Gerd Arntz (1900-1988) - Bespiegelung I

Het motief ligt voor — Engels zoals eerder. Een tegenstrijdigheid in jouw aanwijzingen, die ik niet stilzwijgend wil gladstrijken: je noemt het werk eens uit Das kleine Museum en eens uit La Lune en Rodage. Dat zijn twee verschillende Panderma-edities van Laszlo. Ik heb de beschrijving opgebouwd op Das kleine Museum (dat noem je eerst en concreet) en de La-Lune-zin eruit gehaald — anders staat er een feitelijke fout in het oog. Verklaar hieronder welke het is.

Gerd Arntz: Bespiegeling I — from Das kleine Museum

Oorspronkelijke linoleumsnede op geweven papier, met de hand gesigneerd "G. Arntz" in potlood en gedateerd 1932. Geïntegreerd op karton, 32 × 32 cm.

De compositie is opgebouwd uit een nadrukkelijk contrast tussen zwart en wit: een naakte vrouwelijke figuur, getekend in een fijne witte contour, staat voor een breed zwart diagonaal veld dat bezaaid is met kleine maansvormen, haar lichaam en schaduw strekken zich uit tot in de donkere massa. Figuur en grond worden behandeld als evenwaardige constructieve elementen — de mensenfiguur die oplost in, en weer opduikt uit, het vlakke geometrische veld. Deze reductie van de figuur tot een duidelijke, illusieloze signaalachtige vorm, geplaatst binnen een streng ordelijke zwart-witte oppervlakte, is kenmerkend voor het Figuratieve Constructivisme ontwikkeld door de Kölner Progressieven, waarvan Arntz een centrale exponent was.

Das kleine Museum is een van de draagbare collecties die werden samengesteld door de in Basel gevestigde uitgever, psychoanalyticus en verzamelaar Carl Laszlo (Pécs 1923 – Basel 2013) en uitgebracht door Edition Panderma, Basel. Laszlo verzamelde de toonaangevende kunstenaars van zijn tijd in deze edities; veel van de opgenomen werken markeren een keerpunt in hun respectievelijke carrières en productie.

Gerd Arntz (1900–1988) was lid van de Kölnse Gruppe progressiver Künstler (Cologne Progressives) en behoort tot de bepalende figuren van de twintigste-eeuwse politieke drukkunst. In abstracte figuren die als houtgravures en linoleumsneden zijn weergegeven, beeldde hij het leven van de arbeidersklasse en de strijd tussen arbeid en kapitaal af. Vanaf 1929 werkte hij in Wenen met Otto Neurath aan het Gesellschafts- und Wirtschaftsmuseum, waar hij de hoofdontwerper werd van de pictografische statistieken die later bekend werden als het Isotype-systeem. Zijn artistieke nalatenschap wordt beheerd door het Gemeentemuseum Den Haag.

Herkomst: Edition Panderma, Carl Laszlo, Basel — Galerie von Bartha, Basel — Privécollectie, Basel.