Klaus vom Bruch (1952) - Götterdämmerung

Klaus vom Bruch: Kleine Götterdämmerung, 1992

Rubber object with chrome-plated brass antenna. Ca. 10 × 10 × 13 cm. Edition of 50.

Een handgroot blok rubber met een gepolijste koperen antenne die uit het blok oprijst. Het object heeft de silhouet van een zender — een basis en een mast, de elementaire vorm van elke radio, elk radarstation, elk veldtoestel — gereduceerd tot het punt waarop niets meer overblijft dan het gebaar van uitzenden. Wat het maakt, weerspreekt wat het lijkt: rubber is het materiaal van isolatie en demping, de stof die wordt gebruikt om signalen te absorberen in plaats van uit te zenden. De antenne bevindt zich in een lichaam dat niet kan uitzenden.

De titel draagt dezelfde dubbelzinnige rand. Wagner's Götterdämmerung is het vuur van Valhalla, het einde van een orde die zichzelf eeuwig achting had — en tegen 1992 was het allang de standaard Duitse afkorting geworden voor elke instorting van een systeem. Klaus vom Bruch bouwde zijn werk vanuit de beeldtaal van de Koude Oorlog: militaire beeldmateriaal, vliegtuigen, radarweerschermen, het technologische apparaat waardoor de twee blokken elkaar keken en hun eigen bevolkingen benaderden. Zijn videobanden uit de late jaren zeventig en tachtig knipten dit gevonden materiaal in korte, obsessieve lussen, vaak met het gezicht van de kunstenaar zelf in de montage geplaatst, zodat de kijker tegelijk de werking van de transmissie ziet als de transmissie zelf.

Gemaakt drie jaar na de val van de Muur en één jaar na de ontbinding van de Sovjet-Unie — en in de onmiddellijke nasleep van de eerste oorlog die live werd uitgezonden als radar- en cameraspektakel — houdt dit kleine voorwerp dat hele apparaat in de handpalm. De zender is een blotter geworden; de schemering van de goden is een bureaubenodigdheid geworden. Het is een grap met een zeer koud centrum, wat kenmerkend is voor het werk van vom Bruch: het punt is nooit nostalgie naar de Koude Oorlog maar de constatering dat de media-infrastructuur de ideologieën die ze dienden heeft overleefd.

Klaus vom Bruch (geb. 1952 in Keulen) studeerde van 1975 tot 1976 aan het California Institute of the Arts onder John Baldessari en Bruce Nauman, en studeerde daarna filosofie, kunsthistorie en Egyptologie aan de Universiteit van Keulen tot 1981. Hij maakte zijn eerste videotapes in 1975 en werd, naast Marcel Odenbach en Ulrike Rosenbach, een van de bepalende figuren van de eerste generatie Duitse video-kunst, wiens centrum in die jaren Keulen was. [Voeg hier twee of drie geverifieerde tentoonstellingen en collecties toe — zie hieronder de notitie.]

Ondertekend en genummerd binnenin uit een editie van 50.

Conditie: goed

Herkomst: Editie Helga Maria Klosterfelde