Volker Rossenbach - Selma und Louis

"Selma en Louis" is een werk uit mijn serie Vrouwen met exotische vogels. Het is digitale schilderkunst in combinatie met acrylstiften en aquarellen.

Deze tekst, geschreven door Marta Lock, een bekende Italiaanse curator en kunsthistoricus, voert je mee in mijn kunstkosmos.

Het Narrativisme van Volker Rossenbach, tussen kunsthistorische referenties en een neiging tot interdisciplinaire uitingsvormen

Er bestaan levenswegen en houdingen van enkele vertegenwoordigers van de hedendaagse kunst die tot de conclusie leiden dat de figuratieve benadering niet noodzakelijk gescheiden hoeft te zijn van de literaire, filosofische, historische en sociologische benadering, zodat ze kunnen samensmelten en juist door hun onbepaaldheid wat betreft de indeling in één gebied een ongebruikelijk perspectief bieden. Niet alleen dat: er zijn kunstenaars die bovendien de absolute hedendaagse behoefte toevoegen om zich te meten met minder traditionele, minder orthodoxe middelen – als men dat zo wil noemen –, die duidelijk afwijken van de resulterende schilderachtige stijl en toch ongelooflijk harmonieus zijn en in een inmiddels onmiskenbare moderniteit zijn gepositioneerd. De hoofdfiguur van vandaag is al dit en nog veel meer, want hij put uit zijn diepe kennis van kunstgeschiedenis en literatuur en mengt beiden, waarbij hij de intuities en theorieën van de avant-gardisten van de twintigste eeuw oppikt.

In de eerste decennia van de twintigste eeuw moest de cultuurmaatschappij met tegenzin meemaken hoe alle overtuigingen, zekerheden en regels die de tot nu toe geldende kunst hadden gevormd, toen een beweging genaamd Dadaïsme, die in Zwitserland ontstond maar zich daarna uitbreidde naar andere Europese landen, begon een ontheiligende, sarcastische en polemische houding tegenover het kunstsysteem van die tijd aan te nemen. Afgezien van de daaruit voortkomende visuele representatie, die berustte op de ironische omvorming van elk willekeurig object in een kunstwerk, was het innovatieve de introductie of beter de verbinding van andere disciplines in het experimenteren, die auteurs als Tristan Tzara, Hans Arp en Marcel Duchamp als cruciaal voor de hele beweging beschouwden. Theater, fotografie, collage en fotomontage waren de synergien die door de Dadaïsten vooruit werden geplaatst en later door het Bauhaus, de grote en revolutionaire school voor toegepaste kunst van de Weimarrepubliek in Duitsland, die niet beperkt bleef tot het benutten van de intuïties van hun voorgangers uit de Zwitserse stroming, maar besloot ook vele andere technieken in te voeren die met de kunst konden verzoenen, zoals een andere, kort daarvoor ontstane fundamentele beweging, die Arts and Crafts, reeds had voorafgenomen. Nu de tijden veranderden en de samenleving een diepgaande transformatie had ondergaan, werd het voor de schoolleider Walter Gropius noodzakelijk vakken als architectuur, theater, grafische vormgeving, reclame, weverij, metaalbewerking en vele andere disciplines in het lesprogramma op te nemen, die wel als handwerk werden beschouwd, maar in volmaakte harmonie met de kunst in haar hoogste en omvattende betekenis stonden. Hoewel het Bauhaus formeel gericht was op De Stijl, benadrukte zijn weg het belang van de samensmelting van verschillende uitdrukkingsvormen, waardoor het mogelijk was die innovaties te verbinden en in te voeren die in de loop der jaren en vooral na het einde van de Tweede Wereldoorlog ingang vonden. Een daarvan was computerkunst, gemaakt door een wiskundige en een filosoof, Ben Laposki en Manfred Frank, die met behulp van oscilloscopen lichtgolven gebruikten om onbepaalde en abstrakte artistieke lijnen te creëren; deze experimenten waren slechts het begin van een digitale kunst, die aanvankelijk werd tegengewerkt en als inferieure uitdrukkingsvorm werd beschouwd, omdat ze voor iedereen toegankelijk was. Tegenwoordig heeft ze zich echter geperfectioneerd en vereist speciale vakbekwaamheden. Ze vindt talloze toepassingsgebieden, van kunst tot grafische vormgeving en reclame tot multimedia-installaties, met name voor kunstenaars die graag experimenteren en verschillende technieken combineren, en heeft zo een plek veroverd aan de top van de hedendaagse kunstwereld. De Duitse kunstenaar Volker Rossenbach heeft een carrière doorlopen die hem voortdurend in aanraking bracht met innovaties, maar ook met zijn geestelijke en culturele vitaliteit, dankzij welke hij zich niet alleen met kunst, maar ook met literatuur en geschiedenis heeft beziggehouden – gebieden die steeds verweven zijn met een klassieke, bijna renaissanceachtige beeldtaal die zich echter tot de digitale techniek wendt. De onbegrensde mogelijkheden die digitale kunst inmiddels biedt en de behoefte aan een terugkeer naar een klassieke en traditionele esthetiek – dus min of meer in tegenstelling tot de beginfase van de praktische toepassing – vormen zijn visuele stijl, die ontstaat uit een smeltpunt van tekeningen en foto’s die verrijkt zijn met filters en texturen, daarna gescand en met Photoshop en Illustrator tot een beeld samengevoegd worden; waarop hij vervolgens handmatig acrylverven, viltstiften en krijt aanbrengt om het werk zijn uiteindelijke uiterlijk te geven. Zijn recente werken zijn geïnspireerd door motieven uit de internationale literatuur met een sterk verhaalthema, die hij mengt met citaten en verwijzingen naar meesterwerken uit de kunstgeschiedenis, waarbij zijn ironische kijk en zijn interpretatie, verbonden met reflecties over actuele thema’s, niet ontbreken. Het lijkt bijna alsof Volker Rossenbach wil benadrukken dat het verleden, ondanks uiterlijke verschillen, uiteindelijk toch helemaal niet zo ver van het heden verwijderd is. Dit is misschien de diepere betekenis van de benaming die hij aan zijn kunst heeft gegeven, voor zijn schilderachtige aanpak die voortkomt uit de meest recente gemengde techniek, namelijk die van het Narrativisme, waarin de in de loop der jaren bestudeerde artistieke traditie de vertolker wordt van referenties naar filosofisch-narratieve gedachten van auteurs uit alle delen van de wereld, voor zover deze in overeenstemming zijn met het moment van uitvoering en tegelijk terug te voeren zijn op sociologische en persoonlijke observatie van een wereld die te snel lijkt te gaan om even stil te kunnen staan en te genieten van het individuele moment. Deze gedachtegang loopt door het werk “Mystwereld” (Zelfportret op het eiland Myst), waarin Volker Rossenbach zichzelf met de rug naar de camera in een scène plaatst die doet denken aan het beroemde werk van de Duitse romantische schilder Caspar David Friedrich met de titel “ Wanderer above the Sea of Fog”; Anders dan bij de kunstenaar van de 19e eeuw is het werk hier echter verrijkt met metafysische details die symboliseren dat alles, ook als het duidelijk zichtbaar is en niet door de nevelhinder omhuld is, toch een onverklaard mysterie kan vormen, tenzij men de geduld en de wil heeft om stil te staan en dieper te kijken dan de oppervlakkige waarneming. De jas doet denken aan de overlappende leegte en volheid in de surrealistische visioenen van René Magritte, terwijl rechts onderaan een van de figuren van Giorgio de Chirico te herkennen is; het werk vormt in feite een synthese van het leven van Volker Rossenbach, een lange reis door de kunstgeschiedenis en de meest meeslepende literaire werken, waaruit de boodschap van Antoine de Saint-Exupéry in “De Kleine Prins” voortkomt, namelijk dat het wezenlijke voor de ogen onzichtbaar is. In het werk “Het Woud der Magische Wezens” verbindt hij de kleurrijke schoonheid van de natuur met de aanwezigheid van tropische dieren zoals papegaaien, toekans en kameleons, en plaatst daarmee het beeld van een schilderes centraal, die door haar vermogen om met pijn te leven maar ook omdat ze de kunstgeschiedenis van de twintigste eeuw blijvend heeft beïnvloed, bijna als een bovennatuurlijke heldin wordt beschouwd – ik heb het natuurlijk over Frida Kahlo. Naast haar, in een futuristische wereld, voegt de schrijver een soort humanoïde vrouw toe, een projectie van hoe de mens van morgen eruit zou kunnen zien in een context waarin de vitaliteit van de natuur misschien door de huidige mens van haar wordt ontnomen. De magie waar de titel naar verwijst doorkruist zo de tijd, heft grenzen op en maakt een transversale kijk mogelijk die een waarschuwing kan worden om de toekomst meer aandacht te geven en daarbij steeds de harmonie en vitaliteit van het verleden in ogenschouw te houden. “Siddharta” heeft daarentegen een dubbele betekenis, want enerzijds vormt het een visuele synthese van Volker Rossenbachs meesterwerk van Hermann Hesse waarnaar de titel verwijst, en anderzijds is het uitdrukking van zijn diepere betekenis, waarvoor de korte roman ten tijde van publicatie wereldwijd beroemd werd, namelijk de zoektocht naar zichzelf, de wens om zichzelf te vinden, de trots van het individu ten opzichte van de wereld en de geschiedschrijving, in een tijd direct na de Tweede Wereldoorlog, waarin elke zekerheid en elk referentiepunt verloren gingen door de gruweldaden van de nazi’s. In het werk komt de gehele mystieke en oriëntaalse sfeer tot uitdrukking, die de roman kenmerken, evenals de symboliek van vrijheid en de verwijzing naar de ware, hoogste en spirituele kern, waarop Siddharthas inzicht en zelfanalyse berusten; Het mystieke aspect van het personage in het centrum van het schilderij wordt nog indrukwekkender door het gebruik van levendige, volle kleuren, wat terug te voeren is op de hippie-filosofie, waardoor het boek vaak werd gezien als symbool voor de waarden van een beweging die de wereld heeft veranderd. Volker Rossenbach sloot in 1969 zijn studie grafisch ontwerp af en richtte, nadat hij als art director en creative director voor internationale agentschappen zoals Leo Burnett of Grey heeft gewerkt, zijn eigen bureau op, de E/B/D in Düsseldorf en zijn werken, waaronder de grote Coca-Cola-campagne van 1976 tot 1978, werden meerdere keren bekroond. Van de eerder experimenteel georiënteerde werken uit zijn vroege creatieve jaren is hij nu gekomen tot een representatievere en traditionelere zienswijze, waarbij hij altijd zijn neiging heeft behouden om innovatieve en onconventionele uitdrukkingsmiddelen te gebruiken en te vermengen; hij kan terugkijken op deelname aan groep- en solo-exposities in Duitsland.

Mijn afbeeldingen bevinden zich in de volgende landen: VS (New York, Phoenix, Miami, Springfield, Santa Barbara), Canada (Montreal), Singapore, Taipei, Finland, Italië, Frankrijk, Denemarken, België, Nederland, Hongarije, Polen, Roemenië, Oostenrijk, Luxemburg en op vele plaatsen in Duitsland.

Tentoonstellingen nationaal en internationaal.
Meer informatie onder rossenbachart in het net