Hieronymus David Gaubius - Pathologie de M. Gaubius - 1788

PATHOLOGIE VAN M. GAUBIUS
Parijs: Théophile Barrois le jeune, 1788.

Vernieuwde en uitgebreide Franse editie van een invloedrijk medisch verhandeling uit de Europese Verlichting, geschreven door Hieronymus David Gaubius (1705–1780), hoogleraar geneeskunde en chemie aan Leiden en opvolger van Hermann Boerhaave.

Oorspronkelijk in het Latijn gepubliceerd onder de titel Institutiones Pathologiae Medicinalis, heeft Gaubiuss werk bijgedragen aan het vestigen van pathologie als een systematische medische leerstreek. Het onderzoekt de aard, oorzaken en classificatie van ziekten, waarbij de medische theorieën van de Leidse school worden gecombineerd met gedetailleerde waarnemingen over symptomen en de functies van het menselijk lichaam.

De eerste Franse vertaling verscheen in 1770. De huidige editie uit 1788 is de herziene en uitgebreide tweede Franse editie, vertaald door de Franse chirurg Pierre Sue en bijgewerkt vanaf de derde Latijnse editie, gepubliceerd te Leiden in 1781 door David Hahn en de Nurembergse editie gepubliceerd door Ackermann in 1787.

Het volume bevat uitvoerige discussies over:

• Algemene en bijzondere pathologie
• De aard, oorzaken en symptomen van ziekte
• Stoornissen van de vaste en vloeibare delen van het lichaam
• Bloed, lymfe, secreties en lichamelijke humoren
• Ziekten veroorzaakt door de atmosfeer, voedsel en drank
• De effecten en misbruik van geneesmiddelen
• Vergiften en andere schadelijke middelen
• Slaap, emoties en de passies
• Stoornissen van de zintuigen
• Waandenkbeelden, spasmen en verlamming
• Ademhaling, bloedsomloop, het hart en de pols
• Natuurlijke en voortplantingsfuncties
• De classificatie, progressie en prognose van ziekten

Het werk weerspiegelt een belangrijke overgangsperiode in de geschiedenis van de geneeskunde, toen traditionele humorale theorieën werden herzien naast een steeds systematischer onderzoek van de vaste bestanddelen, vloeistoffen, organen en fysiologische functies van het lichaam.

De voorlopige bladen bevatten de vertaler’s voorwoord en de officiële goedkeuring van de Académie royale de chirurgie, wat de hedendaagse medische status van het werk bevestigt.

Compleet met xviii frontispieces en 556 genummerde pagina’s, inclusief de definitieve analytische inhoudsopgave.

LIJN EN FYSIEKE KARAKTERISTIEKEN

• Hedendaags volledig gemarmerde kalfsbinding
• Rug met verhogingen
• Vergulde rugcompartimenten
• Origineel met gouden titellabel
• Rode randen
• Marmeren endpapers
• Gedrukt op liggende papier
• Decoratieve typografische kopstukken en ornamenten
• Octavavorm, ongeveer 21 × 13 cm

De originele 18e-eeuwse binding geeft het volume een aanzienlijke historische flair. Ondanks de uiterlijke slijtage blijven de vergulde decoratie, het titellabel, de rode randen en de marmeren endpapers zichtbaar.

PUBLICATIEGEGEVENS
Auteur: Hieronymus David Gaubius (1705–1780)
Titel: Pathologie de M. Gaubius
Vertaler: Pierre Sue (1739–1816)
Editie: Vernieuwde en uitgebreide tweede Franse editie
Uitgever: Théophile Barrois le jeune
Plaats: Parijs, Frankrijk
Jaar: 1788
Taal: Frans, vertaald uit Latijn
Formaat: Octaaf, circa 21 × 13 cm
Colofon: xviii + 556 pagina’s
Binding: Hedendaagse volledig gemarmerde kalfsbinding

CONDITE
Algemeen in goede antiquarische conditie, met een goed bewaard intern en een aanzienlijk versleten oorspronkelijke binding.

De hedendaagse leren binding toont aanzienlijke wrijving, schuursporen en oppervlakkige slijtage in overeenstemming met ouderdom en gebruik. Hoeken en randen van de bladzijden zijn versleten. Er is verlies en scheurvorming aan de kop van de rug. De vergulde rugdecoratie en het titellabel blijven zichtbaar. De platen blijven bevestigd.

Het binnenwerk is over het algemeen schoon, compleet en volledig leesbaar, met natuurlijk verouderingskleur, af en toe vlekken, verspreide vlekken en lichte hanteringssporen. Sommige bladen vertonen een lichte golving of kreuking. Een oude handgeschreven inktnotitie bevindt zich op de titelpagina.

Het eindnummerde blad, pagina 556, en de complete inhoudsopgave zijn aanwezig.

Houd er rekening mee dat de foto’s een integraal onderdeel vormen van de beschrijving en het conditie-rapport.

Historisch CONTEXT
Hieronymus David Gaubius behoorde tot de toonaangevende vertegenwoordigers van de Leidse medicijnschool. Een pupil en latere opvolger van Hermann Boerhaave, droeg hij bij aan de ontwikkeling van pathologie als een onderscheiden en systematisch onderzoeksgebied van de geneeskunde.

Zijn Institutiones Pathologiae Medicinalis werd veel gebruikt in het Europese medische onderwijs en presenteerde ziekte als een verstoring van zowel de vloeibare als vaste componenten van het menselijk lichaam. Het werk bekleedt een belangrijke plaats tussen de traditionele humorale geneeskunde en de latere ontwikkeling van anatomische en fysiologische pathologie.

Deze Parijse editie uit 1788 is bijzonder interessant omdat zij Gaubiuss invloedrijke tekst combineert met de herziene Franse vertaling van Pierre Sue en de formele goedkeuring door de Académie royale de chirurgie.

VERZENDING
Professioneel verpakt en veilig verzonden vanuit Spanje met traceerbare en verzekerde levering.