w 1945 r. W następnym roku Jeanne Bucher organizuje jej pierwszą wystawę indywidualną w Nowym Jorku, w Marian Williard Gallery. 1947 rok to powrót do Paryża i stopniowe uznanie jej twórczości, wzmocnione przez zakup La partie d’échecs przez państwo francuskie w 1943 r. i monografię poświęconą jej w 1949 r. autorstwa Pierre Descargues, wydaną przez Presses Littéraires de France w serii „Artistes de ce Temps”. W połowie lat 50. zaczyna się jej udział w ważnych wystawach we Francji i za granicą (Sztokholm 1950, Londyn 1952, São Paulo 1953, Basel i Wenecja 1954, Caracas 1955, Londyn 1957, Kassel 1959, między innymi), a jej malarstwo zajmuje czołowe miejsce. Koniec lat to głębokie zaangażowanie Vieiry i Arpada w ich prace plastyczne. Budują dom-pracownię przy rue de l’Abbé-Carton, do którego przeprowadzają się w 1956 r., rok, w którym Vieira i Arpad uzyskują obywatelstwo francuskie. Państwo francuskie nabywa ich prace i przyznaje jej liczne odznaczenia, pierwsze w 1960 r. (Chevalier de l’Ordre des Arts et des Lettres). Vieira da Silva zdobywa liczne nagrody międzynarodowe. Od 1958 r. organizuje się retrospektywy jej twórczości: Hannover i Bremen 1958, Grenoble i Turyn 1964, a w latach 1969-1970 w Paryżu, Rotterdamie, Oslo, Basel i Lizbonie (Fundação Calouste Gulbenkian). W Portugalii Vieira da Silva wystawia w Fundação Calouste Gulbenkian w 1977 r., w galerii EMI-Valentim de Carvalho w 1984 r. i w galerii 111 w 1985 r. W 1983 r. Miejski Metropolitalny w Lizbonie proponuje jej dekorację stacji Cidade Universitária. Vieira da Silva wybiera dzieło z 1940 r., Le Métro, do reprodukcji na kafelkach i współpracuje z malarzem Manuelem Cargaleiro. W 1985 r. umiera Arpad Szenes. Vieira przyznaje, że dopiero po jego śmierci lepiej rozumie malarstwo męża i powraca do swojej sztuki. W 1988 r. Centro de Arte Moderna Fundação Calouste Gulbenkian i Centre National des Arts Plastiques prezentują w Lizbonie i Paryżu ważną wystawę jej prac. Z tej okazji zostaje odznaczona zarówno przez państwo portugalskie, jak i francuskie. W 1989 r. Casa de Serralves w Porto organizuje wystawę prac Vieiry da Silva i Arpada Szenesa z kolekcji portugalskich. W 1990 r. w Lizbonie powstaje Fundação Arpad Szenes-Vieira da Silva, a muzeum poświęcone obu malarzom zostało otwarte w 1994 r. W 1991 r., na prośbę malarki, powstał Komitet o tej samej nazwie w Paryżu. Vieira da Silva zmarła 6 marca 1992 r. w Paryżu. Katalog Raisonné jej twórczości ukazał się w Fundacji w tym samym roku. Malarka Drugiej Szkoły Paryża odegrała kluczową rolę w międzynarodowym krajobrazie sztuki.