[Early Incunable] - Eusebius - Evangelica Preparatione - 1473

ALLE ORIGINI DEL PENSIERO CRISTIANO: ZELDZAME INCUNABULUM VAN VENEZIË 1473
Eerste Venetiaanse editie van de Praeparatio Evangelica van Eusebius van Caesarea, gedrukt in 1473 door Leonhardus Aurl in de Latijnse vertaling van Georgius van Trebizonde. Het betreft een van de oudste typografische getuigenissen gewijd aan het Griekse patristiek en een van de eerste edities van Eusebius die na de uitvinding van de druk verschenen. Het volume behoudt zijn historische en bibliografische waarde intact. De handgeschilderde Lombardische initialen, toegevoegd door een hand uit de oudheid na de druk, documenteren perfect het overgangsmoment waarin het boekdrukwerk nog steeds het uiterlijk van middeleeuwse miniatuurboeken imiteerde.
WHY TO BUY
De Praeparatio Evangelica is een van de fundamentele teksten uit de westerse christelijke cultuur en een van de belangrijkste bronnen waardoor talrijke auteurs uit de klassieke oudheid vandaag de dag bewaard zijn gebleven. Dit exemplaar biedt verschillende elementen van groot belang: zeldzaam incunabulum uit Venetië uit 1473; een van de eerste doordrukte patristische werken in Italië; humanistische Latijnse vertaling van Georgius van Trebizonde; waardevolle getuigenis van de pioniersfase van de Venetiaanse typografie; originele rubricate initialen met de hand uitgevoerd; grote aantrekkingskracht voor verzamelaars van incunabelen, drukgeschiedenis en kerkgeschiedenis. Ook in fragmentarische toestand vormen de incunabelen uit de vijftiende eeuw historische documenten van absoluut belang en vinden ze toenemende belangstelling bij bibliotheken, universiteiten en gespecialiseerde collecties.
MARKET VALUE
De markt voor incunabelen kent ook aanzienlijke waarde toe aan fragmenten wanneer ze toebehoren aan zeer zeldzame en historisch belangrijke edities. De schaarste van de geïndexeerde exemplaren, de ouderdom van de druk en de betekenis van het werk maken dit fragment aanzienlijk interessanter dan gewone fragmenten uit liturgie- of juridische documenten uit de vijftiende eeuw. De aanwezigheid van de originele rubriceringen verhoogt de verzamelwaarde nog meer. Commerciële waardering: €2.800–4.500.
PHYSICAL DESCRIPTION
42 pagina’s in oud folio, behorend tot de volledige editie van circa 150 kaarten en overeenkomend met de pagina’s 268-306, 16-17 en 14-15. Tekst gedrukt in elegant Romeins karaktêr. Twee vellen bevatten handgeschilderde Lombardische initialen in rood. Moderne binding in karton bekleed met papier. Pagina’s: (2); 42; (2). Zoals bij alle oude volumi kunnen lichte onregelmatigheden voorkomen die niet uitdrukkelijk genoemd zijn.
FULL TITLE
EUSEBIUS CAESARIENSIS. De Evangelische Voorbereiding. Latijns vertaald door Georgius Trapezuntinus. Venetië, Leonhardus Aurl, 1473.
CONTEXT
Samengesteld in de vroege jaren dertig van de vierde eeuw, vertegenwoordigt de Praeparatio Evangelica de meest ambitieuze poging van de vroege christelijke oudheid om aan te tonen hoe de filosofie en religie van de Griekse wereld een voorbereiding vormden op de evangelische openbaring. Het werk bevat honderden citaten van filosofen, historici en literaire dichters uit de heidense wereld, waarvan velen tegenwoordig uitsluitend dankzij de overlevering door Eusebius bewaard zijn gebleven. Om die reden heeft de tekst een buitengewoon belang, niet alleen voor de geschiedenis van het christendom, maar ook voor het behoud van de klassieke cultuur.
BIOGRAPHY
Eusebius van Caesarea (ca. 260-339) was bisschop van Caesarea in Palestina, theoloog, apologeet en de eerste grote kerkhistoricus. Zijn Historia Ecclesiastica leverde hem de titel “Vader van de kerkhistorie” op, terwijl de Praeparatio Evangelica blijft een van de meest invloedrijke werken in de christelijke oudheid. De Latijnse vertaling die in deze editie wordt gebruikt, werd gemaakt door Georgius van Trebizond (1395-1486), een van de grootste Byzantijnse humanisten die na de val van Constantinopel naar Italië emigreerden en een belangrijke rol speelden bij de overdracht van de Griekse erfenis naar de westerse Renaissance.
PRINTING
Leonhardus Aurl behoort tot de allereerste generatie van Venetiaanse drukkers, actief op het moment dat Venetië snel uitgroeide tot het grootste editieruimtecentrum van Europa. De editie uit 1473 weerspiegelt volledig de vroege fase van het humanistische typografische beleid: elegant Romeins karakter, lay-out geïnspireerd door manuscripten en bewust lege ruimtes zodat professionele rubricatoren de ruimte met initialen en handmatige decoraties konden voltooien. Deze continuïteit tussen handschrift en druk is een van de meest fascinerende aspecten van de incunabelen uit de vijftiende eeuw.
BIBLIOGRAPHY
ISTC ie00122000. GW 9433. Goff E-122. Hain-Copinger 6717. BMC V. IGI 3759. Bod-inc E-053. Proctor, Index to the Early Printed Books.