Jose Manuel Mayo Peña - Peces en el estanque XL

Met Peces in hetestaan, stelt José Manuel Mayo een schilderij voor waarin de natuur ophoudt een herkenbaar motief te zijn en transformeert tot een visuele ervaring. De kunstenaar zoekt niet naar een reproductie van een waterlandschap, maar naar het vastleggen van wat in het schilderij onzichtbaar blijft: de beweging van het water, de vibratie van het licht, dieonzekere diepte en de vluchtige aanwezigheid van de vissen onder een altijd veranderend oppervlak.

Het werk bouwt voort op een gestische taal van opmerkelijke rijpheid, waarbij elke penseelstreek zowel expressieve als structurele behoeften beantwoordt. De compositie vermijdt een centrum dat overheerst en wordt georganiseerd door een systeem van cromatische massa’s die met elkaar in balans blijven. Grote velden diepe groenen, donkere blues en okers praten met indringers van magenta, oranje en paarse tinten die energie-pulsen introduceren zonder de algehele harmonie van het geheel te breken.

Een van de grootste verwezenlijkingen van de schilderkunst ligt in de behandeling van licht. Ver verwijderd van een descriptieve weergave, maakt Mayo van licht een onafhankelijk compositie-element. De ruime reserves aan lichte tonen gaan door het oppervlak als veranderende refleties op het water, en geven een atmosferische sensatie die de diepte van het werk verleent zonder terug te grijpen op traditionele perspectief. Het licht verlicht de ruimte niet; het is de ruimte.

Het schilderachtige gebaar toont een absolute vertrouwelijkheid in de materia-taal. Glazuren, impasto’s, penseelstreken die worden over elkaar getrokken en druppels leven naast elkaar zonder duidelijke hiërarchie, waardoor het bouwproces van het schilderij zichtbaar blijft. Die materiële eerlijkheid plaatst de schilderkunst binnen een hedendaagse gestural-traditie waarin de handeling van schilderen in elk millimeter van het doek aanwezig blijft. Wat dit werk echter onderscheidt van een puur informelistisch oefening is de helderheid waarmee elke interventie precies een plek inneemt binnen het compositieve evenwicht.

Uit een kritische lezing toont Peces en el estanque een diep begrip van lyrische abstractie als een gebied van evocatie en niet van negatie. Mayo verwijdert de referentie aan de natuurlijke wereld niet; hij destilleert het tot rijm, kleur en visuele herinnering. De toeschouwer voelt het water, het ondergedompelde groen, de reflecties en de organische vormen zonder ze expliciet weergegeven te hoeven zien. De schilderkunst werkt juist omdat ze vertrouwt op het perceptieve vermogen van degene die kijkt.

Bijzonder opvallend is de eficiencia van middelen waarmee de kunstenaar een opmerkelijke ruimtelijke complexiteit bereikt. De compositie vermijdt de verzadiging die vaak gepaard gaat met bepaalde hedendaagse gestural praktijken en kiest in plaats daarvan voor een evenwicht tussen dichtheid en schilderkunstige stilte. De zones met de grootste cromatische intensiteit vinden altijd hun tegenwicht in open ruimtes waar de blik kan ademen voordat deze weer ondergedompeld raakt in de materiële rijkdom van het doek.

Het grote formaat, 135 × 90 cm, versterkt deze ervaring. De schaal laat de toeschouwer niet alleen de schilderkunst observeren, maar erin opgaan. De fysieke dimensie van het gebaar krijgt een hoofdrol en maakt de visuele reis tot een lichamelijke ervaring, waarbij elke verplaatsing voor het werk nieuwe relaties onthult tussen textuur, kleur en diepte.

Verder dan zijn titel beoogt Peces en el estanque niet een herkenbaar beeld van een wateromgeving te bieden. Het ware onderwerp is waarneming: die onstabiele grens tussen wat we denken te zien en wat we nauwelijks onder de oppervlakte vermoeden. In dat ambigu gebied schuilt de kracht van het werk. José Manuel Mayo slaagt erin een alledaagse scène om te vormen tot een schilderkundige onderzoek naar licht, beweging en visuele herinnering, en toont aan dat abstractie een intense narratieve lading kan behouden zonder afhankelijk te zijn van figuratieve representatie.

Vanuit een curatoriële invalshoek onderstreept dit werk een rijpe schilderkunst die zich bewust is van zijn eigen middelen. Jouw schijnbare spontaniteit is het resultaat van een rigoureuze opbouw, waarin gebaar, kleur en compositie ondergeschikt zijn aan één doel: het doek omzetten in een ruimte voor actieve contemplatie, die elke keer wanneer de toeschouwer opnieuw tegenover het werk staat, nieuwe lezingen biedt. Hierin ligt de kracht van het voorstel van José Manuel Mayo en de reden waarom dit werk verder gaat dan een oppervlakkige abstracte oefening en het plaats biedt in het domein van een schilderkunst met echte conceptuele en plastische rijkdom.

JOSE MANUEL MAYO PEÑA

- Geboren in Las Tunas, provincie Las Tunas, Cuba, 1976
- Afgestudeerd in 1997 in de specialisatie teken- en schilderkunst aan de beroepsschool voor Plastische Kunsten in Las Tunas
- Lid van de Asociación Hermanos Saíz (A.H.S.)
- Lid van de Unión de escritores y artista (UNEAC)
- Heeft gewerkt als specialist en curator bij Fayad Jamis en Guernica-galerijen in Las Tunas
- Trad in 2001 als docent tekenen, evenals op dit moment is hij een onafhankelijke kunstenaar en docent aan de Academy of Plastic Arts in Las Tunas
- Lid van de Cátedra Martiana.

Uitvoerende Groepen en Evenementen
- 2024
- 2023 Here We Are. Colectieve Expositie. Galería Fayad Jamis. Fbc. Las Tunas. december.
- 2023 Salon voor Klein Formaat Beeldhouwkunst. José Antonio Díaz Peláez. Las Tunas. CPAP. CODEMA., Las Tunas. galerij, centrum voor ontwikkeling van plastic kunsten Las Tunas. november.
- 2023 UNEAC Salon. UNEAC Galerie Las Tunas. oktober.
- 2023 Colectieve Expositie. Toen ik in deze wereld kwam. Galería La Jungla van de Fundación Nicolás Guillén. Las Tunas. september.
- 2023 Salon. De Plastische Kunsten in april. Galería Concejo Provincial de las Artes Plásticas Las Tunas. april
- 2022 1e Salon voor Abstracte Kunst Díaz Peláez. Galería Belkis Ayón. Vedado. Havana. september.
- ... (vervolg in dezelfde stijl voor de rest van de lijst)