Jacques Van den Bosch - Eeuwigduerenden Almanach - 1837

Uniek manuscript van een handgemaakte 19de eeuwse "eeuwigdurende almanak" een genre dat teruggaat op de computus-traditie, de volkse kalenderwetenschap in de Zuidelijke Nederlanden/Vlaanderen om data te berekenen van feestdagen zoals Pasen, Pinksteren; een mengvorm van theologie, astronomie en rekenkunde. Werd gebruikt van de middeleeuwen tot de 19de eeuw.

Het grote titelblad ‘Eeuwigduerenden Almanach’ toont een tabel met per maand de zons-op- en ondergangstijden. Typisch voor dit soort almanakken omdat ze ook als praktisch jaaroverzicht dienden. De middenstrook bevat een reeks kleine vensters: Jaer, Paesschen, Sinxen, .... De draaischijfjes die hierbij hoorden ontbreken echter. Onderaan wordt de maker vermeld: Jacques Van den Bosch, gedateerd 26 februari 1837. Wellicht ook de auteur van de bijhorende handleiding.

Bij dergelijke kalenders hoorde ook een mechanisch deel met draaischijven (volvelles). Daarmee kon de gebruiker voor eender welk jaar o.a. de data berekenen voor Pasen, Aswoensdag, Pinksteren etc… In de handleiding is er slechts één nog functioneel: "Het Wieltje", de schijf die de weekdag van de eerste dag van elke maand aanduidt. De overige schijven (Zondagsletter, Zonnecirkel, Gulden Getal, Epact) zijn nog aanwezig als getekende/beschreven onderdelen, maar niet langer draaibaar.

In het tekstgedeelte wordt uitleg gegeven over het gebruik van de kalender en wordt ingegaan op diverse aspecten van de kalenderrekenkunde) zoals: definities van tijd, dag, maand (synodische en siderische maanmaand), zonnejaar, uitleg en rekenvoorbeelden voor Zondagsletter, Zonnecirkel, Gulden Getal, Romeinse Indictie en Epact, een passage over de Gregoriaanse kalenderhervorming (paus Gregorius XIII, 1582), een volledig doorgerekend voorbeeld van de Paasdatumberekening voor het jaar 1850. Op de laatste pagina staat een handgeschreven Franse tekst met gebruiksaanwijzingen.

Titelbord: 33 x 23 cm. Tekstbundel ( 21 x 17 cm) met handgeschreven gebruiksaanwijzing en illustraties (67 p.). Sterk vervuilde pagina’s. 32 pagina’s met tekst en tekeningen, verder blanco pagina’s. 12 eerste pagina’s met afbeeldingen van draaischijven tonen sterke sporen van vochtschade. Alles zit samen in een klasseermap (23 x 35 cm).