D'Alessandro - Paragone de' Cavalieri - 1711

EEN VAN DE ZO MAAR ZELDZAMERE EN BELANGRIJKSTE WERKEN OVER DE PAARDENRUITEN - IN FOLIO - RICHTIG ILLUSTREREND
Eerste editie van dit zeer belangrijke werk over de ruitkunst, de verzorging van het paard, de geschiedenis en de techniek van het zwaardvechten.
La Pietra paragone de’ cavalieri is een meesterwerk uit de laten barok Italiaanse periode die technisch traktaat, marinistische poëzie en ridderlijke cultuur verenigt, en een uniek kijkje biedt op de equestrian wereld van het Koninkrijk Napels. Verdeeld in vijf boeken behandelt het paardrijden, het bitten, de variëteit aan teugels, de complexe manegebaarden (de “circoli seu torni”) en de geneeskunde van het paard. Alles vergezeld door een imposant iconografisch apparatus: 140 kopergravures op full-page formaat, waaronder portretten van Neapolitan schermers, merktekens van rassen, allegorische figuren en zelfs een neushoorn geïnspireerd door Durer.
Tekst die vanaf het begin door het publiek geprezen werd, vond ruime steun bij edellieden, schermers en veterinaire wetenschappers.
Cfr. Bibl. generale della scherma, 59-60; Brunet I, 159; D'Afflitto, 212, de reeks «werd door het publiek eerder met applaus ontvangen», ook vanwege het rijke iconografische apparatuur: naast de tekst talrijke illustraties van manegetracés, van dieren (inclusief de neushoorn [sic!] geïnspireerd door Durer), van illustere Napolitaanse portretten in de zwaardkunst van zijn tijd, zowel te paard als half-lichaam, en een ongelooflijk breed assortiment van teugels. Huth p. 28. Brunet I, 159. Graesse I, 68.
ÉÉN EXEMPLAAR TE KOOP ONLINE AAN EUR 25.000,00

REDENEN OM TE KOPEN
EERSTE EDITIE VAN 1711 – Monumentale Napolitaanse traktaat over ruitkunst, zwaardvechten en paardenverzorging, een van de ambitieuzere Italiaanse werken gewijd aan ridderlijke cultuur.
UITMOND ICONOGRAFISCHE APPARATEN – Meer dan 140 kopergravures tonen teugels, manege-oefeningen, ruiters, paardenrassen, dieren en protagonisten van Napolitaanse schermkunst.
PREESE-VERZAMELING – Verfijst volle leren band rijkelijk versierd in goud, met vergulde randen en gravures, die het exemplaar een sterke verzamelwaarde geven.
PAARDRUITERIJ, SCHERMA EN NAPOLITAANS BAROK – Een uniek werk dat techniek, veterinaire wetenschap, marinistische poëzie en aristocratische cultuur van het Koninkrijk Napels verenigt.

CONDITION REPORT
In-folio (mm 355x225). Het papier over het algemeen zeer goed bewaard, inclusief voorplaat, portret en titelpagina intakt, naast 140 gravures, alle integraal en goed afgedrukt.
Fysiologische verkleuringen in de tekst, zeker niet storend.
De 142 gravures, naast de voorplaat, zijn volledig en goed bewaard.
Dubbele hedendaagse endpapers (2 + 2) perfect bewaard, met een oud ex-libris manuscript op de recto van de eerste endpaper.
Voetteksten op gepatineerd papier origineel. Volledige vergulde randen en gerild met drooggravure.
Van p. 63 tot p. 73, professioneel herstel met verlies van enkele woorden uit titels en tekst, geen illustratie geraakt.
Zeer verfijnde hedendaagse binding in volledig leer, rijkelijk goud versierd. Rug met 6 nerken, titel en decoraties in goud gegraveerd. Voorplaat afgebeeld als “twee sierlijke en nobele ruiters” en portret van de auteur, beiden kopergravures; titelblad onaangetast, voorzien van groot houtgravure-fries.
Exemplaar met L2 wit papier correct genummerd 47 aan recto en 48 aan verso. Twee bladen van platen tussen pag. 342 en 345, editorial genummerd als pagina’s (343-344).
Foutieve p. (5)-((6) tegenover. Pp. 12nn. 402; (4).

FULL TITLES & AUTHORS
Pietra paragone de' cavalieri, [.] verdeeld in vijf boeken.
In Napoli, Domenico-Antonio Parrino, 1711
Giuseppe D'Alessandro

CONTENTS
In 1711 publiceerde Giuseppe D'Alessandro in Napels de Pietra paragone de' cavalieri, een geconcipieerd werk dat sonnetten, brieven en traktaten van diverse soort bevat. De vereerde afbeelding van het paard, het centrum van een bijzondere equestrisch microkosmos, vormt het coördinerende element van de verzameling die naast de liefdes-sonnetten en filosofische inspiratie, rijmt die de glorie en de deugden van de nobele viervoeters verheerlijkt, traktaten over de manier waarop hun “infirmiteiten” verzorgd moeten worden, en zelfs gravures van de rassenmerken in het Koninkrijk Napels. In het kleurrijke bestiarium van de barokke poëzie vormt het paard inderdaad een constant aantrekkingspunt, van de sonnetten van Marino, Preti, Fontanella, Bruni tot het late Canzoniere van D'Alessandro, die modules en thema’s van een romantieke poëtiek aanbiedt die richting geeft aan de eindfase.

De auteur behoort tot de groep der navolgers van het marinisme, die de poëtiek van het bizarrere, het extravagante, het peregrineren tot het uiterste doorvoeren, tot het uiterste drijven. Hij beperkt zich niet tot het bewonderen van de snelle en vleiende galop van de “opvliegende manegepersoon” (cfr. Ad un cavallo), maar wijdt ook odes en hoeden aan het zadel, de stijgbeugel, en de hoef. Gefascineerd vooral door de dynamiek van het dier, onstuimig en onstuimend, voegt hij aan conventionele metaforen zoals “wind met manen” de gedurfde tegenstelling “aards vliegen” toe (cfr. Ad un velocissimo e nobile cavallo) om de onstuitbare sprong van het renpaard af te beelden.

Eveneens passend bij de late barokke smaak is de nadrukkelijke uitspraak die D'Alessandro tegen het eind van het sonnet doet aan het geliefde paard: “Voor jou winnen mijn bladen eer” en de uitgebreide afsluitende metafoor: “Jouw rug is niets anders dan een troon / voor geëerde helden en halfgoden”. Naast gedichten geïnspireerd door een ongelooflijke ecologie van paarden, staan enkele liefdessonnetten die de gebruikelijke thema’s van zeventiende-eeuwse erotiek variëren met de serie die mooie vrouwen op paarden vereert, paarden die door een mooie vrouw worden bedwongen, en soortgelijke, maar ze bevatten simpele woordspelingen: “Moro per donna mora” (cfr. Per una donna mora) waarin de uitgebreide locuties van conceptualisme tot stereotiepe formules zijn gereduceerd.

Giuseppe D'Alessandro werd geboren in 1656 in Pescolanciano (prov. Campobasso), in de “citeriore Aprutio”, uit de hertog Fabio en Isabella Amendola. Na de voortijdige dood van zijn broer werd hij derde hertog en zevende baron van de feodale gebieden van Pescolanciano, Carovilli, Castiglione, Pietrabbondante, Civitanova, Civitavecchia. Tot deze domeinen kwamen de dorpen Roccaraso, Castelgiudice en Roccacinquemila, als bruidsschat aan de bruid van D., de barones A. M. Marchesani, van Adonische oorsprong.