WP - Pyxis - Hostiedoosje / Chrismatorium - .813 zilver - Pyxis Chrisma/hostiedoos

Zilveren 19e-eeuwse Pyxis vervaardigd in Wenen in 1864. Wenen was toen nog onderdeel van de Oostenrijk-hongaarse dubbelmonarchie. Deze pyxis heeft een dubbele functie voor zowel het bewaren van Hosties alswel 3 verschillende soorten heilige Oliën, een Chrismatorium. Hiertoe zijn verschillende compartimenten aanwezig. Deze zijn van binnen allemaal verguld. Het grote onderste gedeelte heeft drie compartimenten voor de heilige oliën. Aan de buitenzijde zijn deze gemarkeerd met een ingegraveerde C , S en J. Deze staan voor: Chrisma, Oleum Salutis en Oleum Infirmorum. Op de deksel van het oliedoosje is een pyxis voor Hosties bevestigd. Op het deksel hiervan is een kruis gegraveerd.
Door deze dubbelfunctie kon de priester met een doosje zowel hostie als ziekenolie meenemen tijdens bezoeken aan zieken en stervenden.

Het doosje is gemerkt met twee verschillende zilvermerken. Een is het makersmerk: WP . Het tweede is een gehalte merk met jaartal en plaat van vervaardiging. Dit merk draagt de A van Wenen, het jaartal 1864 en het gehalte merk 13. Dit laatste staat voor 13 loth = 812/1000.

Afmetingen: 4,5 x 5,7 cm

Gewicht: 114 gram

Conditie: goed, (zie foto's).

Een Chrismatorium is eenTwee- of driedelige afsluitbare doos of vaatwerk ter bewaring van de heilige oliën (gedrenkt in watten) die worden gebruikt bij het toedienen van de verschillende sacramenten. Kan vervaardigd zijn van zilver, tin of glas en is soms van binnen verguld. De drie oliën worden naar het gebruik aangeduid met letters OC of OS (Oleum Cathechumenorum of Oleum Salutis), SC (Chrisma of Sanctum Chrisma), en OI (Oleum Infirmorum), resp. voor de zalving van de catechumenen (doop- of geloofsleerlingen), van de pasgedoopten of de vormelingen, en van de zieken. De belangrijkste der oliën, het chrisma (SC), wordt/werd ook gebruikt voor andere zalvingen, zoals die van bisschoppen, priesters, altaren, vaatwerk en klokken. De drie oliën worden op Witte Donderdag vernieuwd en gewijd door de bisschop en uitgedeeld door de deken. In de oud-katholieke kerk zijn de oliën gedrenkt in watten en worden in die vorm door de bisschop of aartspriester met behulp van vorkjes aan de pastoors uitgedeeld. In een oliedoos met twee compartimenten wordt de cathechumenenolie en het chrisma bewaard. De ziekenolie wordt dan ook wel in een afzonderlijk oliedoosje bewaard, of samen met de geconsacreerde hostie in een tweedelig ziekendoosje. Tot halverwege de twintigste eeuw gebruikte men voor oliedoos de term chrismatorium.