Monroy - Processionarium Sacri Ordinis Praedicatorum - 1679

DE PROCRESSIE ALS RITUEL, AUTORITEIT EN DISCIPLINE
Het Processionarium van de Heilige Orde der Predikers, gepubliceerd te Rome in 1679 onder autoriteit van broeder Antonij de Monroy, is een liturgisch document van grote betekenis om de Dominicaner ritualiteit in de volle barokke periode te begrijpen. Het werk codificeert de processies, centrale momenten van het religieuze leven, waarin ruimte, zang en beweging instrumenten van devotie en van de representatie van het geloof worden.
Prachtige leren band in zwart leer met messing sluitingen, perfect geconserveerd. Gedrukt met rode en zwarte tekst, volgens de liturgische traditie, weerspiegelt het volume een evenwicht tussen praktische functie en esthetische solemniteit. Het titelblad met kalkografie en de houtsneden initialen dragen bij aan de creatie van een object dat niet alleen voor gebruik bestemd is, maar ook voor de viering van de orde en haar spirituele autoriteit.
MARKET VALUE
De Dominicanische liturgische boeken uit de zeventiende eeuw laten een interessante en redelijk stabiele markt zien: complete exemplaren met ouderwetse band en goed bewaard liturgisch apparatus bevinden zich over het algemeen tussen 700 en 1.000 euro; de aanwezigheid van bladwijzers en het gegraveerde titelblad kan de waarde verhogen.

FYSISKE BESCHRIJVING EN STAANDE
Prachtige leren band in zwart leer met messing sluitingen, perfect geconserveerd, titel in goud op een rugplaat. Metalen bladwijzers aanwezig. Kalkografisch titelblad, houtsneden initialen, tekst gedrukt in rood en zwart. Aanwezigheid van houtwormgaten op titelblad en op enkele bladen; enkele vlekken en verkleuring. Bij oude boeken, met een geschiedenis van meerdere eeuwen, kunnen er enkele onvolkomenheden voorkomen, niet altijd vermeld in de beschrijving. Pp. (2); 4nn; 486; 2nn; (2).

VOLLEDIGE TITEL EN AUTEUR
Processionarium sacri ordinis Praedicatorum auctoritate apostolica.
Romae, Tinassi, 1679.
Antonij de Monroy.

CONTEXTE EN BETKENIS
Het Processionarium is een essentieel instrument voor de regulering van de liturgische praktijken van de Orde der Predikers, met name wat betreft de processies, momenten met sterke visuele en communautaire impact. In de zeventiende eeuw, in de volle Contra-Reformatie, hecht de Katholieke Kerk grote waarde aan ritualiteit als middel voor opleiding en betrokkenheid van de gelovigen. De Dominicaner orde, bezig met prediking en verdediging van de orthodoxie, ontwikkelt normatieve teksten die liturgische precisie en uitvoeringshelderheid combineren. Het volume weerspiegelt deze eis door een gecodificeerd model te bieden dat de praktijken in de verschillende kloosters uniformeert. De rood- en zwarte opdruk benadrukt het onderscheid tussen tekst en rituele aanwijzingen, wat het gebruik in de praktijk vergemakkelijkt.

BIOGRAFIE VAN DE AUTEUR
Antonij de Monroy (Antonio de Monroy, 1634–1715) was een Spaans Dominicaner geestelijke, meester-generaal van de Orde der Predikers en een belangrijke figuur in de Kerk na het Concilie van Trente. Onder zijn gezag werden hervormingen en liturgische standaardisaties doorgevoerd, gericht op het versterken van de interne discipline van de orde en de consistentie van de religieuze praktijken.

DRUKGESCHIEDENIS EN CIRCULATIE
Drukte te Rome in 1679 door Tinassi, behoort het volume tot de officiële liturgische productie bestemd voor de Dominicanerkloosters. De oplagen waren betrekkelijk beperkt maar wijd verspreid binnen de orde. De overlevende exemplaren, vaak intensief gebruikt, vertonen doorgaans gebruikssporen, waardoor complete kopieën met integrale band en bladwijzers bijzonder gewaardeerd zijn.

BIBLIOGRAFIE EN VERwijzingen
ICCU/OPAC SBN: record te verifiëren voor editie Roma, Tinassi, 1679
EDIT17: repertoria van de Italiaanse druk uit de zeventiende eeuw (artikel Processionarium, Orde der Dominicanen)
WorldCat: institutionele vondsten voor Dominican liturgische edities
Baudot, La liturgie catholique à l’époque moderne, pp. 145-160
Jedin, Storia del Concilio di Trento, vol. IV (voor de liturgische context post-tridentijn)
Cabié, Histoire de la liturgie, pp. 210-225