Mirami - Specularia [Bound w:] Tavole - 1582

[Let op: de achtergrondsetting in sommige afbeeldingen is gemaakt met AI om de boeken in een aangename omgeving te presenteren. Deze achtergrond elementen veranderen of beïnvloeden de ware weergave en toestand van de boeken niet]

2 RENAISSANCE-TRACTATEN OVER DE SPIEGELS EN DE REFLECTIE VAN LICHT - 2 VOLLEDIGE WORKS
GEEN TWEEDE GEDEELTE AANGEBRACHT AAN DEDRUFTEN
Zeer zeldzame eerste en enige editie van de enige bekende werken van Rafael Mirami, een enigmatiche Joods-Ferraraans arts en wiskundige: de Compendiosa introduttione alla prima parte della specularia en de complementari Tavole della prima parte della specularia, beide uitgegeven te Ferrara in 1582 door de erfgenamen van Francesco Rossi en Paolo Tortorino. Hoewel de titel expliciet een “eerste parte” aankondigt, blijkt bibliografisch geen tweede deel van de Specularia gepubliceerd: de belangrijkste census en de bewaarde exemplaren registreren uitsluitend deze twee teksten uit 1582, door de moderne antiquarische bibliografie aangeduid als de enige bekendepublicaties van Mirami.

Het werk vormt een van de meest ongewone Italiaanse wetenschappelijke traktaten uit de late Renaissance, gewijd aan de theorie van spiegels, de reflectie van licht en de geometrische catadioptische optica. Mirami bestudeert schepen spiegelingen—platte, concave en convexe—door middel van diagrammen en wiskundige redeneringen, en verweeft op verrassende wijze wetenschappelijke behandeling met poëtische citaten van Dante, Petrarca en Horatius.
De Tavole beschikken over een eigen titelpagina en collation en worden apart gecatalogeerd door EDIT16, terwijl andere bibliografieën ze beschouwen als integraal onderdeel van het traktaat; in elk geval vormen zij de aanvulling op de “eerste parte” en niet een tweede deel van het werk.

WHY TO BUY
EERSTE EN ENIGE UITGAVE – FERRARA 1582! De enige bekende werken van de mysterieuze Rafael Mirami.
GEEN TWEEDE VERSE PART CALLED! De in de titel aangekondigde “eerste deel” bleef, voor zover gedocumenteerd, het enige deel van de Specularia dat gedrukt werd.
DE WETENSCHAP VAN DE SPIEGELS IN DE RENAISSANCE! Een zeldzaam traktaat over geometrische optiek, reflectie, en concave, convexe en platte spiegels.
WISKUNDE + DANTE + PETRARCA + HORATIUS! Een buitengewone fusie van wetenschap en humanistische cultuur.

MARKET VALUE
De bibliografische zeldzaamheid van het werk is opmerkelijk: de markt registreert sporadisch de combinatie van de Compendiosa introduttione en de Tavole, oftewel het gehele bekende corpus van de Specularia; het ontbreken van een “tweede parte” vormt dus geen incomplete exemplaar, aangezien geen verdere voortzetting bekend of gecensiteerd is. Een exemplaar werd in 2018 geschat op $4.000-6.000.
Voor een goed exemplaar zoals dit, compleet met beide publicaties uit 1582, lijkt een realistische retailwaarde in de orde van €3.000-4.000, met mogelijke hogere biedingen voor drukken in eeuwaardige binding, excellente staat of met belangrijke wetenschappelijke provenance.

PHYSICAL / CONDITION
Twee complementaire werken gebonden in één volume. Compendiosa introduttione alla prima parte della specularia, gevolgd door Tavole della prima parte della specularia. De verwijzing naar de “eerste parte” duidt niet op het ontbreken van een tweede deel: geen voortzetting is gedrukt en deze twee publicaties vormen het volledige bekende corpus van Mirami’s Specularia.
Latere half-pergamenten binding, rug met handgeschreven titel. Variant met wit I4-papier. Titelplaat met xilografische drukte; talrijke xilografische diagrammen in de tekst; papier [latijns kruise]2 gebonden aan het eind. Bindsel met Tavole della prima parte della specularia, d.w.z. van de wetenschap van spiegels, Ferrara, 1582, met eigen titelpagina en laatste blad met xilografische merke. Laatste twee bladeren met lichte marginale verliezen die enkele letters van de tekst en drukafdruk interesseren, gerestaureerd met manuscriptaanpassingen. Xilografische initialen. Professionele restauratie aan de onderste witte hoek van de eerste titelblad en van enkele overige pagina’s. Neutrale bruinvlekken over het papier. Pp. (2); 8nn; 70; (2); 28nn; (2). Net als bij alle oude volumes zijn kleine gebreken of niet-uitdrukkelijk genoemde restauraties mogelijk.

FULL TITLES & AUTHORS
Rafael Mirami, “Hebreo Fisico, e Matematico”.
Compendiosa introduttione alla prima parte della specularia, cioè della scienza de gli specchi. Opera nova, waarin kort en met gemakkelijke wijze wordt besproken over spiegels en de oorzaak van al hun wonderlijke effecten.
Ferrara: appresso gli Heredi di Francesco Rossi, & Paolo Tortorino, Compagni, 1582.
Legato con:
Rafael Mirami.
Tavole della prima parte della specularia, cioè della scienza de gli specchi.
Ferrara: appresso gli Heredi di Francesco Rossi, & Paolo Tortorino, Compagni, 1582.
PRIMA E UNICA EDIZIONE. De Tavole beschikken over eigen titelpagina en autonoom collation en worden behandeld als apart werk door EDIT16, maar vormen materieel en conceptueel het complement van de Compendiosa introduttione. Geen tweede deel van de Specularia blijkt gepubliceerd.

BIOGRAPHY OF THE AUTHOR
Van Rafael Mirami is bij ons buiten wat hij zelf in het werk verklaart bekend, waar hij zich presenteert als “Hebreo Fisico, e Matematico” verbonden met de Ferraraanse omgeving. De schaarste aan biografische documentatie heeft zelfs ertoe geleid dat men vermoedt dat Rafael Mirami een pseudoniem kan zijn. Christie’s noemt de Compendiosa introduttione en Tavole de enige bekende publicaties van de auteur.
Er zijn geen andere werken aan zijn naam bekend, en vooral is geen tweede deel van de Specularia teruggevonden: de ontworpen structuur geopperd door de woorden “eerste parte” kreeg geen schriftelijke voortzetting, voor zover bekend uit de reizende bibliografieën. De uniciteit van Mirami ligt ook in zijn vermogen om wiskundige cultuur en humanistische opvoeding te verenigen: zijn redeneringen over reflectie en spiegels worden vergezeld door verzen van Dante, Petrarca en Horatius, tot en met een eigen afsluitend poëtisch werk.

RARITY
De zeldzaamheid van Mirami’s Specularia is uitzonderlijk op meerdere manieren. Het gaat om de eerste en enige editie, gedrukt te Ferrara in 1582, en tegelijk de enige bekende werken van de auteur. ([Christie’s][1]) Nog significanter is het feit dat, ondanks de titel die een “eerste parte” aankondigt, geen enkele documentatie van een “tweede parte van de Specularia” vandaag te vinden is in beschikbare bibliografieën of verzamelingen: dit maakt deze set niet een fragment van een materieel incomplete nalatenschap, maar het gehele bekende corpus van Mirami’s wetenschappelijke project. De Compendiosa en Tavole zijn allebei gedocumenteerd in 1582 en komen samen voor in exemplaren die door belangrijke verzamelingen en gespecialiseerde veilingen vermeld worden.

HISTORICAL IMPORTANCE
In de late Renaissance maakte de studie van spiegels deel uit van een bredere refletie op geometrische optiek, perspectief en de propagatie en reflectie van licht. De Specularia van Mirami vormt een bijzonder originele getuigenis van deze Italiaanse wetenschappelijke cultuur: diagrammen en figuren illustreren fenomenen gerelateerd aan platte, concave en convexe spiegels, terwijl de wiskundige dialoog verweven is binnen een volledig humanistisch cultureel kader.

Het feit dat de “eerste parte” de enige bekende deel is gebleven, versterkt de historische aantrekkingskracht van het werk: we staan voor het overgebleven spoor van een wetenschappelijk project dat de titel als ruimer leek te impliceren, maar waar geen typografische voortzetting van bekend is. Deze conclusie stemt overeen met catalogi die uitsluitend de twee Ferraraanse teksten uit 1582 registreren en met de definitie van het geheel als eerste en enige editie.

BIBLIOGRAPHY
EDIT16, CNCE 28773, Rafael Mirami, Compendiosa introduttione alla prima parte della specularia, Ferrara, 1582.
EDIT16, CNCE 38369, Rafael Mirami, Tavole della prima parte della specularia, Ferrara, 1582. De twee autonome registraties verduidelijken waarom ze bibliografisch als twee werken kunnen worden beschreven, terwijl ze een strikt afhankelijke eenheid vormen.
Riccardi, Biblioteca matematica italiana, I, II, p. 162.
Wellcome, I, 4341; het verwijzingssysteem beschouwt Tavole binnen het hoofdwerk.
Folger Shakespeare Library, Compendiosa introduttione alla prima parte della specularia, Ferrara, 1582.
Universidad de Granada, digitale exemplaren van de Compendiosa introduttione en Tavole della prima parte della specularia, beide Ferrara 1582.
Christie's, The Giancarlo Beltrame Library of Scientific Books, beschrijving van het geheel als “first and only edition” en als enige bekende publicaties van Rafael Mirami.
Sotheby’s, The Library of the Earls of Macclesfield, verzameling van de twee teksten uit 1582 als twee delen van de Specularia