Antonio Morato (1903–1989) - Composizione con Volti 2

AUTOR

Antonio Morato (Este, 17 marca 1903 – Padwa, 13 marca 1989) kształcił się w tętniącej życiem Padwie lat dwudziestych, poza tradycyjnymi ścieżkami akademickimi. Początkowo bliski założeniom nurtu „Novecento”, wyróżniał się wyrazistą wrażliwością figuratywną, opartą na instynktownym zespoleniu z rzeczywistością. Lubił nazywać artystów „zwierzętami w okularach”, zdolnymi zawczasu wyczuć to, co unosi się w powietrzu. Na swoich pierwszych płótnach, poświęconych martwym naturom, maskom i pejzażom, połączył autentyczną ludowość z niezwykłą dbałością o formę i kompozycję.

Po wojnie jego język artystyczny ewoluował, przyswajając pikassowskie rozbicie przestrzeni i kolorystykę Matisse’a, by od końca lat pięćdziesiątych ustąpić miejsca bardziej intymnej i pełnej rozczarowania twórczości. Stroniąc od przemijających mód, w późnym okresie twórczości przyjął bardziej introspektywny ton: pierwotny, idylliczny śpiew weneckiego pejzażu ustąpił malarstwu wyrażającemu wyraźny niepokój wobec postępującej urbanizacji i cywilizacji przemysłowej. Jego typowe motywy przedstawiał za pomocą oszczędniejszego, bardziej zwięzłego nakładania barw, zachowując kolor jako centralny element budowania brył.

Pod względem technicznym Morato był nie tylko utalentowanym malarzem sztalugowym, swobodnie posługującym się zarówno olejem, jak i pastelem, lecz także znakomitym freskantem. Wśród jego najbardziej prestiżowych realizacji publicznych wyróżniają się dekoracje „Sali studentek” w Palazzo del Bo oraz cykle fresków, w tym „Droga Krzyżowa”, w padewskim kościele Świętej Rodziny (1939–1940). Dziś jego prace, będące cennym świadectwem całego przebiegu jego artystycznej drogi, są przechowywane i eksponowane w zbiorach miejskich Padwy, a także znajdują się w prestiżowych kolekcjach prywatnych, potwierdzając znaczenie tego oryginalnego i samotnego przedstawiciela weneckiego nurtu Novecento.

OPIS

„Kompozycja z twarzami 2”, olej na płótnie, 84x104cm z ramą, 80x100cm samo płótno, 1971, sygnatura i data przy dolnej krawędzi.

Dzieło przedstawia magnetyczny, teatralny chór postaci, przesłonięty zagadką maski. Po lewej stronie, w pełnym świetle, wyłania się postać Pierrota w białej tunice z czarnymi guzikami, z pochyloną głową i dłońmi przyciśniętymi do piersi w geście zdumienia. Wokół niego, w górnej części obrazu i wzdłuż prawego boku, zgromadziło się pięć postaci o surowych twarzach, wyrzeźbionych niczym maski tragiczne. Łączy je pośrodku gęsty splot wyciągniętych dłoni, zbiegających się ku wyrazistemu, okrągłemu, żółto-czerwonemu centrum, które stanowi symboliczny punkt ciężkości przedstawienia.

Kompozycja przeciwstawia świetlistą ekspansję Pierrota uroczystemu, pionowemu rytmowi popiersi w tle, a dynamiczny kierunek nadaje jej rytmiczna gestykulacja dłoni. Gęste, pełne wigoru pociągnięcia pędzla modelują bryły za pomocą fasetowych płaszczyzn i zdecydowanych kresek. Szczególnie istotne są konstrukcja i harmonia kolorystyczna, w których sam kolor buduje plastyczną strukturę i głębię: pulsująca materia turkusowej i szmaragdowej zieleni otula postacie niczym jednocząca je aura, kontrastując z kredową bielą stroju po lewej oraz ciepłymi tonami brązów, karminów, ochr i fioletów na tunikach. Na tym tle rozbrzmiewa polifonia twarzy — od ochry po cyklamen, od błękitu ceruleum po oliwkową zieleń i purpurę — która współgra ze słonecznym blaskiem centralnego pierścienia, tworząc tonalną kompozycję o rzadko spotykanej równowadze formalnej.

Obraz datowany na 1971 rok należy w pełni do późnego, bardziej intymnego i pełnego rozczarowania okresu twórczości Antonio Morato. Przyswojona po wojnie lekcja europejska — widoczna w pikassowskim, plastycznym rozbiciu twarzy-masek i ekspresyjnych dłoni, a także w swobodzie brzmienia barw przywodzącej na myśl Matisse’a — prowadzi tu do oszczędnej, zwięzłej syntezy, w której kolor pozostaje absolutną podstawą budowania brył. Daleki od przemijających mód, Morato na nowo podejmuje bliski mu temat masek, potwierdzając, że jest „zwierzęciem w okularach” obdarzonym instynktowną wrażliwością, zdolnym zawczasu wyczuwać niepokoje unoszące się w powietrzu i przekładać ludzką komedię na intensywną wizję malarską.

RAPORT O STANIE

Ogólny stan dobry. Dzieło kompletne, z żywą i dobrze czytelną kolorystyką oraz fakturą pociągnięć pędzla. Ramę należy traktować jako bezpłatny dodatek.

Zdjęcie obrazu w aranżacji wnętrza zostało wygenerowane przez sztuczną inteligencję i ma wyłącznie charakter poglądowy. Wiążące są jedynie pozostałe zdjęcia, które wiernie przedstawiają przedmiot i jego cechy, zarówno ogólne, jak i szczegółowe.

Wysyłka z możliwością śledzenia i ubezpieczeniem, w odpowiednim opakowaniu.