Ed van der Elsken - Jazz - 2007

Dit is DE NIEUWE EDITIE van de ZEER SUCCESVOLLE SINGLE-SELLER VEILING door 5Uhr30.com
(Ecki Heuser, Keulen, Duitsland).

Fantastische herdruk van de oorspronkelijke Nederlandse editie uit 1959 (Martin Parr, The Photobook vol 1, pagina 246).

PHOTOBOK EN JAZZBOEK-CLASICUS door de beroemde Nederlandse fotograaf Ed van der Elsken ("Love on the Left Banki").

Oorspronkelijk gepubliceerd in 1959, is Jazz een van de meest verzamelbare fotoboeken uit het midden van de twintigste eeuw geworden. Net als William Claxton’s Jazzlife en Dennis Stock’s Jazz Street werd Van Der Elsken’s inschrijving in de niche van jazzfotografie gepubliceerd net voordat rock ’n roll zijn plek als de populaire muziek voor jongeren verankerde. Dit boek is misschien wel het meest succesvolle van talloze pogingen om de essentie van jazz fotograferen vast te leggen, omdat het meer is dan simpelweg een reeks portretten van muzikanten, maar een boek dat visueel de muziek zelf weerspiegelt.

ZEER GOEDE, VERSE VERKOOPTE STOSTATE.

5Uhr30.com garandeert gedetailleerde en nauwkeurige beschrijvingen, 100% bescherming,
100% verzekering en gecombineerde verzending wereldwijd.

Steidl, 7L. 2007. Eerste Steidl-uitgave, eerste druk.

Hardcover (zoals uitgegeven) met los tekstblad in het Frans. 168 x 178 mm. 116 pagina’s. 109 zwart-wit platen. Foto’s: Ed van der Elsken. Teksten door Jan Vrijman, Hugo Claus, Simon Carmiggelt, Friso Endt en Michiel de Ruyter. Tekst in het Nederlands.

Toestand:
Binnenin uitstekend, als nieuw en ongelezen. Buiten zeer fris; lichte gebruikssporen. Over het geheel genomen zeer fraaie toestand.

Prachtig fotoboek - in heerlijk verse toestand.

"In de midden jaren vijftig was Ed van der Elsken’s eerste boek ‘Love in Saint Germain des Prés’ niet alleen een van de meest onconventionele, persoonlijke en innovatieve Parijs-boeken van het decennium. Wat betreft het genre als geheel brak de jonge auteur zo’n nieuw pad op wat betreft vorm en inhoud dat het betrekkelijk slanke boekje nu wordt beschouwd als een van de belangrijkste fotoboeken aller tijden. De titel, gewikkeld in stevig zwart efalin en voorzien van een stofomslag, werd rond dezelfde tijd in 1956 door de Bezige Bij (Amsterdam) in een Nederlandse versie, door Rowohlt (Hamburg) in een Duitse versie en door André Deutsch (London) in een - zij het getemperde - Engelse versie gepubliceerd.
Er was nooit een Franse versie. De reactie in Nederland was aanvankelijk verdeeld, afgewisseld tussen verontwaardiging en ‘enthousiaste lofzangen’. Het boek wordt nu onbetwist beschouwd als ‘een van de belangrijkste fotoboeken van de twintigste eeuw’, een ‘mijlpaal in de evolutie van het fotoboek’, een ‘bijzonder karakteristiek voorbeeld’ van het jonge genre van de ‘fotonoir’ of ‘een van de eerste fotoboeken waarin een fictueel verhaal wordt verteld aan de hand van documentaire foto’s’ en een ‘hoogtepunt’ in het bibliografische oeuvre van Ed van der Elsken. In het canon van uitstekende fotoboeken zoals gedefinieerd door Andrew Roth, Martin Parr/Gerry Badger of Michèle en Michel Auers, is de titel in elke versie prominent vertegenwoordigd.

Al in de vaak over het hoofd geziene eerste bevraging van belangrijke Nederlandse geïllustreerde boeken - ‘Foto in omslag’ - was het onderwerp onderworpen aan diepgaande analyse. Nog recenter is het boek meerdere keren in facsimile herdrukt. Het is net zozeer een object van wetenschappelijke observatie als een intelligently geproduceerde, historisch-kritische tentoonstelling - mogelijk het meest hoog aangeschreven Parijs-boek ooit.

Elsken, in wezen autodidact als fotograaf, een vriend van Emmy Andriesse en Cas Oorthuys en lid van de linkse GKf (Gebonden Kunsten in de Federatie), kwam in 1950 naar Parijs, waar hij tot januari 1955 bleef, onder eenvoudige omstandigheden leefend maar des te vastberadener fotograferend. Een boek, postuum gepubliceerd in de vroege jaren negentig, opende het brede universum van zijn Parijse jaren, die ook journalistiek interessante portretten van beroemdheden (Piaf, Trenet, Fernandel), straatfotografie in de humanistische traditie en zelfs modebeelden omvatten, opgedragen door het Nederlandse vrouwenblad Margriet.

Een boek als extract uit zijn tijd in Parijs had er dus heel anders uit kunnen zien. Echter, de rebelse, soms depressieve maar altijd onveranderlijke van der Elsken zou waarschijnlijk niet geïnteresseerd zijn geweest in panelled boekbanden van een conventioneel ontwerp. Bovendien sloot hij zich al snel aan bij een groep jonge buitenstaanders die die extremen tussen materiële armoede en de zoektocht naar vrijheid leefden, waarvoor het decennium met Sartres existentialisme een plausibele verklaring bood. Van der Elsken volgde de jeugdige bende, bohemienachtiger dan intellectuelen, op hun nachtelijke wandelingen door cafés of cafés zoals La Chope Gauloise, La Pergole, Chez Moineau of Café Le Mabillon. Wat in de loop van de tijd naar voren kwam, was een soort visueel dagboek met de aantrekkelijke, roodharige Australische Vali Myers in het midden.

Leica en Rolleicord, zwart-witfilm en available light zijn de technische parameters van zijn fotografie. Maar belangrijker is het feit dat van der Elsken als lid van de groep foto’s maakte - te allen tijde en zonder belemmering. Als ‘de onverslagen meester van oogcontact’ maakt hij deel uit van de actie, altijd nabij, wat zijn foto’s de onmiddellijkheid en authenticiteit geeft die Edward Steichen ongetwijfeld heeft weten indrukken.

In 1953 was Steichen in Parijs om foto’s te verzamelen voor de geplande tentoonstelling ‘The Family of Man’. Hij zou Van der Elsken niet alleen opnemen in zijn tentoonstelling ’Post War European Photography’ in 1953 in het Museum of Modern Art, maar ook twee jaar later in ‘The Family of Man’.

Het was ook Steichen die met het idee van een fotonoir kwam en een vertellende behandeling van het onderwerp aanbeval: ‘Maak een verhaal, Ed.’

Er wordt gezegd dat Ed van der Elsken zijn verhaal begon te schrijven nog voordat hij terugkeerde naar Nederland. Het beeldt de korte en uiteindelijk teleurstellende liefdesaffaire uit tussen de Mexicaan Manuel (alias Roberto Inignez-Morelosy) en een Australische vrouw genaamd Ann (alias Vali Myers) in Parijs in de jaren vijftig. Pessimisme, nihilisme en een beslist anti-bourgeois houding leiden het gedrag van de jonge mensen, wier aangemeten leefomstandigheden in duidelijke tegenstelling staan tot de economische opleving van het naoorlogse tijdperk.

Terug in Holland ging van der Elsken aan zijn eerste boekontwerp werken. Twee andere volgden, de derde en laatste in samenwerking met de grafisch ontwerper Jurriaan Schrofer, die van der Elsken had ontmoet bij de GKf. Zowel Schrofer als van der Elsken waren hevig geïnteresseerd in cinema. Dienovereenkomstig maakten zij gebruik van de dramaturgische middelen van film om hun verhaal tempo en visueel ritme te geven. Lange shots en close-ups, shot en counter-shots, beeldrijen en sequenties, actie en suspense kenmerken de lay-out met haar herhaaldelijk bijgesneden pagina’s, de fel schitterende witte ruimte, de doorlopende tekstgedeelten die soms lezen als stille-film-titels.

Zelfs het zwarte eindpapier lijkt op een voorafspel van een avond in de cinema. Maar het inzoomen op motieven, de volgorde van momenten en het samenvoegen van verschillende scènes geven het werk ook een beslist cinematografisch gevoel. De visuele taal zelf is somber, in overeenstemming met de pessimistische toon van het verhaal; aan de andere kant is de fotografie ‘vol emoties en drama, vol levenslust en genieten van het moment’. Vince Aletti beschouwde het boek als ‘een Beat-generatie-update van Brassaï’. Anderen zien het als een fotografisch voorbode van de cinema van de Nouvelle Vague. Met zijn radicaal subjectieve benadering stelde van der Elsken ongetwijfeld een standaard die later jeugdbeweging-boekprojecten van Larry Clark tot Nan Goldin en tot Wolfgang Tillmans moeilijk voorstelbaar zou maken."
(Hans-Michael Koetzle)