Pieter Adriaan Schipperus (1840–1929) (toegeschreven) Verkenner te paard in de wintermist Olieverf op paneel, gemonogrameerd rechtsonder (20x26cm met lijst 30x36cm) Romantiek Conditie: lichte verfverliezen en retoucheringen, onder UV zichtbaar Inleiding Dit fijnzinnig geschilderde winterlandschap, toegeschreven aan Pieter Adriaan Schipperus, vertegenwoordigt een bijzonder facet van de Nederlandse Romantiek waarin atmosfeer, licht en stemming leidende elementen zijn. Schipperus werd binnen de Nederlandse kunstwereld gewaardeerd voor zijn landschappen, illustraties en natuurgetrouwe observaties. Hoewel hij vooral bekendheid genoot door zijn gedetailleerde weergave van dorpsgezichten, bosranden en karaktervolle landschappen, toont dit werk overtuigend zijn beheersing van verhalende composities waarin mens en natuur in een subtiel spanningsveld samenkomen. Het paneel ademt de melancholie van een ijle winterdag, doorsneden door de aanwezigheid van een verkenner te paard die de stilte van het landschap lijkt te doorbreken. Beschrijving van het werk Centraal staat een ruiter, gekleed in een donker uniform met rood accent op de muts, gezeten op een krachtig gebouwd paard dat in warme bruintonen is weergegeven. De weergave van het dier is anatomisch verfijnd, met precies aangezette spieren en een licht glanzende vacht die de inval van het winterlicht geloofwaardig weerspiegelt. Het kleurrijk gedecoreerde zadeldek — met groen-rood motief — geeft de scène een subtiel levendig accent binnen het verder gedempte kleurenpalet. De ruiter houdt een geweer schuin omhoog, als observerend naar de verre horizon; dit versterkt de narratieve spanning van het werk. Op de achtergrond verschijnt, in het nevelige blauw van de wintermist, de silhouetachtige contour van een tweede figuur te paard. Deze schim werkt als een compositorische echo van de voorste ruiter en introduceert een dramatische spanning die typisch is voor romantische landschappen met militaire of verhalende ondertoon. De schaduwachtige figuur is bewust vaag gehouden, waardoor de kijker blijft gissen naar diens identiteit, positie of rol — een sfeer van onzekerheid die het werk extra diepte verleent. De sneeuw is met grote zorgvuldigheid opgebouwd: fijne glacislagen wekken de indruk van korrelige, koude structuur, terwijl de schaduwpartijen — in koele blauwgrijze tonen — overtuigend suggereren hoe het winterlicht over het terrein glijdt. Verspreide graspollen doorbreken de witte vlakte en verankeren de scène in een realistische wintertopografie. De diagonale lijn van de bevroren weg en het subtiele hekje in de verte geven de voorstelling diepte en leiden het oog organisch richting de mistige achtergrond. Techniek en kleurgebruik Het werk is geschilderd op paneel, een drager die uitnodigt tot gedetailleerd en gecontroleerd penseelwerk — iets wat duidelijk zichtbaar is in de zorgvuldige reproductie van de paardenvacht, het uniform en de lichte nuances in de mistige lucht. Schipperus’ techniek kenmerkt zich door transparante, zorgvuldig opgebouwde lagen die een solide tonaliteit creëren zonder zwaar of pasteus over te komen. Het kleurgebruik is voornamelijk koel: blauwtinten in diverse gradaties domineren de achtergrond en dragen bij aan de overtuigende weergave van temperatuur en atmosfeer. Tegen deze ijzige tonaliteit steken de warme aardetinten van het paard en het uniform krachtig af, waardoor de ruiter visueel wordt benadrukt als protagonist van de scène. Ook de groene en rode accenten van het zadeldek functioneren als strategisch geplaatste kleurcontrasten die leven en dynamiek in de compositie brengen. Compositie en stijl De compositie is helder en doelgericht: de voorste ruiter vormt het focuspunt, terwijl de tweede figuur een subtiele maar essentiële rol speelt in het narratief. Door de ruiter diagonaal in de ruimte te plaatsen en de horizon laag te houden, ontstaat een open landschap waarin de mist kan ademen en de suggestie van afstand wordt versterkt. De lichte helling van het terrein, gecombineerd met de diagonale loop van het pad, creëert een natuurlijke dieptewerking die het oog moeiteloos door de voorstelling leidt. De stijl sluit nauw aan bij de Romantiek, waarin kunstenaars de nadruk legden op emotie, sfeer, natuurkracht en vaak een zekere dramatiek. Hoewel Schipperus traditioneel minder bekendstaat om militaire onderwerpen, sluit dit werk qua atmosfeer en detaillering naadloos aan bij de bredere negentiende-eeuwse fascinatie voor winterse landschappen met menselijke aanwezigheid. De combinatie van realistische observatie en romantische poëzie is kenmerkend voor deze periode. Kunsthistorische context Binnen de Nederlandse Romantiek echoot dit werk de traditie van atmosferische wintergezichten die in de negentiende eeuw uitermate populair waren. De schilderkunst van deze periode kenmerkt zich door fijnzinnig naturalisme, dramatische lichtwerking en aandacht voor stemmingsvolle landschappen waarin de mens slechts een passant lijkt in de overweldigende natuur. De bredere kunsthistorische context toont verwantschap met Nederlandse tijdgenoten die winter- en landschapsmotieven tot een verfijnd niveau brachten, zoals Andreas Schelfhout, Wijnand Nuijen; internationaal zijn verwante kunstenaars onder meer Alfred de Bréanski, Richard Ansdell. De kunstenaar Pieter Adriaan Schipperus volgde kunstonderwijs aan de Haagse Academie en ontplooide zich als schilder, tekenaar en illustrator. Zijn oeuvre bestaat uit landschappen, stadsgezichten, bosranden en natuurstudies, vaak met een fijngevoelige aandacht voor licht en atmosfeer. Hij werkte voor uitgevers en leverde talloze illustraties voor boeken en tijdschriften, een discipline waarin zijn nauwkeurige observatievermogen duidelijk naar voren kwam. Zijn schilderijen worden gekenmerkt door een harmonieuze balans tussen realistische detailweergave en poëtische indrukken van het Hollandse landschap — elementen die ook in dit wintertafereel herkenbaar zijn. Conditie Onder UV-licht zijn retoucheringen zichtbaar, voornamelijk in de luchtpartij en enkele kleinere zones in het sneeuwveld. De lichte verfverliezen komen overeen met de ouderdom van het paneel en verstoren de compositie niet. De structuur van het oppervlak vertoont een natuurlijk craquelé dat past bij de techniek en het tijdsbeeld. Het paneel is stabiel en het werk vertoont geen structurele problemen. Slotbeschouwing Verkenner te paard in de wintermist is een verfijnd en atmosferisch paneel dat de kracht van de romantische schilderkunst overtuigend belichaamt. Het werk onderscheidt zich door zijn subtiele spanning, beheerste techniek en poëtische weergave van winterlicht en ijle mist. De combinatie van narratieve suggestie, meesterlijk kleurgebruik en de kenmerkende romantische context maakt dit schilderij tot een bijzonder aantrekkelijk kunstwerk dat zowel inhoudelijk als esthetisch overtuigt binnen een hoogwaardige collectie negentiende-eeuwse schilderkunst. Het werk "Verkenner te paard in de wintermist" zit is mat zwart houten lijst met zilverkleurige afwerking Totale afmetingen: 30x26cm Paneel afmetingen: 20x26cm Alle verzending in professionele verpakking via Fedex, DPD of PostNL. Voor alle verzendingen geldt een toeslag voor verpakkingsmateriaal, welke reeds is inbegrepen in de vermelde verzendprijs. Het verzenden van kunstwerken brengt altijd bepaalde risico’s met zich mee. Hoewel verzending mogelijk is, raden wij aan het kunstwerk persoonlijk op te halen wanneer deze optie beschikbaar is. Indien gekozen wordt voor verzending, geschiedt dit volledig op risico van de koper. Afhalen biedt de zekerheid dat het werk onbeschadigd en in optimale staat wordt ontvangen. Na aankoop kan eenvoudig een afspraak worden ingepland om het kunstwerk bij onze werkplaats en atelier op te halen, waar het veilig en zorgvuldig voor u klaarstaat. Transport Offerte aanvraag via onze website (Service-transport) of via Catawiki support Bij de aankoop van dit kunstwerk heeft u de keuze om het te laten leveren met of zonder lijst. De lijst, rijkelijk versierd en passend bij het werk, wordt gratis aangeboden, zodat u het schilderij direct kunt ophangen. Hoewel wij uiterste zorg besteden aan professionele verpakking en verzending, is er een klein risico op schade aan de lijst of het glas tijdens transport. Eventuele schade aan de lijst of het glas die geen invloed heeft op het kunstwerk zelf, wordt niet geaccepteerd als geldige reden voor een claim of annulering. Wij raden u aan het werk op te halen of eigen vervoer te organiseren, aangezien schade aan de lijst, met name de gipsen ornamenten, niet wordt vergoed. We streven ernaar om uw kunstwerk veilig en in optimale staat bij u af te leveren, waarbij we zorgvuldig aandacht besteden aan de verpakking en verzendprocedure. Bij vragen of speciale verzoeken kunt u altijd contact opnemen met de Catawiki klantenservice. De klant is zelf verantwoordelijk voor eventuele invoerrechten en bijkomende kosten die van toepassing kunnen zijn bij levering in het buitenland.