Spaanse school (XIX) - Diosa Hera

Dit schilderij valt vooral op doordat het geen louter academische studie is, maar een schilderij dat is ontworpen om buiten de Akademie te circuleren: volledige compositie, gepolijnd afwerking, decoratieve intentie en een mythologisch thema dat perfect aansluit bij de bourgeoisie- en aristocratische smaak van Madrid in de tweede helft van de XIXe eeuw. Dit geeft ons al een richting naar een schilderprofiel dat gevormd is in de Akademie, met een gevestigde vakbekwaamheid, maar niet noodzakelijk een figuur van de eerste rang. In die periode produceerden veel kunstenaars uit de kring van Madrazo, Ferrant, Rosales of Pradilla werken van dit type voor privéverkoop, interne wedstrijden of discretere opdrachten.

De behandeling van het naakte lichaam is de sleutel om de attribuering te verfijnen. De nacreuze huid, het zachte modelleren zonder schokeffecten, de geïdealiseerde anatomie en het gouden licht dat de figuur omhult, doen eerder denken aan de madrazistische entourage dan aan het drama van Rosales of aan de bijna miniatuurachtige preciositeit van Pradilla. Er heerst een klassieke sereniteit, een evenwicht in de compositie en een afwezigheid van narratieve spanning die ons wegleiden van heroïsche romantiek en ons plaatsen in de volle academische stijl, zoals die tussen 1860 en 1890 op San Fernando werd onderwezen. De beweging van het doek, bijna choreografisch, is een middel dat veel werd gebruikt door schilders die wilden laten zien dat ze de beweging beheersten zonder de algehele harmonie te doorbreken.

Het landschap, zij het bijzaak, helpt ook mee: het is geen realistisch of gedetailleerd landschap, maar een atmosferisch decordoek, warm, bijna onverfijnd, dat doet denken aan de achtergronden die schilders die in Rome of Parijs werden gevormd gebruikten maar in Madrid actief waren. Dit brengt ons dichter bij kunstenaars die door de pensionati van Rome of de ateliers van Parijs zijn gegaan, maar die zich uiteindelijk weer in de Madridse ommelanden bevinden.

Het ontbreken van een handtekening is geen probleem; integendeel, het is typisch voor werken die bedoeld zijn voor interne wedstrijden, oefeningen voor oppositie of snelle verkopen aan verzamelaars. De zegel van de Akademie op de achterzijde is beslissend: het geeft aan dat het werk langs de officiële circuits is gegaan, wat amateurs uitsluit en bevestigt dat de maker een professionele schilder was die aan de instelling verbonden was.

Met al dit leidt een redelijke attributie tot een zeer concreet profiel: een schilder gevormd aan de Academia de San Fernando, actief tussen 1865 en 1890, behorend tot de madrazistische kring of tot de directe volgenden van de Spaanse klassieke academisering, hoogstwaarschijnlijk iemand die als assistent-docent werkte, tegen de leerstoel stond, pensionist is geweest of samenwerkte in ateliers met grotere naam. Mogelijke namen — niet als directe attribuut, maar als stilistische referentie — zouden Alejo Vera, Luis Álvarez Catalá, José Casado del Alisal, Manuel Domínguez, Alejandro Ferrant, of zelfs leerlingen van deze laatste die geen roem bereikten maar wel een zeer hoog technisch niveau hadden.

De vrouwelijke figuur, die geïnterpreteerd kan worden als Hera, Venus of een nimf, versterkt het idee van een schilder die werkte voor de Madridse aristocratische markt, waar mythes werden gebruikt als esthetische smoes eerder dan als strikte iconografie. Dit sluit aan bij de ateliers en kringen van de Madrazo, waar veel leerlingen werken van dit type maakten voor particuliere klanten.

Samenvattend zou de redelijke attributie luiden: een werk van een anonieme schilder uit de Madridse academische kring, gevormd aan de Real Academia de Bellas Artes de San Fernando, actief in de tweede helft van de XIXe eeuw, met duidelijke invloed van de madrazistische sfeer en van de Spaanse klassieke academisme. Een stuk dat volledig in overeenstemming is met de smaken van de grote adellijke en bourgeoisie-families van Madrid in die periode.

Verzendingscertificaat en goed verpakt.