Celestial and terrestrial globes - Hemelbol - 1950-1960

Traditionele constellatie- en zodiakfiguren volgens de klassieke mythologie worden op deze hemelbol weergegeven als lichtblauwe contourfiguren tegen een donkerblauwe nachtelijke hemel. De sterren van de constellaties van de eerste tot en met vijfde magnitude zijn geel gekleurd en worden getoond in oplopende grootte volgens helderheid, waarbij ook sterrenhopen en nevels zijn aangegeven. De bol wordt bekroond door een heldere uurring, die draait in een verzilverd metalen stand (“gyromatic”) met een bolvormige basis. De geonateerde volle meridiaan en de volle zodiak-band – laatstgenoemde met aangebrachte decals van namen en figuren uit de dierenriem – draaien onafhankelijk 360 graden op een U-vormige beugel die aan de basis bevestigt is.

De hemelbol is ontwikkeld door de astronoom Oliver J. Lee (1881-1964) nadat hij met een onderscheidende carrière aan Northwestern University in Evanston, Illinois, met pensioen was gegaan. Lee behaalde een bachelor aan de Universiteit van Minnesota en voltooide zijn doctoraat aan de Universiteit van Chicago in 1913. Van 1910 tot 1926 was hij docent, astronoom-assistent en docent aan het Yerkes Observatory in Wisconsin. Hij kwam in 1928 naar Northwestern, waar hij het hoofd van de Afdeling Astronomie werd in het volgende jaar, en diende als directeur van de Dearborn Observatory op de campus van 1931 tot zijn pensioen in 1947. Lee’s wetenschappelijke werk werd gepubliceerd in de voornaamste astronomische tijdschriften en omvatte ontdekkingen van sterrenparallaxen en zonsverduisteringen, studies van het planetoïde Eros, en de belangrijkste prestatie van het classificeren en in kaart brengen van 44.000 sterren van het felle-rode type in het noordelijk halfrond. Hij was fellow van de American Association for the Advancement of Science en van de Royal Astronomical Society in Londen. In 1949 schreef hij het populaire boek over astronomie, Measuring Our Universe. Na zijn pensionering verhuisde hij naar Santa Cruz, Californië, maar bleef hij lesgeven en schrijven tot zijn dood in 1964. Tegenwoordig bevinden zijn papieren zich in de Northwestern University Archives.

Goede staat
Hemelgloben zijn sinds de oudheid het middel geweest waarmee astronomen de hemel in kaart hebben gebracht. De eerste geregistreerde zonsverduistering werd gemaakt door de Chinezen in 2136 v.Chr. Chinese observatoria werden gebouwd die honderden jaren daarvoor bestonden. De oudste nog bewaarde hemelbol (1144 na Christus) komt uit de islamitische wereld en bevindt zich momenteel in het Louvre. Vandaag de dag hebben we iPad-apps zoals Star Walk van Vito Technology en Observatory van Emerald Sequoia die ons precieze posities geven van alle hemellichamen. Toch is er niets zo’n als een hemelbol die een algeheel perspectief biedt op de hemel. Deze zeer modieuze, uit de jaren ’60 daterende hemelbolschool is van Rand McNally en geeft visuele referentie om de astronooms voorstelling van de Aarde in de ruimte te ondersteunen in een zeer retro stijl. Bekijk de hemelruimten, sterrenbeelden en dierenriemen in een 3D-formaat! De 12-diameter hemelbol is gemonteerd in een volledige horizon- en meridiaanbasis, kogelgewrichtsstijl met een chroomafwerking. Diepblauw vertegenwoordigt de nachtelijke hemel terwijl gouden sterren en lichtgroenblauwe contouren de hemellichamen, dierenriem en meer tonen. De meridiaan kan gekanteld worden om de bol aan te passen aan de breedtegraad, terwijl de horizonring de werkelijke horizon aangeeft ten opzichte van het observatiepunt op Aarde. Het herzien en identificeren van hemellichamen kan uitdagend zijn omdat men zichzelf moet voorstellen als staande in het midden van de bol en omhoog kijkt naar de nachtelijke hemel. De halverwege de eeuw chrome kogel-/scharniermontage en de retro-stijl basis vullen het diepe blauw van de bol aan en maken het tot een vrij fraaie uitgave. De bol was een functioneel educatief hulpmiddel en vertoont twee nauwelijks zichtbare reparaties. Zie alstublieft de foto’s