[Early Incunable] - Eusebius - Evangelica Preparatione - 1473

[Let op: de achtergrondsetting in sommige afbeeldingen is met AI gemaakt om de boeken in een aangename omgeving te presenteren. Deze achtergrond-elementen veranderen of beïnvloeden de werkelijke weergave en staat van de boeken niet]

ALLES OVER DE OORSPRONG VAN HET CHRISTELIJKE DENKEN: ZELDZAAM INCUNABUL VAN VENETIË, 1473
Eerste Venetiaanse uitgave van de Praeparatio Evangelica van Eusebius van Caesarea, gedrukt in 1473 door Leonhardus Aurl in de Latijnse vertaling van Giorgio van Trebisonda. Het betreft een van de oudste typografische getuigenissen gewijd aan de Griekse patristiek en een van de eerste edities van Eusebius die na de uitvinding van de druk verschenen. Het boek behoudt zijn historische en bibliografische waarde in volle staat. De lombarde initiaal-ornamenten, met de hand toegevoegd na de druk, documenteren perfect dat overgangsmoment waarin het typografische boek nog steeds de verschijning van middeleeuwse geïllustreerde codices nabootste.

WHY TO BUY
De Praeparatio Evangelica is een van de fundamentele teksten van de westerse christelijke cultuur en een van de belangrijkste bronnen waardoor talrijke auteurs uit de antieke klassieke wereld, tegenwoordig verloren, bewaard zijn gebleven. Dit exemplaar biedt verschillende elementen van groot belang: zeldzame Venetiaanse incunabulum-editie uit 1473; een van de eerste christelijke patristische werken gedrukt in Italië; humanistische Latijnse vertaling van Giorgio van Trebisonda; waardevolle getuigenis van de pionierfase van de Venetiaanse typografie; originele rubricaties handmatig uitgevoerd; hoge aantrekkingskracht voor verzamelaars van incunabula, drukgeschiedenis en kerkgeschiedenis. Ook in fragmentarische staat vormen incunabula uit de vijftiende eeuw historisch documenten van absoluut belang en vinden ze toenemend belangstelling bij bibliotheken, universiteiten en gespecialiseerde collecties.

MARKET VALUE
De markt voor incunabula kent aanzienlijke waarde toe aan ook aan fragmenten wanneer ze afkomstig zijn van zeer zeldzame en historisch belangrijke edities. De schaarste van de geregistreerde exemplaren, de ouderdom van de druk en de betekenis van het werk maken dit fragment aanzienlijk interessanter dan gewone liturgische of juridische fragmenten uit de veertiende eeuw. De aanwezigheid van de originele rubricaties verhoogt het verzamelbare aantrekkingsvermogen bovendien. Commerciële waardering: €2.800–4.500.

FYSIEKE BESCHRIJVING
42 pagina’s in oud folio, behorend tot de complete editie van circa 150 kaarten en overeenkomend met de pagina’s 268-306, 16-17 en 14-15. Tekst gedrukt in elegant Romeins karakter. Twee kaarten bewaren lombarde initiaal-ornamenten in rood. Moderne kaft in karton met papieren bekleding. Pagina’s: (2); 42; (2). Zoals bij alle oude volumes kunnen er lichte onvolkomenheden voorkomen die niet expliciet vermeld staan.

VOLLEDIGE TITEL
EUSEBIUS CAESARIENSIS. De Evangelische Voorbereiding. Latijns vertaald door Georgius Trapezunti(us). Venetiis, Leonhardus Aurl, 1473.

CONTEXT
Samengesteld in de eerste decennia van de IVe eeuw vertegenwoordigt de Praeparatio Evangelica de meest ambitieuze poging van de christelijke oudheid om aan te tonen hoe de filosofie en religie van de Griekse wereld een voorbereiding vormden op de evangelische openbaring. Het werk verzamelt honderden citaten uit filosofen, historici en poëten uit de heidense wereld, veel van deze citaten bestaan vandaag uitsluitend dankzij de overlevering van Eusebius. Om die reden heeft de tekst een buitengewoon belang, niet alleen voor de geschiedenis van het christendom, maar ook voor het behoud van de klassieke cultuur.

BIOGRAPHY
Eusebius van Caesarea (ca. 260-339) was bisschop van Caesarea in Palestina, theoloog, apologeet en de eerste grote historicus van de Kerk. Zijn Historia Ecclesiastica leverde hem de bijnaam "Vader van de kerkhistorie" op, terwijl de Praeparatio Evangelica een van de meest invloedrijke werken van de antieke christelijke filosofie blijft. De Latijnse vertaling die in deze editie werd gebruikt, werd vervaardigd door Giorgio van Trebisonda (1395-1486), een van de grootste Byzantijnse humanisten die na de val van Constantinopel naar Italië emigreerden en een rol speelde in de overdracht van Grieks patrimonium aan de westerse Renaissance.

PRINTING
Leonhardus Aurl behoort tot de allereerste generatie van Venetiaanse drukkers, actief op het moment waarop Venetië snel uitgroeide tot het grootste literaire centrum van Europa. De editie van 1473 weerspiegelt volledig de beginfase van de humanistische typografie: elegant Romeins lettertype, lay-out geïnspireerd op manuscripten en bewust witte marges zodat professionele rubricateurs de band met initialen en handgemaakte decoraties kunnen afmaken. Die continuïteit tussen handschrift en druk is een van de meest fascinerende aspecten van de incunabilia uit de vijftiende eeuw.

BIBLIOGRAPHY
ISTC ie00122000. GW 9433. Goff E-122. Hain-Copinger 6717. BMC V. IGI 3759. Bod-inc E-053. Proctor, Index to the Early Printed Books.