Mal (3) Antiek

Set van drie antieke Nederlandse koekplanken / speculaasplanken – o.a. zeldzame dubbelzijdige Vrijer & Vrijster (70 cm) met telmerk – 19e eeuw

Object: Kavel van 3 antieke koek- / speculaasplanken (bakkersmallen / volkskunst)

Herkomst: Nederland

Datering: 19e eeuw (vroege tot midden 19e eeuw)

Materiaal: Ambachtelijk handgestoken beukenhout (o.a. kwartiers beuken)

Afmetingen:

Plank 1 (Dubbelzijdig Vrijer/Vrijster): 70 × 17,5 × 3,0 cm

Plank 2 (Vijfvaks rijplank): ca. 60–65 cm lang

Plank 3 (Drievaks prentenplank): ca. 55–60 cm lang

Conditie: Zeer goede, authentieke staat met een prachtig warm, doorleefd patina conform leeftijd en traditioneel bakkersgebruik.

Beschrijving:
Een bijzonder fraai en decoratief ensemble van drie authentieke Hollandse koek- en speculaasplanken, rijkelijk en diep met de hand gestoken uit oa massief beukenhout. Dergelijke planken vormen het hart van de Nederlandse volkskunst en bakkersgeschiedenis.

1. Monumentale dubbelzijdige plank: 'Vrijer & Vrijster' (70 × 17,5 × 3 cm)
Het absolute topstuk van dit kavel. Een forse, zware plank die aan weerszijden diep is uitgesneden:

Zijde A – De Vrijer: Rijk gedetailleerd met laarzen op een basement, pofbroek, vlecht- en bladmotieven en een sierlijk gevlochten kransornament.

Zijde B – De Vrijster: Vrouwfiguur in traditionele kleding met de karakteristieke luifelhoed/dophoed, een ingesnoerd jak en een weelderige rok waarin een klassieke siervaas met florale motieven is verwerkt.

Zijkant: Voorzien van een authentiek ingesneden telmerk/paringsmerk (H-vormige kerf), gebruikt door de bakker om sets en paren in de bakkerij direct te herkennen.

2. Vijfvaks prentenplank / rijplank
Een langgerekte rijplank met vijf klassieke, zeer geliefde volkskunstmotieven:

Ruiter te paard met hoed

Sirene / Zeemeermin met vissenstaart en ontbloot bovenlijf

Hollands zeilschip (drietand/koopvaardijschip) met volle zeilen

Haan met uitbundige staart (symbool voor waakzaamheid en voorspoed)

Krijger/soldaat in actie te paard

3. Drievaks prentenplank
Een diep gestoken plank met drie verhalende taferelen:

Rijkgevulde siervaas/bloemenmand (overvloed en geluk)

Beroepsscène: Kuiper / kastelein bij een houten vat/ton

Wandelend vrijerspaar in 19e-eeuwse kledij met wandelstok en een waaks hondje aan de voet

Conditie:

Alle drie de planken verkeren in een uitstekende, originele verzamelwaardige staat. Geen breuken of restauraties. Het hout vertoont een diepe, warme tint en het karakteristieke craquelé en gebruikssporen die passen bij 19e-eeuws bakkersgereedschap.