Mateo Orduña Castellano (1915-1989) - Bodegón

Naar een dorpje in de gemeente Almoster la Real (Huelva) geboren, in het gezelschap van een gezin met bescheiden middelen. Met een beurs van het Ministerie van Openbare Instructie en Kunsten Gross, verhuisde hij in 1932 naar Huelva om toe te treden tot de Academie van Schone Kunsten van Huelva, geleid door de Málagaanse schilder José Fernández Alvarado, destijds directeur van het Museum voor Schone Kunsten van de stad. Met het overlijden van Fernández Alvarado in 1935 ging ook de Academie verloren en de illusies van de jonge Orduña, ondanks de inspanningen van Brunt voor continuïteit, tot 1936, en daarna van Pedro Gómez en Enrique García Orta. Vanaf dat moment trotseerde Orduña het leven te midden van de dramatische gebeurtenissen die Spanje in het donker zetten. Aan het einde van de Spaanse Burgeroorlog en na het verlaten van het kantoortjeleven wijdde hij zich professioneel aan schilderkunst.
In 1942 plukte hij de eerste vruchten van de tentoonstelling Kunst en Ontspanning, waarin hij de eerste prijs behaalde. Vanaf 1944 exposeerde hij in Huelva, Sevilla, Bilbao en Huesca: Orduña liet de strengheid van klassieke schilderkunst, met een esprit seventies, sobere toon, en zijn toewijding aan de realistische lessen van zijn mentor Fernández Alvarado achter zich en dook hij onder in de impressionistische vrijheid, in de lijn van Sorolla.
Het idee te reizen, werelden te veroveren en te kennen — wat geen gemakkelijke opgave was in het Spanje van de naoorlog — mondde uit in een korte maar intense periode van voortdurende zoektochten, menselijke en artistieke definities. Tussen 1949 en 1953 bepaalde Orduña zijn picturale betekenis door middel van een levendig spektakel van licht en kleur, de matrix van zijn werk, en door een grote expressieve kracht met duidelijke herinnering aan de laatste Goya.
Gedurende twintig jaar, van 1954 tot 1974, werd zijn rijpere oeuvre gevormd, met een eigen stempel. Na exposities in Gijón, Madrid, Tanger, Tetuán, Gibraltar, Jerez, Sevilla en Barcelona, met grote critische en publieke successen, keerde Orduña terug naar Huelva met de reputatie van grote schilder, en daarmee ook met de erkenning van de samenleving, wat hem deed rekenen tot de “schilder van Huelva”, boven namen als Pedro Gómez, García Vázquez, Labrador, Vázquez Díaz of Caballero.
Hij reisde naar Zwitserland, waar hij kennismaakte met het werk van Vieira da Silva en Nicolas Staël, en naar Italië, het land waar hij gedurende meerdere maanden woonde. In 1965 vertrok hij naar New York en keerde pas in 1968 terug, na een korte expositieperiode in Puerto Rico. Deze lange periode werd gekenmerkt door een innerlijke benadering bij het oordelen en waarnemen van de natuur en de mensen, waarin alles werd gedomineerd door een agressieve, ruwe en koortsachtige compositie, tegelijk zeer elegant, met een duidelijke expressionistische evolutie, die op sommige momenten grensde aan abstractie.
Vanaf 1973 vulde zijn productie zich met diepte en stilte, en hij verliet de plastic en vitale onrust van vroeger. In deze perioden is de invloed van Cézanne en de meest concrete Vázquez Díaz duidelijk aanwezig, hoewel hij op bepaalde momenten nieuwe plasticiteitzinspiraties zoekt variërend van Sevilla’s poëtisch realisme tot een metafijne surrealistische realisme.
Met zijn overlijden verloor het kunstleven van Huelva zijn mogelijk meest onrustige en onvoorspelbare schilder. Hij vertaalde vrijwel alle plastische talen van de eerste helft van de twintigste eeuw zonder de representatie van objecten en diens persoonlijke kleurrijke en композиionele sporen te schaden.