Zeer mooie geïllustreerde uitgave, linnen band. Handgesigneerd op titelpagina. Belangrijk overzichtsboek ISBN 9789491819193. Cardboard 'rugzakvlieger' tipped in on cover. Gebruiksslijtage cover en backcover (zie foto). Panamarenko Universum was de grote en eenmalige terugkeer van Panamarenko (°1940, Antwerpen) naar zijn geboortestad Antwerpen. De retrospectieve Panamarenko Universum onderzocht welke werken in welke samenhang een ruggengraat voor Panamarenko’s oeuvre konden vormen. Voor het eerst werd een thematische en chronologische structuur aangebracht in de veelheid aan tuigen en toestellen die Panamarenko tussen 1965 en 2005 maakte. Door de omvang en de diepgang van Panamarenko's oeuvre was het een nauwelijks te volbrengen opdracht om het volledige universum, met alle planeten en satellieten, in één tentoonstelling in kaart te brengen. Bepaalde planeten uit zijn oeuvre vertonen echter duidelijke verwantschappen, waardoor we denkbeeldige lijnen en zones konden onderscheiden die op hun beurt herkenbare sterrenbeelden of clusters vormden. In een poging om het gehele oeuvre zo overzichtelijk mogelijk te maken, is getracht om die clusters chronologisch te ordenen. In grote lijnen ging het eerst om de happenings en collages, daarna kwamen de poëtische of stille objecten, vervolgens de gevleugelde tuigen, de gemotoriseerde toestellen, de ruimtetuigen, de watertuigen en ten slotte de mechanische robots.