Oud-Romeins Marmer Relief met een satyr. 1e eeuw n.Chr. 24 cm hoog.

Aflaat met een satyr.

Oud-Romeins, 1e eeuw n.Chr.

Marmer.

24 cm hoogte en 17 cm breedte.

Goede staat, zonder restauraties, toont een patina van concreties.

Provenance

Privécollectie, Bretagne, Frankrijk.
- Galerie Ghezelbash, Parijs.

Omdat er geen tekst is aangeleverd, heb ik geen inhoud om te vertalen. De instructies vragen om een vertaling en uitleg, dus ik heb de afwezigheid van tekst genoteerd en uitgelegd dat ik geen inhoud heb om te vertalen. Dit houdt rekening met de formele en duidelijke communicatie die vereist is in dergelijke situaties.


Relief uit marmer, behorend tot een van de scènes die een Romeins grafkistje sierden. Het stelt een jonge satyr voor met een baardloos gezicht en kort haar, gekleed in een tuniek en versierd met een panterschedel, waarmee de thiaso of gevolg van de god Dionysus/Bacchus wordt geïdentificeerd. Op hoogte van de linkerelleboog zijn het hoofd en twee poten van het beest duidelijk zichtbaar, details die gewoonlijk worden benadrukt in dit soort voorstellingen om het personage als een satyr te identificeren (fig. 1). De figuur, waarvan de bovenhelft bewaard is gebleven, toont het lichaam dat naar de kijker is gericht en het gezicht in profiel links van de compositie. Achter hem rijst een mantel op die door de wind wordt opgeheven; deze zou behoren tot een metgezel van het personage, waarschijnlijk een maenad wiens kleding meebeweegt met de kracht van haar dans (fig. 2). De satyr wordt afgebeeld als een jonge man van ideale schoonheid, met duidelijke klassieke Griekse inspiratie: rechte en goed verhoudde neus, zachte kaaklijn, goed gedefinieerde wenkbrauwen, amandelvormige ogen in reliëf en een mond met volle lippen, lichtjes geopend alsof de sculptuur ademt. Het haar bestaat uit goed gedifferentieerde golvende lokken die de slapen bedekken en over het voorhoofd kronkelen, wat de wilde aard van de satyr weerspiegelt.

Het is een voortreffelijk en hoogwaardig reliëf dat speelt met volumeverschillen om ruimtelijke diepte te suggereren. Hiervoor wordt de schiacciato-techniek toegepast, waarmee de volumes versterkt kunnen worden en een effectief driedimensionaal illusie ontstaat door minimale variaties in de diepte van het uitgehouwen reliëf. Zo lijkt het hoofd bijna in een ronde vorm te zijn gewerkt, vooral het gezicht, terwijl de schouders in een halve vorm blijven en andere details, zoals de poten van de panter op de mantel, in veel kleiner reliëf zijn uitgehouwen.

Satyrs in Griekenland waren mythologische wezens die gewoonlijk werden afgebeeld met een dierlijke verschijning, met benen en oren van een geit of paard, horens en een staart, en vaak ithyfallic. Soms werden deze wezens echter afgebeeld als mooie jonge mannen, zoals het geval is bij de Rustende Satyr van Praxiteles. Samen met de maenads vormen de satyrs de processie die de god Dionysus vergezelt, hoewel ze ook met de god Pan kunnen worden geassocieerd. Sommige tradities beschouwen Silenus als de vader van de satyrstam. De drie oudste hiervan, Maron, Lenaeus en Astraeus genoemd, waren gelijk aan hun vader, en door hen werden ze ook Sileni genoemd. Volgens sommige versies van de mythe zouden zij de vaders van de satyrs zijn geweest, die dus de kleinkinderen van Silenus zouden zijn. De drie Sileni maakten deel uit van de entourage van Dionysus toen hij naar India reisde en in feite was Astreus de koetsier van zijn wagen.

In Rome was de equivalent van de satyr de faun, bosdieren met horens en hoeven.
Of geit. Zij waren de kinderen van Faunus, geïdentificeerd met de Griekse Pan, de god van de velden en bossen en beschermer van de kuddes, die hij vruchtbaarder maakte en verdedigde tegen aanvallen van ongedierte. In een ander opzicht werd Faunus beschouwd als een profetische god die de toekomst onthulde via stemmen die in de bossen werden gehoord of door dromen; hij werd soms verantwoordelijk gehouden voor nachtmerries in de nacht. Hij werd afgebeeld met een wellustig karakter, dat voortdurend de nimfen van de bossen achtervolgde. Men dacht dat hij soms vloeken kon sturen tegen de boeren, zodat ze hun lichamen met bepaalde beschermende kruiden wreven.

De verschijning van Bacchische thema's in de Romeinse begrafeniscontext is frequent, aangezien Dionysus in zijn eigen persoon het menselijke en het goddelijke, de sterfelijkheid en de onsterfelijkheid verenigt. Hij is de enige Olympische god met een menselijke moeder en onderging de dood door te worden verminkt door de titanen, hoewel zijn onsterfelijke aard prevaleerde. Leven en dood komen in zijn persoonlijkheid in spanning te staan, en het is hij die zijn volgelingen de lysis, ontspanning en dissolutie van de psyche biedt, waardoor de ziel wordt bevrijd en die symbolisch fungeert als een bevrijding van de geest na de dood van het lichaam. Daarom waren de thema's die verbonden zijn met zijn figuur en cultus vooral geschikt voor een liminale ruimte, halverwege tussen de wereld van de levenden en die van de doden, zoals het grafmonument (fig. 3).

Bibliografie

- ELVIRA BARBA, M.A. Kunst en mythe. Handleiding van de klassieke iconografie. Flint. 2008.
- DE GRUMMON, E. “Bacchische beeldspraak en cultuspraktijk in het Romeinse Italië”, in The Villa of the Mysteries in Pompeii: Ancient Ritual, Modern Muse. Kelsey Museum of Archeology en het Museum of Art van de Universiteit van Michigan. 2000. pp. 73-83.
- KLEINER, D.E. Romeinse beeldhouwkunst. Yale University Press. 1992.
- KLINE, L.K.; ELKINS, N.T. The Oxford Handbook of Roman Imagery and Iconography. Oxford University Press. 2022.
- SEAFORD, R. Dionysos. Routledge. 2006.

Parallels

Fig. 1 Relief met satyr en maenad. Romeinse Rijk, ca. 27 v.Chr. - 68 n.Chr. Terracotta, 45,1 x 49,4 cm. Metropolitan Museum, New York, inv. 12.232.8b.

Fig. 2 Sarcofaag met Bacchus en zijn entourage. Rome, ca. 230-235 n.Chr. Marmer, 97 x 209 cm. Musée du Louvre, Parijs, inv. LL 49 ; nr. 540; Ma 1346.1.

Figuur 3 Voorkant van een sarcofaag met de huwelijksprocessie van Bacchus en Ariadne. Rome, 2e eeuw n. Chr. Marmer, 53,5 x 219,5 cm. British Museum, Londen, inv. 1805,0703.130.






Notities:
Het stuk bevat een certificaat van echtheid.
Het stuk bevat een Spaans exportvergunning.
#MWFINDS