D'Alessandro - Paragone de' Cavalieri - 1711

ÉÉN VAN DE MEEST ZELDZAME EN BELANGRIJKSTE OPERA'S OVER DE PLOEGEN - IN FOLIO - RIKKIG ILLUSTRÉD
Eerste editie van dit zeer belangrijke werk over de hoevediten, de verzorging van het paard, de geschiedenis en de techniek van de schermkunst.
La Pietra paragone de’ cavalieri is een meesterwerk uit de late Italiaanse barok die technicische traktatie, marinistische poëzie en ridderscultuur verenigt, en een uniek inkijkje biedt in de paardenwereld van het Koninkrijk Napels. Opgedeeld in vijf boeken behandelt het rijden, het ingrassen (embraigeren), de variëteit van de teugels, de complexe manege-figuren (de “circoli seu torni”) en de geneeskunde van het paard. Alles vergezeld van een imposant iconografisch apparaat: 140 kopergravures op volle bladzijde, waaronder portretten van Napolitaanse schermers, merktekens van paardachtigen rassen, allegorische figuren, en zelfs een neushoorn geïnspireerd door Durero.
De tekst werd vanaf het begin gevierd door het publiek en kende grote voorspoed bij edellieden, schermers en scholars van veterinaire wetenschappen.
Cfr. Bibl. generale della scherma, 59-60; Brunet I, 159; D'Afflitto, 212, het werk «werd door het publiek eerder met applaus ontvangen», ook vanwege het rijke iconografische apparaat: de tekst wordt vergezeld door talrijke illustraties van manege-tracés, dieren (inclusief de neushoorn [sic!] van Durérikaanse inspiratie), portretten van beroemde Napolitanen in de schermkunst van zijn tijd, zowel te paard als half-buste, en een ongelooflijk breed assortiment van teugels. Huth p. 28. Brunet I, 159. Graesse I, 68.
ÉÉN EXEMPLAAR TE KOOP ONLINE A EUR 25.000,00

WHY TO BUY
EERSTE UITGAVE VAN 1711 – Monumentale Napolitaanse treatise over de paardensport, schermkunst en verzorging van het paard, een van de meest ambitieuze Italiaanse werken gewijd aan ridderscultuur.
UITVERRAST ICONOGRAFISCH APPARAAT – Meer dan 140 kopergravures illustreren teugels, manege-oefeningen, ruiters, paardenrassen, dieren en hoofdpersonen uit Napolitaanse schermkunst.
ZELFBEVESTIGING VAN GARANTIE – Verfijnd volledig leerwerk in goudveredelde versiering, met gouden snijwerk en gravures, wat het exemplaar een sterke verzamelwaarde geeft.
EQUITAZIONE, SCHERMA EN NAPOLITAANSE BAROK – Een uniek werk dat techniek, veterinaire wetenschap, marinistische poëzie en aristocratische cultuur van het Koninkrijk Napels verenigt.

CONDITION REPORT
In-folio (mm 355x225). Bladeren doorgaans zeer goed bewaard, inclusief voorplat, portret en titelblad onbeslagen, plus 140 gravures, alle compleet en perfect ingekleurd.
Fysiologische bruiningen in de tekst, absoluut niet storend.
De 142 gravures, naast het titelblad, zijn compleet en goed bewaard.
Dubbele hedendaagse versoogissen (2 + 2) perfect bewaard, met oud ex libris manuscrito op het recto van de eerste versoogis.
Contropiatti op decoratief papier origineel. Bladzijden volledig verguld en reliëfdruk.
Van blz. 63 tot 73, professioneel restauratie met verlies van enkele woorden van titels en tekst, geen illustratie betrokken.
Zeer verfijnde hedendaagse bibliothecariale band in volledig leer, rijkelijk versierd met goud. Rug met 6 nerfjes met titel en goudgravures. Voorplat met voorstelling van “twee sierlijke en nobele dressuurs” en portret van de auteur, beide kopergravures; titelblad onbeslagen, versierd met grote houtsnij-rand.
Exemplaar met L2 wit papier correct genummerd 47 op recto en 48 op verso. Twee kaarten tussen pag. 342 en 345, editorial genummerd als pagina’s (343-344).
Ferrata p. (5)-((6) aan de voorzijde. Pp. 12nn. 402; (4).

FULL TITLES & AUTHORS
Pietra paragone de' cavalieri, [.] divisa in cinque libri.
In Napoli, Domenico-Antonio Parrino, 1711
Giuseppe D'Alessandro

CONTENTS
In 1711 publiceerde Giuseppe D'Alessandro in Napels de Pietra paragone de' cavalieri, een samenhangend werk dat sonetten, brieven en traktaten van diverse aard bevatte. De vereerde afbeelding van het paard, middelpunt van een opmerkelijke equestre microkosmos, vormt het coordinerende element van de verzamelbundel die naast love-sonnetten en filosofische reflecties de roem en de deugden van de nobele viervoeters verheerlijkt, traktaten over de manier om hun “onkundigheid” te verzorgen, en zelfs gravures van de rassenmerken in het Koninkrijk Napels. In deze kleurrijke fauna van Barok-poëzie blijkt het paard een constant aantrekkingspunt, van de sonetten van Marino, Preti, Fontanella, Bruni tot aan de late liederenverzameling van D'Alessandro, die modellen en thema’s van een poëtische smaak nabij het einde introduceert.

De auteur behoort tot de groep van navolgers van het marinisme, die de poëtiek van excentriciteit, het bizar, het vreemde en het peregrin uitdiepen tot de uitersten van de barok, en die niet alleen de snelle en vurige galop van de “corsier volante” bewondert (cfr. Ad un cavallo), maar ook oden en hymnen wijdt aan zadel, stijgbeugel en sporen. Geïnteresseerd vooral in de dynamiek van het dier, onstuimig en rijzend, koppelt hij aan conventionele metaforen zoals “wind met manen” het gedurfde tegenbeeld “aards vlieger” (cfr. Ad un velocissimo e nobile cavallo) om de onstuitbare zielsversnelling van het galopperende paard te schilderen.

Eveneens bij de late barokke smaak aansluitend is de nadruk die D'Alessandro kort voor het eind van zijn sonnet naar de geliefde paard richt: “Voor jou rijpten mijn bladgoud” en het lange afsluitende beeld: “Uw rug is niets anders dan een troon / Voor geregeerde en halfgoden.” Naast componisten geïnspireerd door een ongelooflijke ruiternijen-innologie, staan er enkele liefdes-sonnetten die de gebruikelijke thema’s van erotische poëzie van de zeventiende eeuw variëren met de reeks verheerlijkende gezichten van mooie vrouwen te paard, paarden gestuwd door een mooie vrouw, en dergelijke, maar bevatten banale woordspelingen: “Moro per donna mora” (cfr. Per una donna mora) waarbij de ingewikkelde conceptistische uitdrukkingen worden teruggebracht tot stereotiepe formules.

Giuseppe D'Alessandro werd geboren in 1656 in Pescolanciano (prov. Campobasso), in het gebied van “citeriore Aprutio”, uit het huis van de hertog Fabio en van Isabella Amendola. Na de vroegtijdige dood van zijn broer werd hij de derde hertog en zevende baron van de feodale domeinen van Pescolanciano, Carovilli, Castiglione, Pietrabbondante, Civitanova, Civitavecchia. Aan deze domeinen voegden zich de dorpen Roccaraso, Castelgiudice en Roccacinquemila, gebracht als bruidsschat door de vrouw van D., de barones A. M. Marchesani, van oorsprong Salernitaans.