Kist - Hout

L. Zollitsch Augsburg – grote Reisetruhe Gottlieb Brunner – ca. 1880–1890

Uitzonderlijke en grotendeels originele Duitse reisetruhe uit het einde van de 19e eeuw, vervaardigd of gedistribueerd door L. Zollitsch in Augsburg, met zeer interessante en onderzoekbare provenance.

De grote reisetruhe stammt vermoedelijk uit de jaren 1880 en heeft een gebogen deksel, een massieven houten korpus met textiele danwel linnenachtige buitenbekleding, talrijke geniete metalen beslagstukken en verstevigingen, alsook twee voorplekken. De oorspronkelijke grijs/blauwe oppervlakteafwerking is in grote delen nog aanwezig en toont een uitgesproken, authentieke ouderdomspatina.

Bijzonder opmerkelijk is het inwendig volledig bewaarde historische fabricantenetiket met de inschrift:
„Fabrik & Lager in Reise-Effecten & Lederwaaren von L. Zollitsch – Maximilianstrasse C.4“
Het historische Augsburger adres „Maximilianstrasse C.4“ komt overeen met de oude Augsburger Litera-Hausnummering van de huidige Maximilianstraße 17 in Augsburg.

Op en naast het fabricantenetiket bevinden zich meerdere historische eigenarenstempels met de duidelijk leesbare inschrift:
„Gottlieb Brunner – Ansbach“

Een onderzoek in de officiële studentenverzeichnissen van de Königlich Bayerischen Ludwig-Maximilians-Universität München maakt met zeer hoge waarschijnlijkheid de identificatie van deze eigenaar mogelijk. Daar is van minstens 1885 tot 1889 een Gottlieb Brunner uit Ansbach als student der Rechtswissenschaften aangetroffen. In het wintersemester 1886/87 en in andere semesters is hij bijvoorbeeld met het Münchner adres Landschaftsgasse/Landschaftstraße 11/1 vermeld.
Het gaat om Gottlieb Ludwig Brunner (1865–1923), die na zijn jurastudie een carrière in de koninklijk-Beierse administratie begon.

Brunner werd in 1902 koninklijk-Beiers Bezirksamtsassessor in Nabburg, daarna naar Erlangen versetzt en later in Wunsiedel werkzaam. Voor hem ligt in het Bayerischen Hauptstaatsarchiv een eigen personeelsakte onder de signatuur BayHStA, MInn 64107 – „Brunner Gottlieb Reg.Rat Wunsiedel“ overgeleverd.
Deze combinatie van origineel fabrikantetiket en meervoudig aanwezige eigenaarstempels maakt een ontstaan/gebruiksduur van de kist tijdens Brunners studietijd in de jaren 1880 bijzonder plausibel. Daarom wordt het object voorzichtig gedateerd op ca. 1880–1890, waarschijnlijk omstreeks 1885–1889.
Brunner trouwde in 1906 met Henrikke Hanna Emilie Rønneberg Kielland in Stavanger. Uit dit huwelijk ontstond onder andere de in 1909 in Wunsiedel geboren zoon Max Jan Brunner.
Aan de buitenzijde van de kist bevindt zich een zwaar beschadigd origineel papieren etiket, waarvan de bovenste regel mogelijk met „Max Brunn…“ begint. Door de staat van conservering is de inscriptie niet volledig en niet ondubbelzinnig leesbaar. Mocht het daadwerkelijk „Max Brunner“ betreffen, dan zou een latere overdracht van de reisetruhe binnen de familie – van vader Gottlieb aan zijn zoon Max – denkbaar zijn. Dit is echter uitdrukkelijk een hypothese op basis van het etiket en de familiegeschiedenis en geen zekere provenance.

Wie was Max Jan Brunner?
Ook over hem bestaan verrassend veel informatie.
Max Jan Brunner werd in 1909 in Wunsiedel geboren, volgde een pro-gymnasium en liet zich in het Sudwest-Polnische Bunzlau tot keramiker opleiden. Verder volgde hij een handelsschool en werkte en practiseerde bij meerdere porseleinfabrieken. (
Tijdens de Tweede Wereldoorlog diende hij onder andere als tolk, volgens de familieoverlevering viermaal gewond en ontving hij het IJzeren Kruis. Later werkte hij in 1956 bij een krant in München.
In 1936 trouwde hij in München met Martha Maria Felizitas Kangol, geboren 1914 in Memel.

Het interieur is nog bekleed met het oude blauw-beige gestreepte textiel respectievelijk papier/textielvoering. Ook dit toont duidelijke sporen van leeftijd en lange gebruik.
De kist bevindt zich bewust in een onverzorgde of grotendeels ongerestaureerde originele toestand. Exterieur vertonen zich sterke ouderdoms- en gebruiksslijtage, kleurverliezen, vervuilingen, oxidatie aan de metalen delen en beschadigingen van de textielbekleding. In het binnenruimte bevinden zich talloze oude vlekken en waterranden evenals ouderdomsgebreken van de bekleding. Het historische fabrikantetiket en de eigenaarstempels zijn ondanks hun leeftijd nog goed zichtbaar. Het buitenetiket is slechts fragmentarisch bewaard.
Juist deze gebruikssporen, etiketten, stempels en de oude oppervlakafwerking zijn niet gerestaureerd of overdacht, omdat ze wezenlijke onderdelen van de geschiedenis en provenance van dit meer dan 130 jaar oude reisbagagestuk vormen.

De kist meet circa 90–91 cm in de breedte en circa 61–62 cm in de hoogte. Diepte ongeveer 54 cm.

Een historisch interessant en uitermate decoratief origineel object uit de vroegtijd van het moderne reizen in het Duitse keizersreich – met fabrikantetiket van een Augsburger reisbenodigdhedenhandelaar en een unusually goed te reconstrueren eigenarenhistorie.

De bijgesloten foto’s maken deel uit van de toestandbeschrijving. Vanwege grootte en gewicht moet het object op een zodanige wijze veilig verpakt worden of eventueel per expediteur verzonden worden.