Wxyz (1980) - "322-1"

“322-1”
Vandaag, in plaats van een muur te zoeken, creëert Wxyz er een.
322-1 is geboren uit de evolutie van het werk van Wxyz: de overgang van graffiti-praktijk naar een grondig onderzoek naar stedelijk materiaal. Jarenlang was zijn domein de openbare ruimte. Hij schilderde op muren, maar wat hem interesseerde was niet slechts de graffiti-handeling. Hij zocht er vooral naar om zijn interventie in dialoog te laten gaan met het materiaal zelf in plaats van het geheel te bedekken. De muur maakte integraal deel uit van het werk.
Hij zocht onbeschilderde muren, muren die nog nooit geverfd waren, waarvan de oppervlakken door de tijd waren getransformeerd. Beton, vochtvlekken of opeenvolgende lagen verf vormden een vocabulaire dat hij niet wilde wissen. Deze materialen absorbeerden de verf, hielden het vast, onthulden het op een andere manier. Ze droegen al een geheugen in zich.
Wxyz heeft nooit plaatsen geschilderd die zouden verdwijnen uit zijn dagelijks leven. Hij interveneerde in de wijken waar hij woonde. Die muren maakten deel uit van zijn vertrouwde landschap. Door ze te schilderen, probeerde hij geen gebied te veroveren; hij veranderde het landschap waarin hij zelf verder zou evolueren. Na verloop van tijd begreep hij dat hij misschien minder tot de voorbijgangers sprak dan tot zichzelf, tot degene die hij enkele dagen, enkele maanden of enkele jaren later zou zijn.
Langzaamaan werd stedelijk materiaal het echte onderwerp van zijn werk.
Vandaag worden beton, hout, zandsteen of brons experimentterrennen waar het materiaal wordt gevormd, uitgehold, gepatineerd, soms geschilderd. Zijn handeling blijft de interventie, maar zijn draagvlak is nu gebeeldhouwd.
322-1 ontstond tijdens de lockdown, terwijl Wxyz een groot deel van zijn tijd in zijn atelier met zijn zoon doorbracht. Tot dan toe was zijn werk vooral opgebouwd rond de vier laatste letters van het alfabet — W, X, Y en Z. Naarmate ze met elkaar in dialoog gingen, begreep hij dat deze vormen niet dezelfde emotie opriepen als een silhouet dat aanwezigheid kon oproepen. Hij liet de letter geleidelijk achter zich ten gunste van een figuur die bewust elementair was, ergens tussen het personage, het gebouw en het teken in.
Zijn zoon zag er een levend wezen in; hij zag er een vorm in die eenvoudig en abstract genoeg was om door te gaan met over de stad te praten.
322-1 is geen personage in narratieve zin. Het is een fragment van stedelijk materiaal dat lichaam krijgt. Een stukje stad geworden aanwezigheid.
Wat Wxyz intrigeert aan de stad is niet de orde ervan, maar alles wat eraan ontsnapt. Hij is opgegroeid omringd door beton, rechte hoeken en gevels die zacht, regelmatig, bijna klinisch ontworpen leken. Toch blijft geen enkele architectuur ongeschonden. Barsten, afbrokkeling, reparaties, sloop of de opeenvolging van materialen zijn evenveel ongelukken die de tijd en menselijke aanwezen blootleggen. Juist die plekken voeden zijn zoektocht.
Wanneer een gebouw wordt afgebroken, verschijnen plots interne muren aan de oppervlakte. Behang, lagen verf of sporen van gebruik worden zichtbaar terwijl ze eerder verborgen hadden moeten blijven. Wxyz houdt van het idee dat muren een vorm van intimiteit bezitten. Ze bewaren stilletjes de sporen van de levens die ze hebben doorkruist, totdat een gebeurtenis ze blootlegt.
De naam 322-1 verwijst naar artikel 322-1 van het Franse strafwetboek, dat opzettelijke beschadiging van andermans eigendom bestraft. Het is onder deze kwalificatie dat graffiti-interventies het vaakst worden aangeduid.
Wxyz koos deze naam als een knipoog en als een herschikking van perspectief. Hij herkende zichzelf nooit in een visie op graffiti die uitsluitend bestond uit vernietiging. De kunstenaars die hem inspireerden, zochten vooral iets aan de publieke ruimte toe te voegen, een dialoog met de stad tot stand te brengen in plaats van deze te beschadigen. Een muur schilderen is voor hem altijd een manier geweest om ergens iets te geven: een gebaar gericht aan een plek, zonder te weten of het ontvangen, begrepen of geaccepteerd zou worden. De naam 322-1 behoudt zo het spoor van deze tegenstelling: een intentie om te delen die juridisch gezien onder beschadiging viel.
Elke 322-1 is ontworpen als een fragment stedelijk materiaal. Een stukje stad dat de sporen van tijd, het gebruik en menselijke aanwezigheid bewaart. Een materiaal dat, door te transformeren, uiteindelijk een beetje vertelt wat het heeft meegemaakt.