Nederland, Utrecht Generaliteitsgulden 1764

Utrecht 1764 – Gulden

NOORDELIJKE NEDERLANDEN – REPUBLIEK (1581–1795)
Provincie Utrecht | Gulden | 1764

Muntmeester: Johan Ernst Novisadi
Muntteken: stadsschildje van Utrecht

Referenties: Delmonte 1182 | Verkade 111.2 | CNM 2.43.121 | Van der Wiel 39 (JMP 1960) | HNPM 73

Een uitzonderlijk aantrekkelijke Utrechtse gulden uit 1764, geslagen ten tijde van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden. Utrecht bekleedde als muntplaats een belangrijke positie binnen het monetaire stelsel van de Republiek. Deze gulden vormt daarvan een karakteristieke achttiende-eeuwse getuigenis, vervaardigd onder muntmeester Johan Ernst Novisadi en herkenbaar aan het stadsschildje van Utrecht als muntteken.

De voorzijde draagt de Nederlandse Maagd, staande en naar rechts gewend. In haar rechterhand houdt zij een lans met vrijheidshoed, terwijl zij met haar linkerarm rust op een opengeslagen Bijbel die op een zuil is geplaatst. Een uitgesproken republikeinse voorstelling waarin vrijheid, zelfstandigheid en de identiteit van de Verenigde Nederlanden samenkomen.

De keerzijde wordt beheerst door het gekroonde generaliteitswapen van de Republiek der Zeven Verenigde Nederlanden, geflankeerd door het jaartal 17 – 64. Centraal staat de Nederlandse leeuw met zwaard en pijlenbundel, waarbij de samengebonden pijlen verwijzen naar de verbondenheid en gezamenlijke kracht van de zeven provinciën.

Bij dit exemplaar zijn de oorspronkelijke kenmerken van de slag opmerkelijk scherp bewaard gebleven. Het krachtige reliëf, de helder afgetekende contouren en de fijnere details in zowel de Nederlandse Maagd als het gekroonde wapen geven de munt een bijzonder overtuigende uitstraling. Ook de omschriften komen scherp en duidelijk uit het muntvlak naar voren.

Opvallend is bovendien de minimale mate van circulatie. De gebruikelijke verzachting van de hoger gelegen delen is nauwelijks aanwezig, waardoor de oorspronkelijke modellering en detaillering van de stempels uitzonderlijk goed tot hun recht komen. Voor een gulden die in zijn tijd daadwerkelijk voor het betalingsverkeer was bestemd, is een dergelijke mate van behoud bijzonder aantrekkelijk.

Een uniek historisch object met een imposante presentatie, waarin de Utrechtse muntslag van 1764 op schitterende wijze bewaard is gebleven. Een gulden die zich niet alleen door zijn historische betekenis onderscheidt, maar vooral door de combinatie van scherp reliëf, minimale circulatiesporen en uitzonderlijk behouden details – eigenschappen die dit exemplaar tot een uitgesproken aanwinst voor een gespecialiseerde collectie maken.