(MONTIEL) 1985 - "IKU"

José Leonardo Montiel García (Montiel) is een Cubaanse visuele kunstenaar geboren in Santa Clara, Villa Clara, wiens carrière zich heeft ontwikkeld tussen artistieke creatie, onderwijs en culturele promotie. Tegenwoordig woont hij in Spanje en werkt hij aan zijn praktijk.
Zijn werk is opgebouwd vanuit een open en experimentele benadering van de beeldende kunsten. Tekenen, schilderen, beeldhouwkunst, keramiek, printmaking, fotografie, installatie en grafisch ontwerp maken deel uit van een multidisciplinaire praktijk waarin materialen, objecten en hun transformaties mogelijkheden bijzondere betekenis krijgen.
Gedurende zijn loopbaan heeft Montiel creatie niet alleen begrepen als individuele productie, maar als een manier om relaties met de omgeving aan te gaan en gedeelde ervaringen te genereren. Deze visie heeft geleid tot een sterke koppeling tussen zijn artistieke praktijk, de vorming en maatschappelijk werk.
Zijn docentervaring en zijn werk als cultureel promotor hebben geresulteerd in workshops, salons, plastische acties, tentoonstellingsprojecten en interventies in openbare ruimten. Vanuit deze hoeken heeft hij gewerkt aan kunsteducatie en het creëren van ruimtes die beeldende kunst dichter bij diverse gemeenschappen brengen, waarbij cultuur wordt gezien als een territorium van participatie, kennis en transformatie.
Deze dimensie van zijn loopbaan kreeg bijzondere relevantie zowel in Cuba als in Venezuela, waar hij artistieke en gemeenschapsgerichte projecten, stedelijke interventies, muurschilderingen en sculpturale voorstellen ontwikkelde, naast deelname aan initiatieven gericht op de creatie en promotie van nieuwe ruimtes voor de beeldende kunsten.
Onder deze ervaringen bevindt zich in 2013 de oprichting en promotie van de Galería de Arte Armando Reverón in de staat Vargas, Venezuela, evenals de uitvoering van gemeenschapsprojecten, stedelijke muurschilderingen en interventies in verschillende openbare ruimten.
Parallel aan deze activiteiten maakt zijn werk deel uit van solistische en collectieve tentoonstellingen in Cuba, Venezuela en Spanje. Zijn loopbaan is erkend met diverse prijzen en onderscheidingen, waaronder driemaal op rij de “Gran Premio Escaramujo Nacional en Artes Plásticas” gewonnen in 2011, 2015 en 2017; de Gran Premio van de beurs “Reino de este Mundo” uitgelokt door de Asociación Hermanos Sais AHS in 2017; de eerste prijs van de Salon van Kleine Formaat in 2018; en de prijs van de I Salón de Paisaje Rural, Urbano y de Marinas Edelson Machado in 2019.
In de laatste jaren heeft zijn artistieke praktijk zich verder ontwikkeld in Spanje. In 2023 presenteert hij zijn eerste solo-expositie, NEGRO, in de Galerie/vinotheek “VINAURO” in de stad Granada. In 2024 presenteerde hij het persoonlijke project NEGRO in het Centro Cultural “EL TUMBAO” te Alicante, en in 2025 nam hij deel aan de groepstentoonstellingen AJIACO en MANIGUEROS in de Galerie “VALBUENA”, El Campello, Alicante. Groepstentoonstelling “CONVERGENTES”, Galerie VEARTE, Alicante, Spanje, 2026.

https://www.instagram.com/tarequera/?utm_source=ig_web_button_share_sheet
https://www.vanguardia.cu/cultura/16073-leonardo-montiel-guerrero
https://www.instagram.com/p/DdeD4iAjvBW/

IKU

73 × 100 cm

IKU stelt een reflectie voor over de dood niet als absolute verdwijning, maar als een onafwendbaar onderdeel van de cyclus van de transformatie van het bestaan. De keverfiguur neemt de ruimte frontal en monumentaal in; het wordt een aanwezigheid die lijkt te zweven tussen het natuurlijke, het voorouderlijke en het symbolische.
Zijn anatomie is opgebouwd uit contradictie. Het lichaam behoudt het uiterlijk van een levende organisme aan de buitenkant, terwijl in de binnenkant van zijn vleugels structuren opdoemen die botten, holtes en organische resten doen herinneren. Leven en dood komen zo niet meer als tegengestelde toestanden naar voren om tegelijk in hetzelfde lichaam te bestaan.
De titel IKU verdiept deze lezing. In de Yoruba-traditie wordt Ikú geassocieerd met de dood, een onvermijdelijke realiteit in het menselijke traject. Vanuit dit perspectief poogt het werk de dood dan ook niet uitsluitend vanuit angst te vertegenwoordigen, maar haar te benaderen als een kracht die grenzen stelt, materie transformeert en de kwetsbaarheid van elk bestaan herinnert.
De intense rode achtergrond introduceert een atmosfeer van spanning en vitaliteit. Het kan bloed, energie, gevaar of geboorte oproepen, terwijl de groenen, blauwen en verweerde tinten van de kever een oppervlak vormen waar het organische door de tijd lijkt te worden doorkruist. De dood verschijnt paradoxaal terwijl ze omgeven is door kleur en een krachtige sensatie van leven.
De kever wordt zo een soort ritueel lichaam, een aanwezigheid die ons dwingt te zien wat we normaal proberen te vermijden. Zijn vleugels kondigen niet alleen de mogelijkheid tot vliegen aan; ze onthullen ook wat onder het oppervlak van het lichaam verborgen blijft.
IKU spreekt over de grens tussen bestaan en verdwijnen, en herinnert ons eraan dat sterven niet noodzakelijk het tegenovergestelde van leven is, maar een conditie die het leven vanaf het begin vergezelt.