Elmar Rojas (1937-2018), Attributed - The Velázquez Labyrinth

PAAR SURREALISTISCHE COLLAGES IN VELÁZQUEA-TOON

Collage en gemengde techniek op doek
Toegewezen aan Elmar Rojas (1937-2018)
Hispano-Amerikaanse school van de tweede helft van de twintigste eeuw

Techniek: collage en gemengde techniek op doek
Presentatie: ingelijst
Afmetingen van elk werk: 58 x 48 cm met lijst / 50 x 40 cm het werk

1. IDENTIFICATIE VAN DE LOT
1.1 Onderneming van het geheel

Er wordt een machtig paar composities op doek voorgesteld, opgebouwd in een gemengd taalgebied en duidelijk gearticuleerd als een intellectueel diptychon, symbolisch en visueel zeer imposant. Het gaat om twee stukken van experimenteel karakter, toegeschreven aan Elmar Rojas, waarvan de lezing zich bevindt op een kruispunt dat bijzonder suggereert is tussen historische herinnering, culturele appropriation, surrealistische impulsen en hedendaagse materiële vrijheid.

1.2 Uniciteit van de lot

We staan niet voor een conventioneel decoratief geheel, maar voor een rijke, fantasierijke en diep persoonlijke dialoog. Beide werken verwijzen expliciet naar het universum van Velázquez, maar doen dat vanuit een hedendaagse, fragmentarische en bijna visionaire gevoeligheid, waarin het verleden heringericht wordt als raadsel, als mentaire labyrint en als culturele resonantie.

1.3 Informatie die in de werken is ingebed

Een van de grote trekjes van het lot ligt in de overvloed aan handgeschreven informatie op de achterzijde, waar titels en directe verwijzingen naar de conceptuele inhoud van de stukken verschijnen. Deze omstandigheid voegt een zeer relevante documentaire waarde toe, omdat het de narratieve en programmatischeIntentie van het geheel versterkt en het beter laat begrijpen als serie of reflectieve cyclus.

2. ARTISTIEKE BESCHRIJVING
2.1 Eerste werk

De eerste compositie is georganiseerd rond een opstijgende, bijna tectonische structuur, opgelost met een materiële taal, veeg- en impasto’s in groen, goud en aardetinten. In het centrum verschijnt een kleine uitgesneden figuur en onderaan een hond die onmiddellijk verwijst naar het Velázquez- en hofbeeld, hier herinterpreteerd als overblijfsel, symbool of bewaker van een verplaatste herinnering.

De algehele sfeer heeft een ceremoniële en mysterieuze karakter. De ruimte lijkt zich te openen als een mentale grot of een schatkamer getransfigureerd door de schilderkunst. De op de onderkant aangebrachte tekst — gerelateerd aan Velázquez’ atelier en het koninklijke schatkamertje — verandert de afbeelding in een soort archeologische visie op macht en geschiedenis.

2.2 Tweede werk

Het tweede stuk is wilder, dynamischer en duidelijk labyrinthischer. Het oppervlak wordt een draaikolk van blauwen, groenen, witten en paarse tinten, doorkruist door obliqe flitsen, waarin zich een in beweging verkerende figuur met sterke dramatische spanning nestelt. Onderin verschijnt een ander collage-kern met inschrijvingen en kleine iconografische elementen, alsof het schilderij zich weigert alleen schilderij te zijn en ook lezing, ontcijping en reconstructie eist.

Hier wordt de taal nog vrijer, bijna kosmisch. De verwijzing naar de “labyrint van Velázquez” moet niet alleen als titel worden begrepen, maar als toegangssleutel: het werk functioneert werkelijk als een visueel labyrint waarin kunstgeschiedenis, droom, fragment, citaat en materiële energie samenkomen in één stroom.

2.3 Dialoog tussen beiden

Gezamenlijk bekeken tonen beide werken een buitengewoon vruchtbare relatie. De eerste lijkt te spreken over de ruimte, het archief, de geheime plek waar het mysterie bewaard blijft. De tweede verbeeldt de innerlijke beweging van dat mysterie, zijn uitzetting, zijn ontregeling, zijn vlucht naar een ruimte die niet langer historisch maar psychisch is. De ene verwijst naar de camera; de andere naar het labyrint. De ene condenseren; de andere overstromen.

Dat evenwicht tussen symbolische containment en visionaire uitbarsting geeft het lot een heel ongebruikte intensiteit. Het is een diptych met een ware curerende vocation, in staat tot een intellectuele lectuur en tegelijk een onmiddellijke visuele impact.

3. STIJL, TECHNIEK EN GEVOEL
3.1 Plastische taal

Deze werken vormen deel uit van een volledig hedendaags taalgebruik waarin collage niet als decoratief middel wordt gebruikt, maar als instrument van visuele gedachtengang. Fragmenten, inschrijvingen, citaten en figuratieve elementen wonen samen met een impulsieve schilderkunst, materieel rijk en emotioneel open. Het resultaat is een levende, complexe oppervlakte geladen met lagen van betekenis.

3.2 Velázquez-reference en surrealistische afdwaling

De vermelding van Velázquez is centraal, maar verschijnt niet vanuit kopie of academische bewondering. Het verschijnt vanuit poëtische herlezing. Deze constructies illustreren Velázquez niet: ze doorkruisen hem. Het surrealistische karakter van het geheel schuilt precies in dat vermogen om de traditie over te brengen naar een droomlogica, displacement, symbolische inval en fragmentarische herinnering.

3.3 Materie, gebaar en energie

De schilderkunst bezit fysieke kracht. Ruime vegen, vastbesloten impasto’s, sporen van paletmes en een zeer vrije betekenis van de schilderruimte. De materie is geen afwerking: het is een stem. Daarin is een wil tot intensiteit, beweging en transfiguratie waarneembaar. Die energie zorgt ervoor dat de werken niet alleen bekeken worden: ze worden ervaren.

3.4 Curatoriële en hedendaagse waarde

Het is een lot van bijzondere waarde voor wie stukken zoekt met persoonlijkheid, discours en aanwezigheid. Het zijn niet-comfortabele werken. Het zijn werken met een innerlijke wereld. En juist daarom kunnen ze een heel bijzonder plekje innemen in een collectie die de kruisbestuiving tussen kunstgeschiedenis, hedendaagse verbeelding en poëzie van fragmenten waardeert.

4. TOESTAND VAN BEWARING
4.1 Algemene staat

Het geheel presenteert een visuele aanwezigheid die zeer krachtig is en een esthetische lezing die volkomen bevredigend is.

4.2 Presentatie

De werken worden aangeboden ingelijst, met een sobere presentatie die de aandacht laat concentreren op de materiële en conceptuele intensiteit van de composities.

4.3 Aantekeningen

Er kunnen signalen, onregelmatigheden of bijzonderheden van de gebruikte techniek, het creatieve proces, de tijd die verstrijkt of de materiële levensduur van de stukken worden waargenomen, in overeenstemming met de experimentele aard van het lot en zichtbaar op de foto's. De handgeschreven informatie op de achterzijde maakt een fundamenteel deel uit van de belangstelling.

5. GARANTIE EN TRANSPARANTIE
5.1 Eerlijke beschrijving

Deze catalogus is opgesteld op basis van directe observatie van de verstrekte beelden, rekening houdend met techniek, formaat, inschrijvingen, stijlkenmerk en curatoriale kracht van het geheel.

5.2 Belang van de foto's

Foto’s vormen een essentieel onderdeel van de beschrijving en laten de materie, collage, voorzijde-inschrijving, achterkanten met handschrift, compositie, lijst en algemene staat zien.

5.3 Toewijzing

De werken worden gepresenteerd als toegeschreven aan Elmar Rojas, volgens de geboden informatie en de zichtbare referenties in het lot. Zoals bij dit soort collecties hoort, moet de toewijzing begrepen worden binnen het kader van een eerlijke en voorzichtige catalogisatie.

5.4 Verpakking en verzending

De werken zullen met bijzondere zorg verpakt worden, met aandacht voor zowel de bescherming van het schilderoppervlak als de stabiliteit van de lijst, om een veilige ontvangst te bevorderen.

6. VERZAMELINGSMOGELIJKHEDEN
6.1 Interesse in het lot

Deze diptych combineert zeer ongebruikelijke kwaliteiten: evenwichtige afmetingen, sterke visuele persoonlijkheid, overvloedige conceptuele inhoud, expliciete historische verwijzingen, informatieve achterkanten en een plastische energie van grote intensiteit.

6.2 Voor verzameling of cultureel interieur

Het is een ideaal lot voor verzamelaars van hedendaagse kunst, voor interieurs met een verfijnde gevoeligheid of voor ruimtes waar men een werk waardeert dat niet alleen decoreert, maar ook vragen, associaties en gesprek oproept.

6.3 Curatoriële afsluiting

Er zijn werken die de wereld vertegenwoordigen, en er zijn anderen die het herschrijven. Dit paar behoort tot de tweede categorie. Hier laat Velázquez zich niet meer zien als herinnering aan de grote Gouden Eeuw, maar als materie van droom, vonkende rest, mentale architectuur en zwervend symbool. Alles lijkt verplaatst, maar niets is willekeurig. Alles lijkt vrij, maar ademt een heel bijzondere poëtische intelligentie. Het is een vreemd, cultureel, levendig en diep magnetisch diptych: een van die collecties die niet uitgekregen zijn met één blik, want elke nieuwe waarneming opent een andere deur in het labyrint.