Philip Jones Griffiths - Dark Odyssey - 1996

Donkere Odyssee

Foto's en commentaar van Philip Jones Griffiths
Biografisch portret door Murray Sayle

Philip Jones Griffiths, een van de meesterfotografen van deze eeuw, is ongeëvenaard in het creëren van onverzadigbaar doordachte beelden die de schoonheid, de gruwelen, de ceremonies, de momenten van brutaliteit en compassie die samenkomen als geschiedenis, omvatten. Griffiths' met enthousiasme verwachte retrospectief Donkere Odyssee volgt zijn veertigjarige reis door deze chaotische wereld, van de uitgestrekte horizon van zijn geboorteland Wales tot de verwoeste dorpen van oorlog verscheurd Vietnam, in meer dan honderd verbazingwekkende zwart-witfotografieën.

In elk van zijn foto's schept Griffiths een complex diagram van betekenis en emotie. De botsing van cultuur en ideologie vormt vaak de basis van het werk—soms in een eenvoudige paring van figuren, soms in een duizelingwekkende menigte van leven: de indringende, rechtlijnige blikken van een Vietnamese kind en haar door oorlog vervormde moeder; het verwarde gezicht van een vrouw verloren te midden van de rijen graven op een begraafplaats in Hiroshima; de duivelse blijdschap van een jongen die op het punt staat een rots in een vleugel van een groot piano te smijten, buiten onder een dreigend donkere hemel. Griffiths' foto’s behandelen liefde, dodelijk geweld, frivolerie, politiek, geweld… ze reageren—ironisch en diepgaand—op vrijwel elk aspect van het menselijke leven, en bieden een meeslepende en onvergetelijke kijk op zowel de verwoestingen als de schoonheid van ons tijdperk.

Met een diepgaande kritische biografie van de beroemde New Yorker-schrijver Murry Sayle—die Griffiths al meer dan dertig jaar kent—omvat Donkere Odyssee ook aangrijpende narratieve aantekeningen door de fotograaf zelf. “Ik heb in meer dan honderdvierenvijftig landen geprobeerd er enigszins vat op te krijgen,” schrijft Griffiths. “Ik heb ontdekt dat bijna elk geloof dat we vasthouden onder de loep instort—de ‘waarheid’ is vaak simpelweg een instrument dat iemands ander doel dient.” Deze scepsis en dit gevoel van ontzag zijn voelbaar in elk van Griffiths’ meesterlijke foto’s.

Geboren in Rhuddlan, Wales, in 1936, begon Philip Jones Griffiths als apotheker, maar wendde zich in het begin van de jaren zestig tot fotografie. Als freelance fotojournalist dekte hij de oorlogen in Algerije en Vietnam (zijn boek Vietnam Inc. werd in 1971 gepubliceerd), en in de jaren zeventig werkte hij in Cambodja en Thailand. Griffiths verhuisde in 1980 naar New York City om de functie van president bij het Magnum Photos agentschap op zich te nemen—een positie die hij vijf recordjaren bekleedde. Zijn foto’s zijn verschenen in vrijwel elke grote krant/t magazine ter wereld, waaronder Life, Time, Newsweek en Geo.
Griffiths heeft ook verschillende documentaires gemaakt, over onderwerpen variërend van de Ho Chi Minh-spoorweg tot de afstammelingen van de HMS Bounty die op Pitcairn Island wonen. A Welsh Eye, een film over de fotograaf, werd in 1991 in Groot-Brittannië vertoond.

Murray Sayle heeft geschreven voor Encounter, Harper's, Life, The New Republic, The New Statesman, The Spectator, The New Yorker, The New York Times Review of Books, The New York Review of Books, en vele andere publicaties.