Johan van Heemskerk - Batavische Arcadia - 1647-1756

De jurist Van Heemskerck (1597-1656) was advocaat te ‘s-Gravenhage en Amsterdam, schepen van Amsterdam en uiteindelijk lid van de Hoge Raad van Holland. Hij schreef een aantal gedichten en treurspelen. In deze arcadia (eerste druk 1637) behandelt hij in de beschrijving van een speelreisje van Den Haag naar Katwijk een groot deel van de vaderlandse geschiedenis. Het boek was zeer populair. De tweede druk (1647) werd bewerkt en voorzien van aantekeningen door Caspar van Baerle en in deze vorm werd het boek nog ca. tien keer herdrukt, tot ver in de 19de eeuw. De gegraveerde titelpagina van deze vijfde druk is anders dan die van de derde druk en bevat onder meer twee gezichten van een gezelschap, rijdend in een koets in een landschap. In het voorwerk is een privilege opgenomen van de Staten van Holland voor Joh. van Ravensteyn, gedateerd 26 september 1662 en de overdracht door hem aan Jan Bouman d.d. 17 maart 1676. Voorts een 1647 gedateerde `Na-reden van den tweeden uyt-geever’ en een 1678 gedateerd `Bericht van den vijfden drucker’, waarin deze meedeelt dat de auteur deze druk voor zijn overlijden met meer dan een derde heeft vermeerderd. Aan het einde van het boek is een lijstje met uitgaven van Jan Bouman afgedrukt. Behalve herdrukken verschenen er ook navolgingen, waarbij de Haags-Katwijkse couleur locale vervangen werd door die van andere plekken in ons land. Een “arcadia” werd synoniem voor een reisverhaal dat doorspekt kon worden met allerlei vertellingen en historische en toeristische uitweidingen. Te denken valt aan de arcadia’s van Soeteboom, Lambert van den Bos(ch), Claas Bruin en anderen.