Nederland, Holland 1 Gulden 1793

Noordelijke Nederlanden Republiek Holland stad Dordrecht gulden 1793

Een uitzonderlijk goed bewaard gebleven Hollandse gulden uit 1793, geslagen te Dordrecht onder muntmeester Jan Abraham Bodisco. Het exemplaar heeft slechts minimaal gecirculeerd en bezit opvallend veel oorspronkelijk reliëf. De hoofdvoorstellingen, fijne details en belettering staan krachtig in het muntvlak en geven deze gulden een bijzonder overtuigende uitstraling. Voor dit type een exemplaar van hoge kwaliteit.

De voorzijde toont het gekroonde generaliteitswapen van de Republiek, geflankeerd door de waardeaanduiding 1 – G. Rondom staat MO : ARG : ORD : FAED : BELG : HOLL ●, een afkorting van Moneta Argentea Ordinum Foederatorum Belgii Hollandiae: ‘zilveren munt van de Staten van het Verenigde Nederland, Holland’. Het omschrift maakt duidelijk dat de munt werd uitgegeven op gezag van de Staten en voor het gewest Holland werd geslagen.

De keerzijde draagt een van de meest karakteristieke allegorische voorstellingen van de laat-achttiende-eeuwse Republiek. De Nederlandse Maagd houdt een speer met daarop de vrijheidshoed en leunt op een pilaar waarop een bijbel rust. In de afsnede staat het jaartal 1793. Rondom luidt het devies HAC NITIMVR – HANC TVEMVR, ‘Hierop steunen wij, dit beschermen wij’. De voorstelling verbindt de vrijheid van de Republiek met de protestantse geloofstraditie: de Maagd en vrijheidshoed verbeelden de politieke vrijheid, terwijl de bijbel de religieuze grondslag symboliseert.

Het jaartal 1793 geeft deze gulden een bijzondere historische lading. De Franse Revolutie had de politieke orde in Europa ingrijpend veranderd en in februari van dat jaar verklaarde revolutionair Frankrijk de oorlog aan de Republiek. De munt werd daarmee geslagen in een periode waarin de vrijheid die op de keerzijde zo nadrukkelijk wordt verbeeld daadwerkelijk onder grote politieke en militaire druk stond. Twee jaar later, in 1795, viel het oude staatsbestel en maakte de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden plaats voor de Bataafse Republiek.

De munt werd vervaardigd te Dordrecht onder muntmeester Jan Abraham Bodisco, zonder afzonderlijk munt- of muntmeesterteken en met kabelrand.

Delmonte 1179 · Verkade 53.3 · HNPM 64 · CNM 2.28.104 · Passon & Van der Wis 2.28.104

Een minimaal gecirculeerde Hollandse gulden met uitzonderlijk goed behouden reliëf en een opmerkelijke scherpte in zowel voorstelling als belettering. De combinatie van kwaliteit, krachtige iconografie en het historisch geladen jaar 1793 maakt dit tot een bijzonder aansprekend exemplaar uit de nadagen van de Republiek.