(MONTIEL) 1985 - "IKU"

José Leonardo Montiel García (Montiel) is een Cubaanse visuele kunstenaar geboren in Santa Clara, Villa Clara, wiens loopbaan is ontwikkeld tussen kunstcreatie, onderwijs en culturele promotie. Momenteel woont hij in Spanje en ontwikkelt hij zijn artistieke praktijk daar.
Zijn werk is opgebouwd vanuit een open en experimentele benadering van de visuele kunsten. Tekeningen, schilderkunst, beeldhouwkunst, keramiek, graveerkunst, fotografie, installatie en grafisch ontwerp maken deel uit van een multidisciplinaire praktijk waarin materialen, objecten en hun mogelijke transformaties een bijzondere relevantie krijgen.
Gedurende zijn carrière heeft Montiel creatie begrepen als niet alleen productie van het individu, maar als een manier om relaties met de omgeving te vormen en gedeelde ervaringen te genereren. Deze visie heeft geleid tot een nauwe verbinding tussen zijn artistieke werk, opleiding en gemeenschapswerk.
Zijn onderwijservaring en zijn werk als culturele promotor hebben geresulteerd in ateliers, salons, plastische acties, tentoonstellingsprojecten en interventies in openbare ruimtes. Vanuit deze hoeken heeft hij gewerkt aan kunsteducatie en aan het creëren van ruimten die de visuele kunsten dichter bij verschillende gemeenschappen brengen, waarbij cultuur wordt begrepen als een gebied van participatie, kennis en transformatie.
Deze dimensie van zijn carrière kreeg bijzondere relevantie zowel in Cuba als in Venezuela, waar hij artistieke en gemeenschapsprojecten ontwikkelde, stedelijke interventies, muurschilderingen en sculpturale voorstellen, naast deelname aan initiatieven gericht op de creatie en promotie van nieuwe ruimten voor de visuele kunsten.
Onder deze ervaringen bevindt zich de oprichting en promotie, in 2013, van Gallery of Art Armando Reverón in de Vargas-staat, Venezuela, evenals de uitvoering van gemeenschapsprojecten, stedelijke muurschilderingen en interventies in verschillende openbare ruimten.
Parallel daaraan maakte zijn werk deel uit van solo- en groepstentoonstellingen in Cuba, Venezuela en Spanje. Zijn loopbaan is erkend met diverse prijzen en onderscheidingen, waaronder driemaal op rij de “ Gran Premio Escaramujo Nacional en Artes Plásticas” in 2011, 2015 en 2017, de Gran Premio van de beurs “Reino de este Mundo” georganiseerd door de Asociación Hermanos Sais AHS in 2017, de eerste prijs van de Salon voor Klein Formaat in 2018 en de prijs van de Eerste Salon van Plattelands-, Stedelijk en Zeil-landschap, Edelson Machado in 2019.
In de laatste jaren heeft zijn artistieke praktijk zich verder ontwikkeld in Spanje. In 2023 presenteert hij zijn eerste solo-expositie, NEGRO, in de Galerie/vinotheek “VINAURO” in de stad Granada. In 2024 presenteerde hij het persoonlijke project NEGRO in het Cultureel Centrum “EL TUMBAO” in Alicante, en in 2025 nam hij deel aan de groepsportretten AJIACO en MANIGUEROS in de Galerie “VALBUENA”, El Campello, Alicante. Groepsexpositie “CONVERGENTES”, Galerie VEARTE, Alicante, Spanje, 2026.

https://www.instagram.com/tarequera/?utm_source=ig_web_button_share_sheet
https://www.vanguardia.cu/cultura/16073-leonardo-montiel-guerrero
https://www.instagram.com/p/DdeD4iAjvBW/

IKU

73 × 100 cm

IKU stelt een reflectie voor op de dood niet als absolute verdwijning, maar als onvermijdelijk onderdeel van de cyclus van transformatie van het bestaan. De figuur van het insect bezet de ruimte op een frontale en monumentale wijze, en wordt een aanwezigheid die lijkt te bevinden tussen het natuurlijke, het voorouderlijke en het symbolische.
Zijn anatomie is opgebouwd uit tegenstrijdigheid. Het lichaam behoudt de uiterlijke verschijning van een levend organisme, terwijl in de kern van zijn vleugels structuren opspelen die herinneren aan botten, holtes en organische resten. Leven en dood komen zo niet meer voor als tegengestelde toestanden, maar bewonen gelijktijdig één en hetzelfde lichaam.
De titel IKU verdiept deze lezing. In de Yoruba-traditie wordt Ikú geassocieerd met de dood, een onvermijdelijke werkelijkheid binnen de menselijke overtocht. Vanuit dit perspectief heeft het werk niet tot doel de dood uitsluitend vanuit angst te verbeelden, maar terug te keren naar haar als kracht die grenzen stelt, materie transformeert en de kwetsbaarheid van het geheel laat zien.
De intense rode achtergrond introduceert een sfeer van spanning en vitaliteit. Het kan bloed, energie, gevaar of geboorte oproepen, terwijl het groen, blauw en verweerde tinten van het insect een oppervlak creëren waar het organische door de tijd lijkt te worden doorkruist. De dood verschijnt paradoxaal omgeven door kleur en een krachtige levenskracht.
Het insect wordt zo een soort ritueel lichaam, een aanwezigheid die ons dwingt te kijken naar wat we normaal proberen weg te wuiven. Zijn vleugels kondigen niet alleen de mogelijkheid tot vliegen aan; ze ontsluiten ook wat verborgen blijft onder het oppervlak van het lichaam.
IKU spreekt over de grens tussen bestaan en verdwijnen, eraan herinnerend dat sterven niet noodzakelijk het tegenovergestelde van leven is, maar een conditie die het leven vanaf de oorsprong vergezelt.