Tegel (7) - 1800-1850 - Delfts aardewerk

Glaasporseleinen tegeltjes met bleu clair décor in camaïeu-blauw, stijl « Delft » genoemd, Provincies Argentijn of Noord-Frankrijk, XVIIe eeuw

Deze zeven tegeltjes van faïence, met een zijde van 13 cm, zijn geschilderd in cobaltblauw op een blank tinnen achtergrond volgens de grand feu-techniek die kenmerkend is voor de productie die men zegt « Delft » te noemen, een term die in werkelijkheid alle tegeltjes aanduidt die vervaardigd werden in de Nederlanden — Rotterdam, Amsterdam, Utrecht, Friesland — maar ook in noordelijk Frankrijk (Lille, Desvres) en België, en eerder eerder een stijl dan een precieze geografische oorsprong aangeeft. Elk tegeltje presenteert een centraal motief dat met de hand is geschilderd, omringd aan de vier hoeken door een secundair motief bedoeld als « spin », of « hoekbloem », bestaande uit een rozet met geparelde bloembladen of uit kleine gestileerde bloemen die visueel de tegeltjes aan elkaar verbinden wanneer ze in een continu oppervlak geplaatst worden.

De onderwerpen afgebeeld op deze zeven exemplaren behoren tot het meest klassieke repertoire van hollandse tegeltjes uit de XVIIIe eeuw: meerdere landschappen met huizen en rookende schoorstenen, bomen en hekken die plattelands- of Nederlandse kanaaloevers oproepen; een schipvaart met een persoon die roeit in aanwezigheid van zeilen en een molen op de achtergrond; een landschap met een kerktoren op een heuvel omringd door water; ten slotte een uniek exemplaar waarbij het centrale motief in een cirkelvormig medaillon is ingesloten, een wat zeldzamere compositie genaamd « à tondo », die een haven met zeilers en gebouwen afbeeldt. Deze variëteit aan onderwerpen binnen hetzelfde lot is kenmerkend voor de series die bestemd waren om wanden in keukens, slaapkamers of haarden te decoreren, waar verschillende motieven vrij afwisselend werden geplaatst.

Het netwerk van craquelures dat op meerdere exemplaren zichtbaar is, de schilfers aan de hoeken, de onregelmatigheden van de witte emaille en afzettingen van kalk en aarde op de achterkanten zijn allemaal aanwijzingen die samen wijzen op authenticiteit en ouderdom. De vrijheid en levendigheid van de penseelstreek, de manier waarop de intensiteit van het blauw varieert afhankelijk van de dikte van de penseelstreek, en de lichtelijk ongebalanceerde compositie van de scènes bevestigen dat het volledig handwerk betreft. Deze tegeltjes dateren uit de eerste helft of het midden van de achttiende eeuw, een periode van hoge bloei voor deze productie, waarvan de Europese elites, van Portugese prinsen tot Russische tsaren, hun interieurs versierden."