Tacito - Opera - 1672-1673

GRANDE EDIZIONE ELZEVIRIANA - MET DE BEROEMDE COMMENTAREN VAN LIPSIO EN GRONOVIUS
Belangrijke zeventiende-eeuwse editie van de werken van Cornelio Tacito, gepubliceerd in Amsterdam door Daniel Elsevier in 1672–1673, in twee omvangrijke volumes bewaard in uniforme banden van die tijd in vol leer. Een monument van de Europese klassieke filologie, die de teksten van de grote Romeinse historicus samenbrengt met de commentaren van Giusto Lipsio, Johann Friedrich Gronovius en tal van andere humanisten. Het eerste volume presenteert een elegante allegorische frontispiece gegraveerd, terwijl beide rijkelijk zijn versierd met het beroemde Elzevirische drukmerk en met verfijnde ornamentale siervoorstellingen. Een werk van bijzondere belangstelling voor de Romeinse geschiedenis, de politieke geschiedschrijving en de verzamelcultuur van de grote Nederlandse edities van de zeventiende eeuw.

ABSTRACT
Verfijde uitgave van de overgeleverde werken van Publius Cornelius Tacitus, gepubliceerd te Amsterdam bij Daniel Elsevier in 1672–1673. Twee volumes met de Latijnse tekst vergezeld van een indrukwekkend apparatus van commentaren, philologische aantekeningen, historische interpretaties en vergelijkingen met oude bronnen. De editie, verzorgd door Johann Friedrich Gronovius, bevat de bijdragen van Giusto Lipsio, Beatus Rhenanus, Fulvio Orsini, Marc-Antoine Muret, Jan Gruter en andere geleerden, naast de handschriftelijke uitsneden verzameld door Jacobus Gronovius. Bevat de Annales, de Historiae, de Germania, de Agricola en de Dialogus de oratoribus. Uitstekend exemplaar in twee volumes met uniforme banden in leer, met gegraveerde frontispiece en een ornamentale drukset.

WHY TO BUY
ELZEVIRESA EDITIE VAN 1672–1673: Belangrijke publicatie van Daniel Elsevier, uitdrukking van de grote Nederlandse drukkunsttraditie uit de zeventiende eeuw.
TWEE VOLUMI VAN UITMUNTENDE ERUDITE: Meer dan 2.300 pagina’s tekst, commentaren en indexen, met een uitgebreid philologisch apparaat.
DE GROTE TACITE COMMENTATORS: Giusto Lipsio en de Gronovius, centrale figuren in de kritische herontdekking van de Romeinse geschiedschrijving.
ORIGINELE BANDEN EN GEGRAVUREERD FRONTISPICE: Twee volumes in vol leer, met vergulde titels op de rug en een barok allegorische compositie.

MARKET VALUE
Indicatieve verkoopwaarde bij detailhandel: €450–650. De Elzeviriaanse uitgave, het belang van de commentatoren, de aanwezigheid van het gegraveerde frontispice en de conservering van de tijdgenotenbanden vormen de belangrijkste verzamelingswaardelementen.

PHYSICAL DESCRIPTION AND CONDITION
Uniforme, tijdgenootbanden in bruin leer, ruggen met nerven en met in goud geperste titels. Het eerste volume draagt de gouden titel TACITI ANNALES, het tweede TACITI HISTORIA. Bladen met eenvoudige decoratieve randen afgeperst in droogdruk. Allegorisch frontispice gegraveerd in koper in het eerste volume, met klassieke figuren en inscriptie C. Taciti Opera, gevolgd door het typografische frontispice met het Elzevirische merk dat de boom, de filosoof en het motto Non Solus afbeeldt. Merk herhaald op het frontispice van het tweede volume. Talrijke houtsneden, versierde hoofdletters en sluitteksten verspreid door de tekst. De druk toont een afwisseling tussen Romeinse en cursieve lettertypen, met also in twee kolommen geplaatste commentaren. Slijtage aan de banden en bruinverkleuringen en fysiologische vlekken, lichte vlekken en gebruikssporen. Daarnaast zijn er enkele handgeschreven aantekeningen bijgevoegd bij het allegorische frontispice. In oude boeken, met een eeuwenoude geschiedenis, kunnen er enkele imperfecties aanwezig zijn, niet altijd vermeld in de beschrijving. Deze aanbieding bevat AI-visualisaties. Raadpleeg de originele foto's om de werkelijke toestand van het object te verifiëren. De afbeeldingen vormen een integraal onderdeel van de beschrijving. Pp.:
Vol. I: (4); 26nn; 1224; (4).
Vol. II: (6); 2nn; 900; 10nn; indice; (4).

VOLLEDIGE TITEL EN AUTEUR
Opera. Twee volumes.
Amstelodami, apud Danielem Elsevirium, 1672–1673.
Publius Cornelius Tacitus.

CONTEXTE EN BETEKENIS
Tacitus bekleedt een fundamentele positie in de West-Europese storiografie vanwege zijn Analyse van de macht van het keizerlijke gezag, politieke corruptie, de vrijheid van de senatoren en de mechanismen van tirannie. De Annales reconstrueren de geschiedenis van het Julisch-Claudischee dynastie, terwijl de Historiae de dramatische crisis na Neroni's dood vertellen. Die Germania biedt een essentiële getuigenis over de Romeinse representatie van de Germaanse volkeren; de Agricola verweeft biografie, morele lof en de geschiedenis van de verovering van Britannia. In de zeventiende eeuw werd Tacitus een van de belangrijkste autoriteiten voor de studie van de raison d’État en het politiek gedrag, waardoor het intellectuele fenomeen bekend als tacitisme ontstond. Deze editie vertegenwoordigt een belangrijke uitdrukking van die traditie, omdat zij naast de oorspronkelijke tekst de interpretaties van generaties geleerden plaatst. Bijzonder betekenisvol is de aanwezigheid van de commentaren van Giusto Lipsio, een protagonista van het neostoicism in Europa, die Tacitus herkende als een privilegiëerde instrument voor het begrijpen van de dynamiek van regering en samenleving. De observaties van de Gronovius dragen bovendien bij aan de philologische reconstructie van de tekst, door de vergelijking van manuscripten en eerdere edities.

KORTE BIOGRAFIE
Publio Cornelio Tacito, waarschijnlijk geboren rond 56 na Christus en gestorven na 117, was historicus, senator en Romeinse politicus. Hij bekleedde belangrijke magistraten onder de keizers Vespasianus, Nerva en Trajanus, en bereikte het consulaat in 97. Zijn directe ervaring van het openbare leven voedde een diep kritische visie op de verhoudingen tussen autoriteit, aristocratie en politieke vrijheid. Zijn werken kenmerken zich door een beknopte, dramatische en moreel indringende stijl, die de historische vertelling kan transformeren tot een onderzoek naar de psychologie van macht. Giusto Lipsio (1547–1606), Vlaamse filoloog en filosoof, leverde een beslissende bijdrage aan de moderne welvaart van Tacitus via edities en commentaren die de Europese politieke cultuur beïnvloedden. Johann Friedrich Gronovius (1611–1671), beroemde Duitse filoloog actief in Nederland, was een van de belangrijkste vertegenwoordigers van de klassieke tekstkritiek van de zeventiende eeuw. Zijn zoon Jacobus Gronovius (1645–1716) zette de familie-traditie voort met belangrijke studies over Griekse en Latijnse bronnen.

PRINTING HISTORY
De Amsterdamse uitgave van 1672–1673 behoort tot de rijpste fase van de uitgeverijactiviteiten van Daniel Elsevier (1626–1680), een van de laatste grote vertegenwoordigers van de beroemde Nederlandse drukkerstraditie. De Elseviers verwierf internationale faam dankzij de kwaliteit van hun klassieke edities, de commerciële verspreiding en de nauwkeurigheid van de typografische samenstelling. Dit werk onderscheidt zich van de kleine draagbare edities die doorgaans met de Elzevir-naam geassocieerd worden door de opmerkelijke omvang van het commentaar en de imposante structuur in twee volumes. Het eerste volume, gedateerd 1673 op de allegorische en typografische frontispice, omvat de Annales met het exegetische apparatus; het tweede, gedateerd 1672, bevat de Historiae, de Germania, de Agricola, de Dialogus de oratoribus en de indices. De verschillende datums voor de twee tomes zijn in overeenstemming met de publicatie in het bianuarium 1672–1673 en vormen op zichzelf geen anomalie. De allegorische gegraveerde frontispice introduceert visueel de politieke en militaire dimensie van Tacitus’ historiografie. Het merk Non Solus, aanwezig op de frontispices, identificeert onmiddellijk de vooraanstaande Elzeviriaanse druktraditie. Dit is niet de eerste editie van Tacitus’ werken, maar wel een betekenisvolle zeventiende-eeuwse kritische uitgave.

BIBLIOGRAFIE
Willems, Les Elzevier. Histoire et annales typographiques; Rahir, Catalogue d'une collection unique de volumes imprimés par les Elzevier; Schweiger, Handbuch der classischen Bibliographie, II, Tacitus; Graesse, Trésor de livres rares et précieux, VI, Tacitus; Brunet, Manuel du libraire et de l'amateur de livres, V, Tacitus. Specifieke bibliografische cijfers dienen te worden verifieerd.