Hans Schmitz (1896-1977) - Industrie

Hans Schmitz: Industrie — uit het portfolio La Lune en Rodage III

Houtsnede op Vergé-papier, ongeëtikette exemplaar uit de oplage van 230 (plus 65 ongeëtikette hors-commerce-exemplaren). Gelijst op karton, 32 × 32 cm; bladformaat 28 × 28 cm. In de afbeelding rechts onderaan geïntegreerd monogram "S"; onder de voorstelling met de hand in potlood gesigneerd.

Hans Schmitz (Köln 1896 – 1977) was beeldhouwer en grafisch kunstenaar en behoorde tot de nauwere kring van de groep progressieve kunstenaars (Kölner Progressive), die zich in het begin van de jaren twintig rondom de schilder Franz Wilhelm Seiwert en Heinrich Hoerle, evenals fotograaf August Sander, vormde. Tot de kernkring hoorden verder Gottfried Brockmann, de grafisch kunstenaar Gerd Arntz — later medeontwikkelaar van het Wiener Isotype-systeem met Otto Neurath — en de beeldhouwer Otto Freundlich. De groep beschouwde zichzelf niet als een gesloten school, maar als een informele samenkomst van avant-gardistische schilders, beeldhouwers, architecten en schrijvers, wiens invloed ruim buiten het Rijnlandse gebied reikte.

Programmatisch verenigden de Kölner Progressieven een dubbele ambitie: de constructivistische vormtaal — vlakke reductie, geometrische helderheid, afzien van illusionistische diepte — met een duidelijk sociaal kritische iconografie, georiënteerd op de bewegingen van de Weimarer Arbeiterkultur. Mensen verschijnen in dit beelduniversum als getypeerde vertegenwoordigers van sociale verhoudingen, fabrieken en woonblokken als teken van een opnieuw te ordenen samenleving. De nabijheid tot de communistische organisaties van de jaren twintig en vroege dertiger jaren was expliciet; met de machtsovername door het nationaalsocialisme werden de posities van de groep systematisch vervolgd, verboden of in ballingschap gedreven. Schmitz behoort, samen met Augustin Tschinkel en Gerd Arntz, tot de overlevende getuigen van deze formatie.

La Lune en Rodage is het driekwart-serie verzamelportfolio van de Baselse uitgever, psychoanalyticus en verzamelaar Carl Laszlo (Pécs 1923 – Basel 2013), verschenen bij Edition Panderma in Basel in de jaren 1960, 1965 en 1977. De drie banden brengen gezamenlijk ongeveer 180 origineel werken bijeen en vormen een opmerkelijk dicht getrokken inventory van de Europese avant-garde tussen de jaren vijftig en zeventig — met bijdragen onder andere van Lucio Fontana, Piero Manzoni, Enrico Castellani, Heinz Mack, Otto Piene, Meret Oppenheim, Bruno Munari, Hans Arp, Victor Vasarely, Friedensreich Hundertwasser en Raymond Hains. Verscheidene van deze bijdragen markeren biografische keerpunten: Castellanis blad geldt als zijn eerste gedocumenteerde grafische werk, Manzonis Achrome als het enige door hem gerealiseerde Multiple. De opname van Schmitz in het derde band plaatst zijn werk expliciet in deze internationale post-oorlogse avant-garde en schrijft tegelijk de continuïteit van de constructivistische tradities door in de tweede helft van de twintigste eeuw.

In goede staat bewaard. Schone bladzijde, stevige afdruk, geen zichtbare schimmelvlekken, scheurtjes of hanteringssporen in het beeldgebied. Nooit ingelijst.

Herkomst: Edition Panderma, Carl Laszlo, Basel — Galerie von Bartha, Basel — Privatsammlung, Basel.