Nederland, Utrecht 3 Gulden 1794

Republiek der Verenigde Nederlanden – Utrecht – 3 Gulden 1794

Provincie Utrecht · 3 gulden · 1794 · zilver · Generaliteitstype · zeldzaam

Zilveren 3 gulden 1794 van de provincie Utrecht, geslagen in de laatste jaren van de Republiek der Verenigde Nederlanden. Een groot zilverstuk van het Generaliteitstype, waarbij de uniforme muntvoet van de Republiek wordt gecombineerd met de aanduiding van Utrecht als uitgevende provincie.

Voorzijde:
De Nederlandse Maagd staande, gekleed in een rijk gedrapeerd gewaad. In haar rechterhand houdt zij de speer met vrijheidshoed, terwijl haar linkerarm rust op de Bijbel, geplaatst op een rijk geornamenteerd altaar. In de afsnede het jaartal 1794.

Omschrift:

HANC TVEMVR · HAC NITIMVR

Deze beschermen wij, hierop steunen wij.

De voorzijde toont een bijzonder expressieve uitvoering. Het gezicht van de Maagd is duidelijk gemodelleerd, evenals haar haar, hand en de plooien van het gewaad. De vrijheidshoed staat krachtig boven de voorstelling en ook het altaar, met zijn afzonderlijke ornamenten en Bijbel, is nadrukkelijk uitgewerkt.

Keerzijde:
Groot gekroond Generaliteitswapen met de Nederlandse leeuw, voorzien van geheven zwaard en pijlenbundel. Ter weerszijden de waardeaanduiding 3 – GL.

Omschrift:

MO : ARG : ORD : FŒD : BELG : TRAI

waarbij TRAI verwijst naar Utrecht (Traiectum).

De keerzijde bezit een krachtige heraldische uitstraling. Binnen het wapenschild zijn de leeuw, het geheven zwaard en de gebundelde pijlen afzonderlijk herkenbaar. Daarboven domineert de grote kroon, waarvan de parels, fleurons en verdere ornamentiek over een groot deel van het muntvlak zichtbaar zijn.

De 3 gulden, ter waarde van zestig stuivers, behoorde tot de belangrijkste grote zilveren denominaties van de Republiek. Het type werd volgens de Generaliteitsvoorschriften vervaardigd, waardoor gewicht, gehalte en hoofdontwerp tussen de deelnemende gewesten in hoge mate waren gestandaardiseerd. De uitgevende provincie bleef herkenbaar in het omschrift.

Met het jaartal 1794 behoort deze munt tot de allerlaatste Utrechtse uitgiften onder het oude republikeinse bestel. Reeds in 1795 maakte de Republiek der Verenigde Nederlanden plaats voor de Bataafse Republiek, waarmee ook het traditionele provinciale muntwezen een ingrijpende verandering onderging.

Het exemplaar toont een rustige zilvergrijze patina, met plaatselijk donkerdere accenten in de verdiepte delen van letters en voorstelling. Hierdoor ontstaat een natuurlijk contrast met het hoger gelegen reliëf. Vooral de Nederlandse Maagd en het rijk uitgewerkte altaar geven de munt aan de voorzijde een sterke visuele diepte.

Zeldzaam. Een karaktervolle Utrechtse 3 gulden uit 1794, met een rijk gedetailleerde Nederlandse Maagd, duidelijk uitgewerkt Generaliteitswapen en een rustige zilvergrijze patina. Een historisch aansprekende grootzilveren emissie uit het laatste volledige jaar van de Republiek der Verenigde Nederlanden.