Tas

Midden-Europa, vermoedelijk Karpatenbekken • Volkse draagtas met dansend paar, vrijerij- of bruidsstuk • Rood en zwart wolborduursel op handgeweven linnen, met hartvormig metalen beslag • 1875 -1915

Beschrijving
Een dansend paar, een hart en twee bloeiende bomen op één object: dat is geen willekeurige versiering maar het complete vrijerijrepertoire van de Europese volkskunst. De vrouw in wijde klokrok en de man tegenover haar hebben allebei een arm geheven en een knie gebogen — ze dansen, elk in een eigen omlijst paneel, gescheiden door een sierband. Naast hen staan symmetrisch geplaatste bloeiende bomen, de levensboom. En op de voorzijde is een hartvormig beslag genaaid, in metaal uitgevoerd en dus met opzet duurzaam gemaakt.

Wie dat leest, kijkt naar iets anders dan een geborduurde tas. Dit is naar alle waarschijnlijkheid een vrijerij- of bruidsobject: gemaakt om te geven, niet om te gebruiken. Dat verklaart ook waarom een draagobject van dit formaat zo uitbundig is versierd, want alledaags gerei kreeg die behandeling niet. In de volkskunst van deze streken is gedocumenteerd dat bruiden maandenlang textiel borduurden als geschenk voor de nieuwe familie, en dat dansfiguren daarbij als vruchtbaarheidssymbool golden.

Het borduursel is met dikke wol in vlaksteek gelegd en met een aparte steek nagezet, zodat de figuren als gesloten kleurvlakken uit de lichte grond springen. Het rood is helder gebleven, het zwart diep. Op de grond is de weefstructuur van het handgeweven linnen draad voor draad te volgen: hier kwam ook het doek zelf nog van de weefstoel thuis.

Interieuradvies en Presence:

Dit ambachtelijke textielobject brengt een warme, authentieke en verhalende laag in het interieur. Door de diepe rode en zwarte tinten vormt het een prachtig contrast tegen een strakke wand of in een landelijke, eclectische setting. Bij wisselende lichtinval accentueert het de rijke textuur van het handgeweven linnen en het subtiel verweerde metalen beslag, wat zorgt voor een karaktervolle en historische uitstraling.

Specificaties:

Afmetingen: h 30 x b 30 x d 4 cm
Gewicht: 450 gram
Materiaal: Handgeweven linnen, borduursel in wol, banden van wolrips, beslag van gedreven plaatmetaal

Provenance:
afkomstig uit een priveverzameling

Staat:
Goed voor een gebruikt volksvoorwerp van deze aard, met de sporen die bij gebruik horen. Het borduursel is over het gehele paneel aanwezig; de figuren en de randbanden zijn volledig en leesbaar. De kleuren zijn goed bewaard, zonder de sterke verbleking die bij dit soort textiel vaak optreedt.

Op de afbeeldingen zijn enkele losse draadeinden zichtbaar aan de oppervlakte van het borduurwerk, en langs de bovenrand vertoont het linnen lichte rafeling. Het beslag is ongelijkmatig verkleurd door aanslag. Dat doet echter niets af aan de decoratieve waarde van dit bijzondere kunstobject; het draagt tevens bij tot het karakter ervan.

De verwerking tot tas is geen beschadiging maar een latere bewerking, en wordt hier als zodanig gemeld. De binnenzijde en de naden zijn niet in detail beoordeeld.

Verzending:
Het object wordt uitermate professioneel en met de grootste zorg verpakt in dubbele kartonnen boxes met hoogwaardig dempingsmateriaal om een veilige verzending te garanderen. Wij verzenden altijd met een extra veilige Track en Trace service. Zie zeker de feedback die eerder tevreden kopers hebben achtergelaten.

Biografie en Historie:

Catalogus-referentie en Context: De herkomst is bepaald door uitsluiting op waarneembare kenmerken, niet door een merk of een gedocumenteerde vermelding. Vier eigenschappen wijzen dezelfde kant op: een grof handgeweven linnen grond, een strikt tweekleurig schema van rood en zwart in wol, vlaksteek met nagezette contouren in dikke draad, en figuratieve panelen tussen geometrische scheidingsbanden. Die combinatie wordt in de literatuur verbonden met het boerenborduurwerk van het Karpatenbekken.

Wat afvalt, is even zeggend. Bretons borduurwerk is polychroom in wol en zijde op wollen laken met krullende motieven. Het Spaanse Charro-werk uit Salamanca gebruikt zwarte wol met pailletten, eveneens op laken. Grieks eilandborduurwerk kent wel figuren, maar is in zijde uitgevoerd en ruimer van palet. Zuid-Zweeds wolborduursel op linnen is polychroom en hanteert een ander motievenrepertoire.

De Balkan blijft een serieuze tweede kandidaat, en dat hoort erbij vermeld. Voor Bulgaars borduurwerk is gedocumenteerd dat dansfiguren als vruchtbaarheidssymbool golden en dat borduursel bewust aan de openingen werd geplaatst om de drager te beschermen — beide principes zijn op dit object zichtbaar. Wat het Karpatenbekken voorop houdt, is de compositie met figuren in afzonderlijke rechthoekige panelen en de strikt tweekleurige uitvoering.

Het dansende paar heeft in de volkskunst van deze regio een eigen plaats: in Slowakije geldt de karička, twee dansende figuren, als herkenningsteken van het aardewerk van Pozdišovce. De gestileerde bloeiende boom naast de figuren is een levensboom, een motief dat in de literatuur wordt teruggevoerd op de Wolgaregio en mogelijk via Turkse bemiddeling westwaarts kwam. De druppelvormige motieven in de zijranden zijn boteh-achtig, een van oorsprong Perzisch motief dat via de textielhandel heel Europa doortrok. Dit exemplaar is niet aan een specifieke gepubliceerde vindplaats gekoppeld.

U kunt me hierboven volgen door mijn pagina te bookmarken en naast 'DECADERS Gallery' op volgen (hartje) te klikken.