Kircher - Iter Extaticum II - 1657

Kircher Athanasius

Iter Extaticum II Qui & Mundi Subterranei Prodromus dicitur quo Geocosmi Opificium

Romae - 1657 -
Typis Mascardi

(24), 237, (13)p.
In 4o - 23 X 17 cm. -


DE DIRECTE REIS NAAR DE DIEPTEN VAN DE AARDE,
FEDERENDE VOOR DE GESCHIEDENIS VAN DE GEOWETENSCHAP.

Eerste zeldzame editie van dit fundamentele werk dat de inleiding werd van de “Mundus Subterraneus”.

De werken van Kircher met betrekking tot de Aarde bleken controversieel voor zijn tijdgenoten, aan beide zijden van de steeds groter wordende theologisch-seculiere scheidslijn.
Van al zijn gepubliceerde werken was echter het enige volume dat door de jesuitische censuur om filosofische redenen werd afgekeurd, de voorganger van de “Mundus Subterraneus” en zijn eerste manuscript-geologisch werk, het “Iter Extaticum II”, hier vertegenwoordigd in een schitterende kopie.
Om die reden werden veel exemplaren van dit werk vernietigd en uitgewist, waardoor de tekst buitengewoon zeldzaam en moeilijk te vinden werd.

Het “Iter Extaticum II” was op zijn beurt een uitbreiding van
een eerder werk, het “Itinerarium Extaticum” (1655), dat de cosmologie van het universum behandelde.

Het “Iter” representeert de voortzetting van Kirchers fantasierijke
“extatische reis”, ditmaal gericht op de diepte van de Aarde in plaats van naar buiten of naar de hemel.

In het werk begint Kircher zijn theorieën over ondergrondse vuren, diverse verborgen watervlakten, uitdrukkingen en kanalen die de zeeën aan het oppervlak verbinden met ondergrondse reservoirs (de zogenaamde “hydrophylacia”).

Kircher ontmoet een systeem van wereldwijde hydrauliek en vulkanologie, in staat om fenomenen als getijden, aardbevingen en uitbarstingen uit te leggen.
Er wordt de anatomie en de interne structuur van de aardbol onderzocht, waarbij eerste theorieën worden geformuleerd over ondergrondse vuren (het vulkanisme), over grote verborgen watervoorraden en over mechanismen van materie-transformatie.

Het werk bleek problematisch voor de jesuitische censuur, aangezien Kirchers interpretatie van de Aarde in tegenspraak was met de gezaghebbende visie op de natuurlijke wereld van Aristoteles.

Kircher verzint een extatisch ontvoering; zijn alter ego
Theodidactus (degene die door God is onderwezen) wordt geleid door de engel Cosmiel en door de engel van het water Hydriel:

- Dialoog I -
Het element water, universeel beginsel.
Theorie van de ‘Hydrophylacia’, enorme reservoirs die bronnen en rivieren voeden.

- Dialoog II -
De admiranda arcanorum - Geocosmi, het geheim van de Geocosmos.
Centrale vuur, kanalen van vuur (Pyrophylacia), lucht, aardbevingen, vulkanen (en hierin verklaart Kircher de Etna en Stromboli, die hij in 1637-38 had bezocht).

- Dialoog III -
Extatische reis naar de echte ondergrondse wereld.
Fossielen, ondergrondse dieren, metalen, gifstoffen, demonen.

Uitstekende en compacte eigentijdse bandering in volle perkament semi-rigid.
Kleine schuursporen en lichte erosie aan de rug, met vergeeld manuscript.
Blok zeer stevig.

Cartering doorgaans goed bewaard, met duidelijke vochtsporen, bruining en marginale scheuren aan de bovengrens (meer opvallend in het centrale deel van het volume).
Desalniettemin lijkt de tekst volledig raadpleegbaar.
Op de titelblad een prestigieus opengevouwen wapenstempel met een rijzende leeuw in een ovaal, waarschijnlijk gerelateerd aan Palatinat/Bohemen, in overeenstemming met de toewijding aan Leopold I, koning van Hongarije en Bohemen.
Daarnaast ook oude bibliotheekinscripties dated 1765, acht jaar vóór de suppressie van de Jezuïeten in 1773, toen vele bibliotheken werden verdeeld.
Fout op de achterzijde van de laatste kaart (2H5v) en laatste blanco 2H6.
Originele schutbladen behouden.

Zeldzame en fundamentele tekst van Kirchers werken, compleet en origineel in elk van zijn delen.
VERZAMELD. COMPLEET